به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، حجت‌الاسلام دکتر سید مهدی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه، در سلسله نشست‌های قیام‌لله که با هدف بازخوانی سیره و اندیشه‌ی قائد شهید در افق تمدن اسلامی در مدرسه رحا برگزار شد، با اشاره به سیره امام شهید از مسئولیت اجتماعی تا کنش تمدنی اظهار کرد: بدرقه بزرگ، تاریخی و سرنوشت‌ساز رهبر شهید، می‌تواند مقدمه تحول بزرگ اجتماعی و سیاسی و مبدأ فکری و فرهنگی و گفتمان‌سازی در کشور و سطح بین‌الملل و جهان انسانی و بشریت امروز باشد.

پژوهشگر حوزوی افزود: شهادت، آغازی برای حرکت مسلمانان در جهت استکبارستیزی از صدر اسلام تاکنون بوده و انقلاب اسلامی با خون شهدای بسیاری پا گرفته و تداوم دارد.

حجت‌الاسلام موسوی با تأکید بر ضرورت شناخت ویژگی‌های رهبر شهید بیان کرد: باید با روش نظام‌مندی و ساختارمندی به تمامی ابعاد شخصیتی و ویژگی‌ها و سیره رهبر شهید پرداخت و آن را معرفی کرد؛ در این راستا مسأله مسئولیت اجتماعی تا کنش تمدنی رهبر شهید می‌تواند تا حدی معرف سیره و اندیشه و عملکرد رهبر شهید باشد.

وی تصریح کرد: مفهوم مسئولیت اجتماعی یکی از پرتکرارترین واژگان نظام فکری و شبکه مضمونی امام شهید است و ایشان بارها از واژه مسئولیت و تعهد یاد کردند؛ در این باره کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن اثر شهید آیت‌الله خامنه‌ای مهم‌ترین کتاب و مبنای فکری امام شهید در قلمرو مسئولیت است که در توضیح مباحث ایمان و توحید و نبوت و ولایت با سه دسته مفهوم سرو کار داریم.

استاد حوزه و دانشگاه عنوان کرد: دسته نخست از مفاهیم، شامل حرکت، تلاش، تحول، رستاخیز، بعثت، پویایی و پیشرفت در مقابل مفهوم توقف و ایستایی است؛ همچنین دسته دوم مفهوم عقل، آگاهی، بصیرت، شناخت و حرکت از روی علم و عقلانیت در مقابل مفهوم تعصب و جاهلیت و جمود و تحجر فکری است.

وی خاطرنشان کرد: همچنین دسته سوم از مفاهیم که در همه فصول کتاب به آن توجه شده مفهوم تعهد و مسئولیت است و در در سراسر کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» می‌توانیم این واژگان را جستجو کنیم؛ برای مثال در بخش ایمان، مطرح شده که ایمان باید همراه با تعهدات عملی و پایبندی به تعهدات باشد.

حجت‌الاسلام موسوی اظهار کرد: طبق مفاهیم در این کتاب، میان ایمان و مسئولیت ارتباطی وجود دارد و ایمان بدون مسئولیت وجود ندارد؛ همچنین ایمان صرفا امری ذهنی و قلبی نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از تعهدات و تکالیف را بر دوش انسان می‌گذارد و ایمان با مفهوم مسئولیت و تعهد گره خورده است.

وی گفت: همچنین مفهوم توحید نیز با مفهوم مسئولیت و تعهد ارتباط دارد، اگر کسی باور کرد خداوند احد و واحد است، می‌داند این توحید مجموعه‌ای از تعهدها و مسئولیت‌ها را بر دوش انسان می‌گذارد.

این استاد حوزه و دانشگاه افزود: جامعه مؤمن جامعه‌ای است که بر دوش خود مجموعه‌ای تعهدات را احساس می‌کند و زیر بار مسئولیت‌های بزرگ می رود؛ در بحث نبوت نیز موفقیت انبیای الهی با مسئولیت‌پذیری آنها گره خورده است.

وی عنوان کرد: بحث ولایت نیز معلول تعهدپذیری است و افراد تعهداتی نسبت به امر ولی برعهده دارند.

حجت‌الاسلام موسوی بیان کرد: بحث آخر این کتاب مربوط به هجرت است و این گونه آمده که افرادی که در جوامع طاغوتی حضور دارند باید جوامع طاغوتی را ترک کنند و به سمت جامعه‌ای که امامت و ولایت در جامعه حاکم است بروند تا بتوانند رسالت خود را انجام دهند.

وی تصریح کرد: اگرپرتکرارترین کلمات و پرمضمون‌ترین مضامین در این اثر محوریت تعهد و مسئولیت و تکلیف است؛ ایشان در جای جای مختلف بیانات فرمودند اسلام آمده تا انسان مسئول تربیت کند، انسانی که زیر بار مسئولیت‌های مختلف می‌رود از توقف و رکود و بی‌تفاوتی در امان است.

استاد حوزه و دانشگاه ابراز کرد که انسان مسئول است و بر دوش خودش مجموعه‌ای از مسئولیت‌ها را به دوش ‌می‌کشد و انقلاب اسلامی نیز معلول همین این تفکر است؛ امام خمینی(ره) و رهبر شهید و و متفکران انقلاب اسلامی سعی داشتند مردم را از بی‌تعهدی و بی‌مسئولیتی خارج و به انسان مسئول و متعهد تبدیل کنند.

وی خاطرنشان کرد: مسئولیتی که بر دوش انسان نهاده شده ویژگی‌هایی دارد و رهبر شهید در این کتاب می‌فرماید تعهد و مسئولیتی که ایمان بر دوش انسانی می‌گذارد و انسان در خودش احساس تعهد می‌کند این تعهد موسمی و موقت نیست؛ بلکه تعهد همگانی و همه جایی و همیشگی است؛در این بخش سه ویژگی مهم را برای تعهد و مسئولیت بیان می کند.

وی گفت: وقتی رهبر شهید می‌گویند مسئولیت، همگانی است یعنی نسبت به همه افراد جامعه و بشریت اعم از موحدان و دینداران و غیرمؤمنان و آحاد جامعه و همه بشریت این احساس تعهد وجود دارد.

حجت‌الاسلام موسوی افزود: ما چنین تعهد و مسئولیتی را به عنوان ویژگی‌های مهمی در امام شهید می‌بینیم و ایشان خود را نسبت به همه انسان‌ها متعهد می‌دانست.

وی بیان کرد: ایشان در کتاب خون دلی که لعل شد؛ در خاطراتش می‌نویسند که زمانی که در زندان بودند با یکی از مبارزان کمونیست هم‌بند بود و همه تلاش خو را می‌کرد تا به این زندانی سخت نگذرد و بتواند خانواده خود را ملاقات کند.

این استاد حوزه و دانشگاه عنوان کرد: رهبر شهید نسبت به جبهه مقاومت و مبارزین مسلمان و مردم کشورهای مختلف احساس مسئولیت می‌کند و نسبت به مردمی که دچار بحران و سیل زدگی شده بودند نیز احساس مسئولیت داشت.

وی ادامه داد: ایشان حتی نسبت به جوانان اروپایی و آمریکایی احساس مسئولیت می‌کند و با نامه آنها را به فکر و تأمل و بازیابی شخصیت دعوت می‌کند، ایشان نسبت به شیعیان لبنان و مردم غزه احساس تعهد دارد و حتی جبهه مقاومت را گسترش می‌دهد.

حجت‌الاسلام موسوی تصریح کرد: ایشان، در زمانی که قرار بود عهده‌دار مسئولیت ریاست جمهوری شوند، ابتدا نپذیرفتند؛ اما در تداوم حکومت اسلامی مسئولیت را عهده‌دار شدند؛ ایشان در جریان استعفای یکی از رؤسای جمهور اجازه ندادند این اتفاق بیفتد و فرمودند هر دولتی باید به اتمام برسد.

وی اظهار کرد: حتی در دورانی که یکی از یاران امام در برابر قانون ایستادند؛ ایشان احساس مسئولیت کرد و در برابر فتنه آنها ایستاد و در برابر همه گروه‌ها و جریان‌ها در هر جایگاه و موقعیت و زمان و مکانی به مسئولیت خودش عمل می‌کند.

نگاه تمدنی رهبر شهید در حوزه‌های علمیه مسئولیت‌پذیری در قبال جامعه است

این استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: همچنین نگاه تمدنی رهبر شهید در حوزه‌های علمیه مسئولیت‌پذیری و تعهد در قبال جامعه است و مسئولیت‌پذیری در حکومت دینی را یک تعهد کلان و اجتماعی و تمدنی می‌داند، نه صرفا یک تعهد ملی و داخلی؛ و در این زمینه نیز مجاهدت‌های زیادی انجام می‌دهد.

وی گفت: امام شهید بر این باور است اگر قرار شد توحید یک عقیده‌ای باشد که به دنبال خود تعهد و مسئولیتی و تکلیفی را برای معتقد به این عقیده به ارمغان بیاورد، پس باید فهمید و دانست این مسئولیت و تکلیف چیست؛ سپس می‌فرماید تعهدی که توحید به فرد موحد و یک جامعه موحد می‌دهد از حد فرمان‌های شخصی و تکالیف فردی بالاتر است.

حجت‌الاسلام موسوی افزود: طبق این مبانی تعهدی که توحید به یک جامعه موحد می‌دهد شامل مهم‌ترین و کلی‌ترین و بزرگ‌ترین و اولین‌ترین و اساسی‌ترین مسائل جامعه است؛ مانند حکومت و اقتصاد و روابط بین الملل و روابط افراد با یکدیگر که این ها مهم‌ترین حقوق اساسی برای اداره حکومت و زندگی است.

وی بیان کرد: از این روست که ایشان همه تلاش خود را به کار می‌گیرد و آثار و اندیشه خودشان را به سمت ایجاد یک نظام اسلامی متعالی و حیات طیبه که بتواند الگویی برای سایر ملت‌ها باشد می‌برد تا ملت‌ها را از یوق استبداد و طاغوت نجات دهد و آنها را به سمت رهایی و رستگاری دعوت کند.

استاد حوزه و دانشگاه عنوان کرد: تمامی مدیریت و مسئولیت اجتماعی و کنش تمدنی رهبر شهید از دوره مبارزه، تصدی تا دوره رهبری معطوف به بشریت و نشان دادن نقاط ضعف‌های تمدن غربی و سلطه نظام طاغوتی است که بشریت و علم و اخلاق و اندیشه را به اسارت گرفته و آنها را در مسیر انحراف قرار داده است.

وی گفت: دغدغه رهبر شهید انقلاب در مورد حوزه پیشرو و سرآمد نیز از تعهد و مسئولیت سخن می‌گوید و در این عرصه وظایف مهمی را بردوش طلاب و علما قرار می‌دهد و پنجمین وظیفه آنها را معرفی ظرفیت‌های تمدنی اسلام و عرضه آن به نظام بین‌الملل و جهانیان می‌داند.

حجت‌الاسلام موسوی تصریح کرد: امام شهید در این زمینه تلاش‌های وافری برای معرفی اسلام به عنوان یک اندیشه تمدنی و معرفی نظریه متعالی و مترقی مردم‌سالاری دینی برای عبور از دموکراسی‌های دروغین غربی و نجات بشریت داشتند تا بتوانند عهده‌دار سرنوشت خودشان و امامت خود شوند.

وی بیان کرد: نظریه مردم‌سالاری دینی با جزئیاتی که امام شهید در مورد آن فرمودند نسخه بدیلی برای جایگزینی دموکراسی‌های غربی و زمینه‌ساز تمدن بزرگ اسلامی خواهد بود.

خبرنگار: حمیده زند

انتهای پیام/