به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، تحول در شیوه‌های تولید کشاورزی، امروز به یکی از مهم‌ترین محور‌های مدیریت منابع طبیعی در جهان تبدیل شده است.

فشار روزافزون بر منابع آب، تغییرات اقلیمی و نیاز به افزایش بهره‌وری، کشور‌ها را وادار کرده تا از الگو‌های سنتی فاصله گرفته و به سمت روش‌های علمی، هوشمند و مبتنی بر داده حرکت کنند.

در چنین شرایطی، نقش نهاد‌های متولی بخش کشاورزی بیش از گذشته برجسته شده و انتظار می‌رود با برنامه‌ریزی دقیق، مسیر پایداری را برای تولید غذا ترسیم کنند.

در ایران نیز با توجه به شرایط اقلیمی خاص و محدودیت‌های آبی، ضرورت بازنگری در شیوه‌های کشت و مدیریت مزرعه به یک اولویت ملی تبدیل شده است.

حرکت به سمت کشاورزی حفاظتی، استفاده از فناوری‌های نوین آبیاری و انتخاب ارقام مقاوم، از جمله اقداماتی است که می‌تواند آینده تولید را از وابستگی به منابع پرهزینه دور کرده و امنیت غذایی را تقویت کند. این تغییر رویکرد، تنها یک تصمیم فنی نیست؛ بلکه یک ضرورت راهبردی برای حفظ منابع حیاتی کشور محسوب می‌شود.

در این میان، استان‌هایی که سهم قابل‌توجهی در تولید محصولات اساسی دارند، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت برنامه‌های ملی ایفا می‌کنند.

اجرای دقیق الگوی کشت، مدیریت هوشمند نهاده‌ها و همراه‌سازی کشاورزان با سیاست‌های جدید، می‌تواند مسیر توسعه پایدار را هموار کند. گزارش پیش‌رو، به بررسی یکی از نمونه‌های موفق این تغییر رویکرد در کشور می‌پردازد.

سازمان جهاد کشاورزی استان فارس با اعمال یک تغییر راهبردی در الگوی کشت و گسترش کشاورزی حفاظتی، توانسته است در سال جاری حدود یک میلیارد متر مکعب آب (975 میلیون متر مکعب) را در سطح استان صرفه‌جویی کند؛ دستاوردی که در چارچوب برنامه‌های توسعه هفتم کشور رقم خورده است. این موفقیت نتیجه انتخاب هدفمند ارقام گیاهی و بهره‌گیری گسترده از سامانه‌های نوین آبیاری در مناطق مختلف استان است.

تحقق 90 درصدی الگوی کشت در اراضی کشاورزی فارس

احد بهجت حقیقی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس در گفت‌و‌گو با خبرنگار تسنیم از شیراز، با اشاره به اجرای عملی الگوی کشت در استان اعلام کرد: میزان تحقق این الگو در سال زراعی جاری به بیش از 90 درصد رسیده است؛ رقمی که نسبت به سال گذشته (80 درصد) رشد قابل توجهی دارد.

وی تأکید کرد: تخصیص اعتبارات و حمایت‌های دولتی به‌طور مستقیم به میزان پایبندی کشاورزان به الگوی کشت وابسته شده است.

بهجت‌حقیقی اذعان کرد: نبود ابزار‌های تنبیهی مؤثر باعث شده در برخی موارد، اقتصاد بازار همچنان بر تصمیم کشاورزان درباره نوع کشت غلبه کند.

کشاورزی حفاظتی؛ راهکار فارس برای مقابله با تنش آبی

به گفته وی، مدیریت بحران آب در فارس از طریق چند محور عملیاتی دنبال شده است. نخست، توسعه کشاورزی حفاظتی در سطحی بیش از 440 هزار هکتار. محور دوم، کشت ارقام مقاوم و زودرس در حدود 180 هزار هکتار شامل ذرت، گندم، جو و کلزا. همچنین توسعه کشت نشائی در 40 هزار هکتار، افزایش سطح محصولات شتوی و بهره‌گیری از آب سبز در پنج هزار هکتار چغندرقند پاییزه، کشت قصیل جو و تریتیکاله در 12 هزار هکتار، کشت کاملینا در 2500 هکتار و گلرنگ در 7500 هکتار و اجرای سامانه‌های نوین آبیاری در بیش از هشت هزار هکتار از دیگر اقدامات انجام‌شده بوده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس، درباره میزان الزام‌آور بودن الگوی کشت توضیح داد: طبق بند «الف» ماده 33 قانون برنامه هفتم توسعه، الگوی کشت متناسب با شرایط اقلیمی، خاک و ظرفیت تولید هر شهرستان پیش از آغاز فصل کشت به مدیریت‌های شهرستانی ابلاغ شده و این مدیریت‌ها موظف به اجرای آن هستند.

وی ادامه داد: همچنین براساس بند «ب» همین ماده، حمایت‌ها و اعتبارات دولتی بر اساس میزان رعایت الگوی کشت تخصیص می‌یابد و کارشناسان موظف‌اند اطلاعات مربوط به سطح کشت و تولید را در سامانه جامع پهنه‌بندی ثبت کنند؛ داده‌هایی که در سامانه پایش کود نیز لحاظ می‌شود.

بهجت حقیقی از برگزاری مستمر دوره‌های آموزشی و برنامه‌های ترویجی برای کارشناسان و بهره‌برداران خبر داد و تأکید کرد: نبود سازوکار‌های تشویقی و تنبیهی کافی، موجب شده بازار محصولات در برخی موارد تعیین‌کننده سطح کشت باشد.

وی افزود: تاکنون حدود 20 درصد از کشاورزان استان با توجه به شرایط اقلیمی و وضعیت بازار، به‌طور کامل به سمت تولید محصولات کم‌آب‌بر حرکت کرده‌اند و برای حمایت از این گروه، تسهیلات کم‌بهره، یارانه‌های آبیاری نوین و خدمات ترویجی در اولویت قرار گرفته است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس با اشاره به وضعیت نهاده‌ها گفت: توزیع کود‌های یارانه‌ای از طریق شبکه رسمی و عرضه بذر‌های اصلاح‌شده و سموم از طریق مراکز مجاز انجام می‌شود، اما برخی ارقام پرتقاضا در فصل کشت با محدودیت عرضه مواجه هستند.

وی افزایش هزینه نهاده‌ها را ناشی از تورم، نرخ ارز و هزینه‌های تولید دانست و تأکید کرد: توسعه سامانه‌های الکترونیکی توزیع و تقویت تعاونی‌ها می‌تواند دسترسی کشاورزان به نهاده‌ها را بهبود دهد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره کمبود یا گرانی نهاده‌ها گفت: در برخی دوره‌ها کشاورزان با کمبود یا افزایش قیمت کود، بذر و سموم مواجه می‌شوند؛ به‌ویژه نهاده‌هایی که وابستگی وارداتی دارند و تحت تأثیر نوسانات بازار جهانی، مشکلات حمل‌ونقل یا محدودیت‌های تأمین قرار می‌گیرند.

انتهای پیام/424/