به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمانشاه، پیشگیری همواره کم‌هزینه‌تر، اثربخش‌تر و انسانی‌تر از درمان است؛ اصلی که در بسیاری از برنامه‌های سلامت عمومی مورد تأکید قرار می‌گیرد، اما در عمل گاهی با موانع اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی روبه‌رو می‌شود. یکی از مهم‌ترین نمونه‌های این چالش، واکسیناسیون علیه ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است؛ ویروسی که نقش آن در بروز بسیاری از سرطان‌ها و ضایعات پیش‌سرطانی سال‌هاست در مطالعات علمی جهان به اثبات رسیده است.

نتایج یک پژوهش کاربردی که در دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه انجام شده، تصویری قابل تأمل از وضعیت آگاهی و نگرش جوانان نسبت به این واکسن ارائه می‌دهد. در این مطالعه که با مشارکت 1100 جوان 18 تا 30 ساله شهر کرمانشاه انجام شده، بیش از 92 درصد افراد اعلام کرده‌اند که قصد دریافت واکسن HPV را ندارند؛ آماری که زنگ خطری برای نظام سلامت و برنامه‌های پیشگیری به شمار می‌رود.

این یافته تنها بیانگر پایین بودن استقبال از یک واکسن نیست، بلکه نشان می‌دهد میان دانش علمی موجود و رفتار واقعی جامعه فاصله‌ای جدی وجود دارد. در شرایطی که واکسن HPV در بسیاری از کشورهای دنیا به یکی از ارکان اصلی پیشگیری از سرطان دهانه رحم و برخی دیگر از سرطان‌های مرتبط با این ویروس تبدیل شده است، همچنان باورهای نادرست، اطلاعات ناکافی و دغدغه‌های اقتصادی، تصمیم افراد برای واکسیناسیون را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

پژوهش دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه نشان می‌دهد وضعیت اقتصادی افراد، تجربه ابتلای اعضای خانواده یا دوستان به HPV و همچنین سابقه واکسیناسیون در اطرافیان، از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر تصمیم جوانان برای دریافت این واکسن هستند. این یافته‌ها بار دیگر اهمیت نقش خانواده، شبکه‌های اجتماعی و تجربه‌های نزدیک را در شکل‌گیری رفتارهای سلامت‌محور یادآوری می‌کند.

نکته قابل تأمل دیگر، سطح متوسط آگاهی عمومی درباره HPV است. این موضوع نشان می‌دهد اگرچه بخشی از جامعه نام این ویروس را شنیده‌اند، اما آشنایی آنان با راه‌های انتقال، پیامدهای بیماری و نقش واکسن در پیشگیری، همچنان کافی نیست. تجربه سال‌های اخیر نیز نشان داده است که اطلاع‌رسانی صرف، بدون توجه به زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی، الزاماً به تغییر رفتار منجر نمی‌شود.

از سوی دیگر، هزینه واکسن نیز یکی از موانع مهم افزایش پوشش واکسیناسیون است. زمانی که پیشگیری برای بخشی از جامعه به یک کالای پرهزینه تبدیل شود، طبیعی است که بسیاری از افراد آن را از اولویت‌های سلامت خود کنار بگذارند؛ در حالی که هزینه‌های درمان بیماری‌های ناشی از HPV در آینده، به مراتب سنگین‌تر خواهد بود.

پیام اصلی این پژوهش آن است که افزایش پوشش واکسیناسیون HPV تنها با انتشار بروشور یا تولید محتوای آموزشی محقق نمی‌شود. سیاست‌گذاران حوزه سلامت باید همزمان سه مسیر را دنبال کنند؛ کاهش موانع اقتصادی، آموزش هدفمند و مبتنی بر فرهنگ جامعه و بهره‌گیری از ظرفیت پزشکان، خانواده‌ها و افراد اثرگذار برای اصلاح باورهای نادرست.

کرمانشاه با برخورداری از ظرفیت‌های علمی دانشگاه علوم پزشکی و شبکه گسترده خدمات بهداشتی، می‌تواند به یکی از استان‌های پیشرو در اجرای برنامه‌های آگاهی‌بخشی درباره HPV تبدیل شود. اجرای کمپین‌های آموزشی، استفاده از رسانه‌های محلی، آموزش در دانشگاه‌ها و مراکز مشاوره و همچنین بررسی راهکارهای حمایتی برای کاهش هزینه واکسن، از جمله اقداماتی است که می‌تواند فاصله میان دانش و رفتار سلامت را کاهش دهد.

در نهایت، این پژوهش تنها یک مطالعه دانشگاهی نیست؛ بلکه هشداری برای توجه بیشتر به فرهنگ پیشگیری در جامعه است. اگر امروز برای افزایش آگاهی، اصلاح نگرش‌ها و رفع موانع دسترسی به واکسن سرمایه‌گذاری شود، فردا می‌توان از بسیاری از بیماری‌ها و هزینه‌های درمانی پیشگیری کرد؛ هدفی که در نهایت به نفع سلامت فرد، خانواده و جامعه خواهد بود.

یادداشت از شیوا خشیج کارشناس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با لینک سامانه پژوهان https://research.kums.ac.ir/webdocument/load.action?webdocument_code=8000&masterCode=3007324/

انتهای پیام/