صندوق نوآوری: حمایت از دانش‌بنیان‌ها به پارک‌های فناوری واگذار می‌شود

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، نشست هم‌اندیشی پارک‌های علم و فناوری سراسر کشور با معاون علمی رئیس‌جمهور برگزار شد.

این جلسه در راستای سیاست‌گذاری معاونت علمی درباره فراهم‌کردن شرایط برای حرکت پارک‌های علم و فناوری به سمت پارک‌های نسل پنجم برگزار شد.

دکتر نوراله‌زاده، رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی، در این نشست با اشاره به تغییر پارادایم مورد نظر دکتر افشین گفت: شاید اگر ما این موضوع را بعد از ارائه ایشان مطرح می‌کردیم، برای دوستان بیشتر جا می‌افتاد، اما ما هم این کار را مبتنی بر تغییر پارادایم انجام دادیم تا نقش صندوق را در این پارادایم جدید توسعه فناوری ترسیم کنیم.

نوراله‌زاده افزود: در این حوزه و با مشارکت پارک‌ها باید ببینیم در معماری جدید فناوری، صندوق چه نقشی دارد و چه مدلی را باید دنبال کند. ما چند شاخص کلان برای اکوسیستم داریم؛ از جمله اینکه فروش شرکت‌های دانش‌بنیان در سال 1403 حدود 1800 همت بوده و ارزش افزوده‌ای که این شرکت‌ها ایجاد کرده‌اند 520 همت است.

وی تصریح کرد: سهم تولید دانش در GDP کشور در حال حاضر حدود 0.7 درصد است و در برنامه هفتم، ماده 93 نیز هدف‌گذاری شده که این سهم به 7 درصد برسد؛ یعنی حداقل 10 برابر. به همین دلیل این تغییر پارادایم لازم بوده تا بتوانیم به این هدف برسیم.

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی ادامه داد: آنچه مسلم است، ادامه مسیر گذشته ما را به این هدف نمی‌رساند؛ بنابراین نیاز به اصلاح مسیر داریم. یکی از این اصلاحات، پررنگ‌تر شدن نقش پارک‌هاست. آقای دکتر افشین نیز این نکته را مطرح کردند و ما بر همان اساس این طراحی را انجام دادیم تا با معماری جدید منطبق باشد.

وی با اشاره به تغییر رویکرد در همکاری با پارک‌های علم و فناوری و صندوق‌های پژوهش و فناوری گفت: می‌خواهیم این همکاری را در این دوره ارتقا دهیم. ما می‌خواهیم حداقل ورود را به شرکت‌ها داشته باشیم و بیشترین کارها از طریق پارک‌های علم و فناوری و صندوق‌های پژوهش و فناوری انجام شود.

نوراله‌زاده افزود: بنابراین به اصلاحات ساختاری و اساسنامه‌ای در صندوق‌های پژوهش و فناوری و صندوق‌های CVC نیاز داریم. این موضوع بررسی شده و در دستور کار شورا قرار دارد تا ان‌شاءالله این اصلاحات انجام شود.

وی با تأکید بر ضرورت افزایش سرمایه صندوق‌های پژوهش و فناوری و صندوق‌های CVC تصریح کرد: با سرمایه‌های موجود، تحقق چنین تحولی امکان‌پذیر نیست. سرمایه صندوق‌های استانی در حال حاضر بسیار پایین است و اگر بخواهیم از افزایش 7 تا 10 برابری سهم دانش در GDP صحبت کنیم، با این اعداد اصلاً شدنی نیست.

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی ادامه داد: ما می‌خواهیم همکاری با پارک‌ها و همچنین صندوق‌های پژوهش و فناوری و CVCها را توسعه دهیم. همچنین علاقه‌مندیم بخشی از هزینه دوره‌های آموزشی را که صندوق پرداخت می‌کند، از طریق پارک‌ها تأمین کنیم تا پارک‌ها متولی برگزاری این دوره‌ها برای شرکت‌های دانش‌بنیان باشند.

وی گفت: در حوزه مشاوره نیز همین رویکرد را دنبال می‌کنیم. بخشی از هزینه‌های توانمندسازی و مشاوره شرکت‌ها هم‌اکنون به‌صورت مستقیم پرداخت می‌شود، اما علاقه‌مندیم این کار را با همکاری پارک‌ها پیش ببریم تا نقش پارک‌ها در این زمینه پررنگ‌تر شود. برگزاری رویدادهای مختلف نیز با همکاری پارک‌ها انجام خواهد شد و ما نیز به‌عنوان اسپانسر در این رویدادها حضور خواهیم داشت.

نوراله‌زاده با اشاره به هماهنگی منابع مالی صندوق با صندوق‌های پژوهش و فناوری گفت: در حوزه منابع، همان‌طور که آقای دکتر رفیعی هم اشاره کردند، حتماً می‌خواهیم منابع مالی را با منابع صندوق‌های پژوهش و فناوری هم‌افزا کنیم. در حال حاضر صندوق‌های پژوهش و فناوری کار خودشان را می‌کنند و ما کار خودمان را، و هیچ هم‌افزایی میان منابع ما و منابع صندوق‌ها وجود ندارد.

وی افزود: البته منابع ما همیشه در قالب خط اعتباری یا تسهیلات در اختیار صندوق‌ها قرار می‌گیرد و این خودش کمک می‌کند، اما منابع صندوق‌ها هیچ‌وقت برای اهرم شدن با منابع ما و اسکیل شدن در سطحی بالاتر، در راستای سیاست‌های توسعه فناوری، به‌کار گرفته نشده است.

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی ادامه داد: بنابراین بعد از این، می‌خواهیم تمام خطوط اعتباری و منابع را با صندوق‌ها اهرم کنیم؛ یعنی برخلاف وضعیت فعلی که فقط ما به‌صورت یک‌طرفه منابع را تأمین می‌کردیم، این مدل را تغییر دهیم.

نوراله‌زاده در ادامه بر ضرورت هم‌افزایی و اهرم‌سازی منابع تأکید کرد و افزود که منابع صندوق باید با منابع صندوق‌های پژوهش و فناوری ترکیب شود؛ در غیر این صورت، روند پرداخت منابع به شکل فعلی متوقف خواهد شد، چرا که خروجیِ مورد نظر و مقیاس‌گیری (Scale-up) مطلوب محقق نمی‌شود.

وی تصریح کرد که یکی دیگر از برنامه‌های این صندوق، ارائه ضمانت‌نامه‌های اتکایی به صندوق‌های پژوهش و فناوری است. در حال حاضر چنین ضمانت‌نامه‌ای وجود ندارد و صندوق‌ها به‌صورت مستقل عمل می‌کنند؛ هدف ما این است که با ارائه این ضمانت‌نامه‌ها، اعتماد در اکوسیستم فناوری افزایش یابد تا ذینفعان و دستگاه‌های اجرایی اطمینان حاصل کنند که پشتوانه ضمانت‌های صادر شده، صندوق نوآوری و شکوفایی است.

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به تغییر رویکرد در حوزه سرمایه‌گذاری‌های جسورانه، گفت که این صندوق قصد دارد مدل سرمایه‌گذاری‌های مشترک را توسعه دهد. وی افزود که در حال حاضر سرمایه‌گذاری‌ها به‌صورت انفرادی انجام می‌شود، اما ما قصد داریم کارگزاری سرمایه‌گذاری‌های جسورانه را به CVCها بسپاریم تا ضمن اهرم شدن منابع، نظارت دقیق‌تری بر حوزه‌های راهبردیِ مورد تأکید قانون‌گذار صورت گیرد.

نوراله‌زاده ادامه داد که این صندوق از استقلال واحدهای تحقیق و توسعه در پارک‌های علم و فناوری حمایت می‌کند و قصد دارد بخشی از عملیات و کارگزاری‌های خود را به این پارک‌ها تفویض کند. وی تصریح کرد که تقویت زیرساخت‌های آزمایشگاهی و سوله‌های نیمه‌صنعتی پارک‌ها از طریق تسهیلات و سرمایه‌گذاری، محور مهم دیگر این همکاری است که در راستای تفاهم‌نامه‌ای که چند ماه پیش با وزارت علوم منعقد شد، پیگیری می‌شود.

وی بر محورهای اصلی این تفاهم‌نامه تأکید کرد و افزود که ارتقای توان مالی صندوق‌های پژوهش و فناوری، حمایت از توسعه فضاهای تخصصی و آزمایشگاهی، کمک به ایجاد اشتغال تخصصی و اجرای طرح‌هایی همچون دستیار فناوری از جمله برنامه‌های مشترکی است که با همکاری وزارت علوم و پارک‌های علم و فناوری اجرایی خواهد شد تا ظرفیت ارائه خدمات مالی به شرکت‌های دانش‌بنیان استانی به سطح مطلوب ارتقا یابد.

نوراله‌زاده با اشاره به لزوم اجرای این راهبرد در همه پارک‌های علم و فناوری، از جمله پارک‌های زیرمجموعه وزارت بهداشت، تأکید کرد که هماهنگی‌های لازم در این زمینه انجام خواهد شد.

وی افزود: صندوق نوآوری و شکوفایی علاقه‌مند است برنامه‌های توانمندسازی و حمایت‌های فناورانه را به‌جای اجرای مستقیم، با محوریت پارک‌های علم و فناوری و در هماهنگی کامل با آنها پیش ببرد. بر همین اساس، تفاهم‌نامه‌هایی نیز در این حوزه پیش‌بینی شده که اجرای آنها نیازمند الزامات و مقدمات مشخصی است.

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با تشریح محورهای اصلی این برنامه گفت: یکی از مهم‌ترین اقدامات در دستور کار، اصلاح مقیاس‌پذیری در نظام تأمین مالی فناوری است. در همین راستا، صندوق به دنبال توسعه سرمایه‌گذاری مشترک با CVCها، افزایش سرمایه صندوق‌های پژوهش و فناوری و ایجاد بستر لازم برای تحقق اهداف معماری جدید فناوری است تا امکان اهرم‌سازی منابع و مقیاس‌سازی حمایت‌ها فراهم شود.

وی ادامه داد: برای تحقق این اهداف، اصلاح برخی مفاد اساسنامه صندوق‌های پژوهش و فناوری ضروری است تا زمینه ورود سرمایه‌گذاران جدید فراهم شود. این موضوع می‌تواند از طریق ابزارهای قانونی، از جمله سلب حق تقدم برخی سهامداران موجود و جذب سهامداران جدید، دنبال شود.

نوراله‌زاده همچنین با تأکید بر ضرورت ارتقای حکمرانی در صندوق‌های پژوهش و فناوری تصریح کرد: موضوع صلاحیت حرفه‌ای مدیران صندوق‌ها نیز در حال پیگیری است و تلاش داریم مجوزهای لازم برای اعمال سیاست‌های ایجابی و در صورت لزوم، اقدامات سلبی را دریافت کنیم. به گفته وی، اگر مدیری در مسیر اهداف و برنامه‌های تعیین‌شده حرکت نکند، باید امکان سلب صلاحیت حرفه‌ای، جایگزینی مدیران و حتی سرپرستی صندوق‌ها برای دوره‌ای مشخص فراهم باشد.

وی خاطرنشان کرد: افزایش سرمایه صندوق‌ها و CVCها، در کنار سیاست‌های تشویقی و انضباطی، بخشی از چارچوبی است که برای هم‌راستا کردن عملکرد صندوق‌ها با سیاست‌های توسعه فناوری کشور در نظر گرفته شده است.

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی در پایان تأکید کرد: اگر قرار باشد صندوق‌ها صرفاً مسیر مستقل خود را طی کنند و صندوق نوآوری تنها به صدور مجوز اکتفا کند، در آن صورت سیاست‌های کلان توسعه فناوری کشور محقق نخواهد شد.

انتهای پیام/