به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، در استانی کم‌برخوردار مانند خراسان جنوبی، درد فقط بیماری نیست؛ گاهی رنج اصلی از جایی آغاز می‌شود که خانواده‌ای با هزار امید، بیمار خود را به مطب یا مرکز درمانی می‌رساند اما پیش از درمان، باید از هفت‌خوان هزینه‌ها عبور کند. اینجا ماجرا فقط نسخه و آزمایش و دارو نیست؛ گاهی سخن از پول‌هایی است که نامی در تعرفه‌ها ندارند اما در عمل از جیب مردم بیرون می‌روند. پول‌هایی که شاید کسی آن را «زیرمیزی» بنامد، شاید هم با واژه‌هایی نرم‌تر و فریبنده‌تر مثل «هدیه»، «شیرینی» یا «کادو» از آن یاد شود؛ اما هر نامی که بر آن گذاشته شود، حقیقتش تغییر نمی‌کند و آن هم فشاری مضاعف بر دوش مردمی که بسیاری از آنان خود به سختی چرخ زندگی را می‌چرخانند.

باید از خود پرسید مردمی که با هزار زحمت نان درمی‌آورند، آنان که کارشان گره خورده به یک روز کار کردن و یک روز دستمزد گرفتن، آنان که برای پرداخت اجاره‌خانه، شهریه دانشگاه فرزند، قسط و هزینه‌های روزمره مانده‌اند، چگونه می‌توانند مبلغی مازاد بر هزینه‌های رسمی درمان فراهم کنند؟ کارگر و کارمند و یا پدری که تمام سرمایه‌اش را برای درمان عزیزش آورده، از کجا باید این پول اضافه را جور کند، یعنی باید طلا بفروشد؟ یا شاید هم قرض بگیرد؟ یا هم شرمسار چشم‌های بیمار خود شود؟

درآمدهای محدود، هزینه‌های بی‌پایان

در خراسان جنوبی که همواره از محرومیت‌ها و کمبودها سخن گفته‌ایم، چنین فشارهایی فقط یک تخلف اقتصادی نیست؛ زخمی است بر حیثیت عدالت، در استانی که بسیاری از مردم با درآمدهای محدود زندگی می‌کنند، هر پرداخت خارج از چارچوب، می‌تواند تعادل یک خانواده را بر هم بزند. شاید برای کسی رقمی ناچیز به نظر برسد اما برای خانواده‌ای دیگر، همان مبلغ می‌تواند پول چند روز زندگی، داروی یک ماه، یا خرج رفت‌وآمدی باشد که با هزار سختی فراهم شده است.

سوال دیگری که در ذهن مردم شکل می‌گیرد، ساده اما تلخ است؛ مگر درآمد پزشکان کفاف زندگی آنان را نمی‌دهد که باید به دریافت پول بیشتر نیاز باشد؟ جامعه همواره برای پزشک احترام قائل بوده و است؛ چون پزشکی فقط یک شغل نیست، با جان و سلامت مردم سر و کار دارد. مردم از پزشک انتظار علم، اخلاق، وجدان و مرهم دارند نه اینکه در سخت‌ترین لحظه زندگی‌شان، احساس کنند سلامت نیز به میدان چانه‌زنی مالی تبدیل شده است، اگر قرار باشد بیمار در آستانه درمان، نگران مبلغی غیررسمی باشد، نخستین چیزی که آسیب می‌بیند فقط جیب او نیست؛ اعتماد عمومی است.

آسیب به اعتماد عمومی

مسأله فقط پول نیست؛ مسأله حس تلخی است که در دل بیمار و همراهش می‌ماند، آنجا که انسان در اوج اضطراب و نگرانی برای نجات عزیزش ایستاده، هر درخواست اضافه، هر اشاره غیرمستقیم، هر توقع پنهان و هر دریافت خارج از قانون، باری سنگین‌تر از رقم خودش دارد. چنین رفتاری، حتی اگر در لفافه تعارف و عنوان‌هایی چون «شیرینی» و «هدیه» پیچیده شود، باز هم از حقیقت فاصله نمی‌گیرد. وقتی پرداختی از سر رضایت و اختیار واقعی نباشد و بیمار احساس کند راه درمانش به آن گره خورده، دیگر نامش هدیه نیست؛ تحمیل است.

جامعه پزشکی، بی‌تردید، بدنه‌ای شریف، زحمتکش و فداکار دارد و نمی‌توان خدمات گسترده و ارزشمند آن را نادیده گرفت اما درست به همین دلیل، هرگونه دریافت غیررسمی اگر رخ دهد، بیش از هر چیز به اعتبار همان قشر خدوم آسیب می‌زند. سکوت در برابر این پدیده نه به سود مردم است و نه به سود پزشکانی که پاکدست و قانون‌مدار کار می‌کنند؛ مقابله با این رفتارها، تقابل با آن نیست بلکه دفاع از شأن پزشکی است.

امروز در خراسان جنوبی بیش از هر زمان دیگری باید از حق بیمار، شفافیت مالی و سلامت اداری در حوزه درمان سخن گفت، بیمار باید بداند چه مبلغی، بابت چه خدمتی و بر اساس چه تعرفه‌ای پرداخت می‌کند، هیچ خانواده‌ای نباید میان درمان عزیزش و حفظ آبروی مالی خود گرفتار شود. نظام سلامت، زمانی قابل اعتمادتر خواهد بود که هر نوع دریافت خارج از ضابطه، با هر نام و عنوانی، صریح، روشن و بی‌ملاحظه نفی شود.

عدالت در درمان، یک ضرورت انسانی

مردم این استان، نجیب‌اند؛ اما نجابت آنان نباید مجوزی برای تحمیل هزینه‌های پنهان شود، آنان که به سختی پول درمی‌آورند، نباید در اتاق انتظار درمان، دغدغه «جور کردن مبلغی دیگر» را هم بر دوش بکشند.

سلامت، حق مردم است نه امتیازی برای آنان که توان پرداخت‌های بیشتر دارند و چه خوب است یادمان بماند که در سرزمین محرومیت‌ها، عدالت در درمان، فقط یک مطالبه صنفی یا اداری نیست؛ یک ضرورت انسانی است.

منصور نایبی، خبرنگار و فعال رسانه 

انتهای پیام/256