به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند،  بحران آب دیگر تنها دغدغه کشاورزان نیست؛ امروز صنعت، سرمایه‌گذاری، اشتغال و حتی آینده توسعه خراسان جنوبی نیز به منابع محدود آبی گره خورده است. نشست کارشناسی شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی استان با محور بررسی وضعیت کمی و کیفی آب شهرک‌های صنعتی، صحنه‌ای از هم‌گرایی و در عین حال اختلاف‌نظر میان مسئولان، فعالان اقتصادی و متولیان بخش آب بود؛ نشستی که اگرچه بدون مصوبه پایان یافت، اما تصویری روشن از مهم‌ترین چالش توسعه استان ارائه کرد.

شهرک‌های صنعتی با کمبود جدی آب مواجه‌اند

بر اساس گزارش دبیرخانه شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی، نیاز آبی شهرک‌های صنعتی خراسان جنوبی حدود 800 لیتر بر ثانیه برآورد شده، اما تاکنون تنها 187 لیتر بر ثانیه تخصیص یافته است؛ به این معنا که صنایع استان با کسری 613 لیتر بر ثانیه روبه‌رو هستند.

این کمبود در حالی است که کیفیت پایین آب، شوری بالا و فرسودگی شبکه‌های انتقال نیز هزینه‌های مضاعفی را به واحدهای تولیدی تحمیل کرده و بهره‌وری صنایع را کاهش داده است.

نسخه شهرک‌های صنعتی؛ پساب، اصلاح شبکه و افزایش تخصیص

مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی خراسان جنوبی، تأمین پایدار آب را مهم‌ترین پیش‌نیاز حفظ تولید دانست و از اجرای مجموعه‌ای از پروژه‌های زیرساختی خبر داد.

مهدی جهانی‌کیا گفت: استفاده از 30 لیتر بر ثانیه پساب تصفیه‌خانه بیرجند، جابه‌جایی چاه شهرک صنعتی، اصلاح شبکه‌های فرسوده و توسعه خطوط انتقال آب از مهم‌ترین برنامه‌های این شرکت است.

وی با اشاره به کاهش قیمت فروش پساب برای صنایع اظهار کرد: زیرساخت انتقال پساب تقریباً تکمیل شده و به محض تحویل، امکان استفاده صنایع از این منبع فراهم خواهد شد.

به گفته وی، توسعه زیرساخت‌های آب، برق و گاز نیازمند اعتبارات کلان است و بدون حمایت دولت، پاسخگویی به نیاز روزافزون صنایع امکان‌پذیر نیست.

صنعتگران؛ توسعه بدون زیرساخت، سرمایه‌گذاری را تهدید می‌کند

سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان حاضر در نشست، مهم‌ترین دغدغه خود را ادامه واگذاری اراضی صنعتی بدون تأمین زیرساخت‌های لازم عنوان کردند.

به اعتقاد آنان، توسعه شهرک‌های صنعتی باید متناسب با ظرفیت واقعی منابع آب انجام شود؛ در غیر این صورت، واحدهای فعال نیز با کاهش کیفیت خدمات و افزایش هزینه‌های تولید مواجه خواهند شد.

فعالان اقتصادی همچنین جابه‌جایی چاه شهرک صنعتی بیرجند، اصلاح شبکه‌های فرسوده و تسریع در اجرای طرح انتقال پساب را از مطالبات فوری بخش صنعت اعلام کردند.

آب منطقه‌ای؛ منابع زیرزمینی دیگر ظرفیت توسعه ندارند

در مقابل، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با ارائه تصویری از وضعیت منابع آب استان، تأکید کرد که توسعه صنعت بدون منابع آب پایدار امکان‌پذیر نیست.

عباس سارانی با اشاره به کاهش متوسط سالانه 65 سانتی‌متری سطح آب‌های زیرزمینی گفت: همه بخش‌های شرب، کشاورزی و صنعت از یک سفره مشترک استفاده می‌کنند و افزایش برداشت از این منابع دیگر امکان‌پذیر نیست.

وی تأکید کرد راهکار آینده، استفاده از پساب، آب‌های نامتعارف و در بلندمدت، انتقال آب از دریاست.

اختلاف نگاه؛ کمبود آب یا ضعف مدیریت مصرف؟

یکی از مباحث اصلی نشست، تفاوت دیدگاه‌ها درباره منشأ بحران بود. برخی سرمایه‌گذاران بخش صنعت معتقد بودند سهم مصرف آب صنعت تنها دو تا چهار درصد است و نباید توسعه صنعتی قربانی ضعف مدیریت مصرف در سایر بخش‌ها شود.

آنان تأکید کردند افزایش بهره‌وری، استفاده از فناوری‌های نوین و اصلاح الگوی مصرف، ظرفیت‌های قابل توجهی برای آزادسازی منابع آب ایجاد می‌کند.

در مقابل، رئیس اتاق اصناف بخش کشاورزی با اشاره به خسارت‌های گسترده خشکسالی، اعلام کرد حدود 50 درصد ظرفیت تولید کشاورزی استان از بین رفته و در چنین شرایطی، صدور مجوزهای جدید صنعتی بدون تأمین آب پایدار، سرمایه‌گذاران را با مشکلات جدی مواجه خواهد کرد.

اتاق بازرگانی؛ نباید توسعه را متوقف کرد

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی بیرجند نیز با تأکید بر ضرورت نگاه متوازن به توسعه، گفت محدودیت منابع آب نباید بهانه‌ای برای توقف سرمایه‌گذاری باشد.

علیرضا خامه‌زر با اشاره به تجربه استان‌های کم‌آبی مانند یزد، خواستار استفاده گسترده از پساب، فناوری‌های کاهش مصرف و مدیریت علمی منابع آب شد و تأکید کرد صنعت و کشاورزی نباید در برابر یکدیگر قرار گیرند.

جهاد کشاورزی؛ امنیت غذایی خط قرمز است

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی نیز با تأکید بر اهمیت امنیت غذایی گفت توسعه صنعت ضروری است، اما نباید به قیمت تضعیف کشاورزی تمام شود.

محسن اسفندیاری خواستار پرهیز از تقابل میان بخش‌های اقتصادی شد و تأکید کرد مدیریت منابع آب نیازمند همکاری و هم‌افزایی همه دستگاه‌ها است.

آبفا؛ پروژه‌های جدید در راه است

حسین توکلی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی نیز از اجرای طرح‌های توسعه شبکه و تأمین آب شهرک‌های صنعتی خبر داد و گفت بخشی از این پروژه‌ها طی ماه‌های آینده به بهره‌برداری خواهد رسید تا ظرفیت تأمین آب صنایع افزایش یابد.

استانداری؛ توسعه اقتصادی بدون زیرساخت معنا ندارد

در جمع‌بندی این نشست، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان جنوبی، آب را مهم‌ترین مسئله توسعه استان دانست و تأکید کرد سرمایه‌گذاری بدون پیش‌بینی زیرساخت‌هایی مانند آب، برق و گاز، نتیجه‌ای جز نارضایتی سرمایه‌گذاران نخواهد داشت.

مجتبی شریعتی‌فر افزایش بهره‌وری، بازچرخانی آب، استفاده از پساب، تکمیل زنجیره‌های ارزش و هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های اجرایی را از الزامات عبور از بحران آب عنوان کرد.

بحران آب؛ آزمون بزرگ توسعه استان

آنچه از این نشست برمی‌آید، این است که همه طرف‌ها بر یک موضوع اتفاق‌نظر دارند؛ منابع آب خراسان جنوبی دیگر توان پاسخگویی به شیوه‌های گذشته را ندارند. اختلاف دیدگاه‌ها نه بر سر وجود بحران، بلکه درباره نحوه مدیریت آن است.

در چنین شرایطی، توسعه صنعت بدون آب پایدار امکان‌پذیر نیست و از سوی دیگر، توقف سرمایه‌گذاری نیز می‌تواند فرصت‌های اشتغال و رشد اقتصادی را از استان بگیرد.

از همین رو، حرکت به سمت استفاده از پساب، بازچرخانی آب، اصلاح الگوی مصرف، نوسازی زیرساخت‌های فرسوده و هماهنگی بیشتر میان بخش‌های صنعت، کشاورزی و مدیریت منابع آب، مهم‌ترین راهبردی است که می‌تواند خراسان جنوبی را از یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های توسعه خود عبور دهد.

انتهای پیام/