پزشک خانواده در قاین؛ گام تازه برای تحقق عدالت سلامت و کاهش هزینه‌ها

به گزارش خبرنگار تسنیم از بیرجند، مجید شایسته،  معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند امروز در نشست خبری برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع دانشگاه علوم پزشکی، با اشاره به اهمیت این طرح در تحقق عدالت در سلامت اظهار داشت: یکی از اهداف اصلی وزارت بهداشت از اجرای برنامه پزشکی خانواده، دسترسی عادلانه مردم به خدمات بهداشتی و درمانی و تقویت رویکرد پیشگیرانه در نظام سلامت است.

وی افزود: پزشک در این برنامه باید نگاه خانواده‌محور داشته باشد و علاوه بر درمان بیماری‌ها، وضعیت سلامت اعضای خانواده، عوامل خطر و نیازهای مراقبتی آنان را به‌صورت مستمر بررسی کند. این رویکرد در پیشگیری از بیماری‌ها و کاهش هزینه‌های درمانی بسیار تأثیرگذار است.

اختصاص پزشک به ازای هر سه هزار نفر جمعیت

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با بیان اینکه برنامه پزشکی خانواده در شهر قاین در حال اجراست، گفت: در این طرح، جمعیت هر منطقه میان مراکز و پایگاه‌های سلامت تقسیم و به ازای هر سه هزار نفر، یک پزشک مشخص می‌شود.

شایسته ادامه داد: انتساب جمعیت به پزشک موجب می‌شود هر فرد پزشک خانواده خود را بشناسد و سوابق درمانی و مراقبتی او نیز در دسترس باشد. در چنین شرایطی، مراجعه‌کننده در هر نوبت به پزشک متفاوتی مراجعه نمی‌کند و آزمایش‌ها، تصویربرداری‌ها و اقدامات تشخیصی که پیش از این انجام شده‌اند، بدون ضرورت تکرار نمی‌شوند.

وی با اشاره به کمبود پزشک در اجرای این طرح بیان کرد: در ابتدای اجرای برنامه با کمبود حدود 15 پزشک مواجه بودیم، اما تاکنون 6 پزشک به مجموعه اضافه شده‌اند و در حال حاضر حدود 10 پزشک در قالب این برنامه فعالیت می‌کنند. روند جذب و تأمین پزشکان مورد نیاز نیز ادامه خواهد داشت.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند خاطرنشان کرد: در بخش پزشک خانواده روستایی نیز با کمبود چهار پزشک مواجه هستیم. بخشی از جابه‌جایی‌ها به دلیل پایان دوره طرح پزشکان، قبولی در آزمون تخصص، پایان تعهدات خدمتی یا مسائل مربوط به خدمت سربازی اتفاق می‌افتد و دانشگاه در حال جایگزینی نیروهای خارج‌شده است.

وی افزود: سال گذشته حدود 18 پزشک به دلایلی مانند قبولی در دوره تخصص، پایان طرح یا پایان خدمت سربازی از مجموعه دانشگاه خارج شدند که برای تأمین جایگزین آنان اقدامات لازم در حال انجام است. در سایر رده‌های بهداشتی از جمله مراقبان سلامت و ماماها نیز کمبودهایی وجود دارد که برای رفع آنها برنامه‌ریزی شده است.

امکان همکاری پزشکان بخش خصوصی با طرح پزشکی خانواده

شایسته با اشاره به نقش بخش خصوصی در اجرای برنامه پزشکی خانواده گفت: جلسات متعددی با سازمان نظام پزشکی برگزار شده و برای مشارکت پزشکان عمومی بخش خصوصی نیز فراخوان داده شده است.

وی اظهار داشت: در حال حاضر حدود 12 مطب فعال پزشک عمومی در بخش خصوصی وجود دارد که برخی از پزشکان در زمینه ویزیت بیماران، فعالیت‌های کلینیکی، خدمات زیبایی و دیگر حوزه‌ها فعالیت می‌کنند و می‌توانند با برنامه پزشکی خانواده همکاری داشته باشند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند افزود: برای ایجاد هر پایگاه سلامت در بخش خصوصی، علاوه بر پزشک، حضور دست‌کم دو نیروی بهداشتی ضروری است که یکی از آنان باید ماما باشد. پزشک نیز باید فضای مناسبی برای ارائه خدمات بهداشتی و درمانی اختصاص دهد.

وی تصریح کرد: در این پایگاه‌ها مراجعه‌کننده تنها خدمات درمانی دریافت نمی‌کند، بلکه بسته‌های مراقبتی متناسب با سن، جنسیت و وضعیت سلامت او نیز ارائه می‌شود. برای نمونه، اگر مراجعه‌کننده مادر باردار باشد، ابتدا مراقبت‌های مربوط به بارداری و خدمات مامایی را دریافت می‌کند و سپس در صورت نیاز، اقدامات درمانی توسط پزشک انجام می‌شود.

تدوین نسخه سلامت متناسب با نیاز هر منطقه

شایسته در ادامه به اهمیت عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت اشاره کرد و گفت: عوامل تعیین‌کننده اجتماعی سلامت، شرایطی هستند که افراد در آنها متولد می‌شوند، رشد می‌کنند، زندگی و کار می‌کنند و در نهایت دوران سالمندی خود را می‌گذرانند. این شرایط تحت تأثیر امکانات، منابع و ویژگی‌های اجتماعی و محیطی هر منطقه قرار دارد.

وی افزود: هدف ما این است که برنامه‌های خودمراقبتی و توجه به عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، تا سطح مراکز خدمات جامع سلامت و خانه‌های بهداشت گسترش پیدا کند و نیازهای واقعی هر منطقه به‌صورت جداگانه شناسایی شود.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند عنوان کرد: مشکلات مناطق مختلف یکسان نیست؛ ممکن است در یک منطقه مشکل آب آشامیدنی یا دفع فاضلاب وجود داشته باشد، در منطقه‌ای دیگر حیوان‌گزیدگی بیشتر باشد و در نقطه‌ای دیگر سوءتغذیه به‌عنوان مسئله اصلی مطرح شود. بنابراین نمی‌توان برای همه مناطق یک نسخه واحد تجویز کرد.

شایسته گفت: بر همین اساس، در هر مرکز خدمات جامع سلامت هیئت امنایی تشکیل می‌شود تا مشکلات بهداشتی و اجتماعی منطقه را بررسی کند و با مشارکت مردم، دستگاه‌های اجرایی و نظام بهداشت برای رفع آنها راهکار ارائه دهد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره تعداد مراجعان این برنامه اظهار داشت: مراکز مجری طرح به‌صورت روزانه مراجعه‌کننده دارند، اما ارزیابی عملکرد طرح تنها بر مبنای تعداد مراجعات انجام نمی‌شود. شاخص‌هایی همچون میزان ارجاع بیماران، درصد نوبت‌گیری، دریافت بازخورد از سطوح تخصصی و کیفیت ارائه خدمات به‌طور مستمر پایش می‌شود.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند خاطرنشان کرد: شاخص‌های اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع به‌صورت هفتگی بررسی می‌شود تا نقاط ضعف شناسایی و برای بهبود کیفیت خدمات و افزایش رضایتمندی مردم اقدام شود.

نیاز به 19 تیم سلامت برای پوشش جمعیت قاینات

علی دشتگرد، رئیس شبکه بهداشت و درمان قاینات، اظهار داشت که انتخاب قاین به عنوان شهر پایلوت بر اساس شاخص‌های جمعیتی و ظرفیت‌های موجود در خانه‌های بهداشت انجام شده است.

وی افزود: با توجه به جمعیت حدود 57 هزار نفری شهرستان، برای اجرای کامل این طرح به تشکیل 19 تیم سلامت متشکل از پزشک عمومی، مراقب سلامت و ماما نیاز است؛ در حالی که کمبود پزشک عمومی و تمایل کم برخی پزشکان به دلیل مسائل درآمدی، از جمله موانع پیش‌رو بوده است.

ابهام در وضعیت 43 درصد جمعیت و امید به جذب متخصصان

دشتگرد با اشاره به اینکه حدود 43 درصد جمعیت شهرستان تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی هستند، تاکید کرد: نحوه اتصال این گروه به طرح پزشک خانواده هنوز شفاف نیست و ظرفیت فعلی پزشکان عمومی تامین اجتماعی تنها پاسخگوی 9 هزار نفر خواهد بود.

 وی همچنین از ابلاغ 6 پزشک عمومی جدید خبر داد و اعلام کرد شهرستان قاینات آمادگی کامل برای جذب پزشکان متخصص از سراسر استان جهت همکاری در این طرح را دارد.
 

انتهای پیام/