به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، «شوکت میرضیایف» رئیس‌جمهور ازبکستان در جریان یک سفر رسمی دوروزه به مینسک که به دعوت «الکساندر لوکاشنکو» همتای بلاروسی وی انجام شد، بسته بزرگی از توافقات دوجانبه در حوزه‌های اقتصادی، کارگری، علمی و فرهنگی را به امضا رساند که روابط دو کشور را به سطح شراکت راهبردی ارتقا می‌دهد.

این سفر در شرایطی انجام می‌شود که بلاروس به دلیل حمایت از روسیه در جنگ اوکراین، تحت تحریم‌های شدید اتحادیه اروپا قرار دارد. با این وجود، تاشکند و مینسک عزم خود را برای توسعه همه‌جانبه روابط نشان دادند؛ مناسباتی که اگرچه در ژانویه 1993 پایه‌گذاری شد، اما سفارت ازبکستان در مینسک تازه در مارس 2018 فعال شد. پیش از آن، سفارت ازبکستان در روسیه وظیفه پوشش مناسبات با بلاروس را بر عهده داشت.

میرضیایف پس از این گفتگوها، سفر خود را یک «رویداد تاریخی» در توسعه روابط تاشکند و مینسک خواند و تاکید کرد که اعلامیه شراکت راهبردی جدید، سرآغاز فصل نوینی در تقویت همکاری‌های دوجانبه و نشان‌دهنده تعهد متقابل به یک دوستی طولانی‌مدت خواهد بود.

جهش مبادلات تجاری؛ هدف‌گذاری 2 میلیارد دلاری تا سال 2030

بر اساس آمارهای اعلام‌شده از سوی تاشکند، حجم مبادلات تجاری دوجانبه طی پنج سال گذشته نزدیک به سه برابر شده و در پایان سال 2025 به مرز یک میلیارد دلار نزدیک شده است. همچنین روند صعودی تجارت دو کشور در ماه‌های نخست سال 2026 با رشد 30 درصدی ادامه یافته است.

البته در روش‌های محاسباتی دو طرف تفاوت‌های جزئی دیده می‌شود؛ آمارهای رسمی بلاروس ارزش تجارت کالا را حدود 855 میلیون دلار و خدمات را نزدیک به 208 میلیون دلار برآورد کرده‌اند.

خبرگزاری دولتی بلاروس (بلتا) نیز گزارش داده که در حال حاضر حدود 230 بنگاه اقتصادی با سرمایه بلاروسی در ازبکستان فعال هستند و تراز تجاری مینسک با تاشکند مثبت و بیش از 517 میلیون دلار است.

با این حال، هر دو رئیس‌جمهور توافق دارند که دستیابی به سقف مبادلات تجاری 2 میلیارد دلاری تا سال 2030 کاملاً امکان‌پذیر و در دسترس است.

در همین راستا، نقشه راه پنج‌ساله‌ای برای دوره 2026-2030 به تصویب رسید که جزئیات توسعه همکاری‌ها در بخش‌های کشاورزی، ماشین‌سازی، داروسازی، مهندسی برق، میکرو الکترونیک، نساجی و تولید مبلمان را پوشش می‌دهد.

همکاری هسته‌ای تاشکند و مینسک با تکیه بر تجربه روسیه

یکی از مهم‌ترین محورهای فنی و حساس گفتگو میان رهبران دو کشور، موضوع انرژی هسته‌ای بود. طبق توافقات صورت‌گرفته، ازبکستان قرار است از تجربیات و تخصص بلاروس در ساخت نخستین نیروگاه هسته‌ای خود و زیرساخت‌های مرتبط با آن بهره‌مند شود.

بلاروس در حال حاضر نیروگاه هسته‌ای «استرووتس» را که با تامین مالی روسیه و توسط شرکت «اتم‌استروی‌اکسپورت» ساخته شده و دارای دو واحد راکتور VVER-1200 است، بهره‌برداری می‌کند.

پروژه اختصاصی ازبکستان نیز با همکاری شرکت دولتی «روس‌اتم» روسیه در دست توسعه است و برنامه‌ریزی شده تا ترکیبی از دو راکتور VVER-1000 و دو واحد کوچک‌تر RITM-200N باشد.

«مختار نظروف» تحلیلگر مسائل سیاسی منطقه، این اعلامیه را یک تحول کیفی بزرگ ارزیابی کرد که فرصت‌های نوینی برای جذب سرمایه‌گذاری، انتقال فناوری و همکاری‌های صنعتی ایجاد می‌کند.

وی همکاری‌های هسته‌ای را یکی از حیاتی‌ترین ستون‌های شراکت راهبردی جدید دانست که نیازمند سطح فوق‌العاده بالایی از اعتماد متقابل است.

توافق بر سر اعزام نیروی کار ازبکستانی به بلاروس

بحران کمبود نیروی کار در بلاروس، الکساندر لوکاشنکو را بر آن داشت تا به طور رسمی از شهروندان ازبکستانی، به ویژه در قالب خانواده‌ها، دعوت کند تا برای کار و زندگی به بلاروس مهاجرت کنند.

وی وعده داد که کارفرمایان بخش کشاورزی بلاروس مسکن مناسب را برای این افراد تامین خواهند کرد و این خانواده‌ها از حق تحصیل فرزندان و خدمات درمانی همسان با شهروندان بلاروسی برخوردار خواهند شد.

در این راستا، دو دولت موافقت‌نامه‌ای را برای جذب و استخدام سازمان‌یافته شهروندان ازبکستان جهت کارهای موقت در بلاروس امضا کردند.

بر اساس این فرآیند رسمی، آژانس مهاجرت ازبکستان مسئولیت گزینش کاندیداها، هماهنگی قراردادهای کاری و آموزش‌های پیش از اعزام را بر عهده خواهد داشت و کارفرمایان بلاروسی پس از تایید نهایی، مجوزهای لازم را صادر و قراردادهای کاری را امضا خواهند کرد.

توسعه همکاری‌های منطقه‌ای و مواضع مشترک بین‌المللی

فراتر از ابعاد اقتصادی و کارگری، این سفر با امضای بسته وسیعی از اسناد همکاری در بخش‌های دیگر همراه بود؛ از جمله برنامه‌های تعامل میان وزارتخانه‌های امور خارجه، فرهنگ، خدمات اضطراری، گردشگری، جنگل‌داری، صنایع سبک، تامین اجتماعی و پژوهش‌های استراتژیک.

دو طرف همچنین توافق کردند که در اواخر سال جاری فروم‌های مشترک گردشگری، پزشکی و آموزشی برگزار کنند. میرضیایف از ابتکار لوکاشنکو برای احداث «خیابان دوستی ازبکستان و بلاروس» در مینسک تشکر کرد.

همکاری‌های استانی و منطقه‌ای نیز مورد تقدیر رهبران دو کشور قرار گرفت. برگزاری سومین همایش مناطق ازبکستان و بلاروس در مینسک در آستانه این اجلاس که بیش از 230 کارآفرین ازبک را گرد هم آورد، منجر به امضای بسته ارزشمندی از قراردادهای تجاری و توافقات سرمایه‌گذاری شد.

در عرصه بین‌المللی نیز هر دو کشور بر عزم خود جهت حمایت متقابل از مواضع یکدیگر در سازمان‌های بین‌المللی نظیر سازمان ملل متحد، اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع (CIS)، سازمان همکاری شانگهای (SCO) و جنبش عدم تعهد تاکید کردند.

در پایان مذاکرات، میرضیایف از لوکاشنکو دعوت کرد تا سفری رسمی به ازبکستان داشته باشد.

انتهای پیام/