به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، حجت الاسلام و المسلمین محمد سلطانیه دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در نشست علمی با موضوع ابعاد اجتماعی و فرهنگی جنگ رمضان اظهار داشت: استمرار دستاوردهای این تجربه ملی، وابسته به تداوم کنشگری اجتماعی مردم است.

حجت الاسلام سلطانیه در ابتدای سخنان خود در این نشست ابراز داشت: هر پدیده‌ای که توانست هویتی اجتماعی و ملی ایجاد کند، استمرار آن نیز در گرو حضور همان نیروهای اجتماعی فعال است. اگر مشارکت فعال مردم و مطالبه‌گری آنان به هر دلیل کاهش پیدا کند، زمینه برای انحراف این دستاورد نیز فراهم خواهد شد. از این رو ضروری است میان هویت ملی برآمده از ایمان و ساختارهای اجتماعی پیوندی پایدار برقرار شود و این رخداد صرفاً در قالب یک تحلیل راهبردی یا نظامی فهم نشود.

وی با اشاره به تحولات روابط ایران و آمریکا طی دهه‌های گذشته افزود: تقابل جمهوری اسلامی ایران با آمریکا در پنج دهه پس از انقلاب اسلامی، در ذهن بسیاری از مردم با نوعی برهم خوردن موازنه قدرت همراه بود، اما جنگ رمضان این تصویر را دگرگون کرد. این جنگ صرفاً یک عملیات نظامی نبود، بلکه توانست بازدارندگی را در سطحی فراتر از میدان نبرد بازتولید کند و به یک تجربه اجتماعی تبدیل شود. حضور فعال مردم در این مقطع، بسیاری از مفاهیم آیینی را دوباره در حافظه جمعی زنده کرد و به موضوع دفاع از کشور معنایی فراتر از یک مسئله امنیتی بخشید؛ به گونه‌ای که این دفاع در ذهن جامعه به وظیفه‌ای تاریخی و دینی تبدیل شد و همین امر زمینه شکل‌گیری تجربه‌ای مشترک و تقویت انسجام اجتماعی میان اقشار مختلف را فراهم آورد.

دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه علوم اسلامی رضوی خاطر نشان کرد: یکی از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری این همگرایی، عبور جامعه از منیت‌های فردی و حرکت به سوی یک افق مشترک بود. هنگامی که جامعه بر سر یک قله مشترک به توافق می‌رسد، بسیاری از تعارض‌های درونی نیز کاهش پیدا می‌کند. همان‌گونه که در راهپیمایی اربعین، میلیون‌ها انسان با تفاوت‌های گوناگون در یک مسیر واحد حرکت می‌کنند، در جنگ رمضان نیز گروه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و حتی جریان‌های ملی‌گرا با وجود تفاوت دیدگاه‌ها، بر محور عزت و سرافرازی ایران به نقطه‌ای مشترک رسیدند و همین اشتراک توانست زمینه همگرایی ملی را فراهم کند.

وی با بیان این­که از دل این تجربه می‌توان الگویی از انسان‌شناسی سیاسی استخراج کرد، افزود: امروز عزت ایران و عزت جمهوری اسلامی به نقطه کانونی اجتماع نیروهای اجتماعی تبدیل شده است و همین مفهوم، امکان گفت‌وگو میان سلایق مختلف را فراهم می‌کند. هنگامی که همه جریان‌ها بر استمرار عزت ملی توافق داشته باشند، ظرفیت شکل‌گیری گفت‌وگوی اجتماعی نیز افزایش می‌یابد و این تجربه می‌تواند به الگویی برای افزایش تاب‌آوری جامعه و استمرار روایت ملی بر پایه چارچوب‌های بومی تبدیل شود.

حجت الاسلام محمد سلطانیه در پایان با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت اجتماعی شکل‌گرفته پس از جنگ اظهار داشت: بازگشت به الگوهای پیشین حکمرانی پس از پایان این تجربه، به معنای نادیده گرفتن ظرفیت عظیمی است که در متن جامعه شکل گرفته است. جامعه ایرانی در این مقطع نشان داد که ملی‌گرایی برخاسته از ایمان، ظرفیت‌هایی بسیار فراتر از برآوردهای گذشته دارد و اگر این سرمایه اجتماعی دوباره به وضعیت پیشین بازگردانده شود، در واقع فرصت تاریخی پیش‌آمده از دست خواهد رفت. همان‌گونه که نمی‌توان هواپیمایی را که در اوج پرواز قرار دارد به ارتفاعی بسیار پایین‌تر بازگرداند، جامعه نیز پس از این تجربه دیگر قابل اداره با الگوهای سابق نخواهد بود.

انتهای پیام/