به گزارش گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، مجتبی صداقت، دکتری تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، با شرکت در پویش هم‌نویسی «راویان عهد» که به مناسبت وداع تاریخی با قائد شهید در حال برگزاری است، نوشت: در اندیشه‌ رهبر شهید انقلاب، حضرت آیت الله العظمی سید علی حسینی خامنه‌ای، سبک مدیریتی قابل‌ استخراج است که می‌توان آن را «مدیریت پاسخ‌گو» نامید. اهمیت این رویکرد تا بدان‌ جا است که ایشان سال 1383 را به‌ عنوان سال پاسخ‌گویی سه قوه به ملت ایران نامگذاری کردند؛ اما این مفهوم نه یک ایده‌ وارداتی از غرب، بلکه حقیقتی کاملاً اسلامی و برخاسته از جهان‌بینی توحیدی است. به باور آن رهبر شهید، اگر انسان بداند در برابر گفتار و کردار خود پاسخ‌گو خواهد بود، تصمیم‌گیری و رفتارش، سنجیده و مسئولانه خواهد شد و اگر خود را مطلق‌ العنان بپندارد، عملکردش به سمت غفلت و خودخواهی پیش می‌رود.

این سبک مدیریت، صرفاً یک راهبرد کارآمد نیست، بلکه یک تکلیف دینی در اداره‌ جامعه است و یک مسئول را در سه سطح، پاسخگو می‌داند:

پاسخ‌گو در برابر وجدان خویش (خود ارزیابی)

رهبر شهید انقلاب بیان داشتند که هر انسان در درجه‌ نخست باید از خود بپرسد که آیا رفتار و تصمیمش بر پایه‌ی خرد و پرهیزگاری بوده یا خودخواهی و هواهای نفسانی. اگر وجدان فرد آرام گیرد، می‌تواند در برابر دیگران نیز پاسخ‌گو باشد.

پاسخ‌گو در برابر مردم

رهبر شهید تأکید داشتند که پاسخ‌گویی به مردم، تنها به گزارش‌های کلی خلاصه نمی‌شود، بلکه باید هم کارهای انجام‌ شده و هم ناکامی‌ها و کاستی‌ها با صداقت بیان گردد. ایشان اصرار داشتند که مردم قدر تلاش را می‌دانند و گزارش صادقانه، خود عذری برای ناکرده‌ها خواهد بود، به‌ شرط آنکه ناکامی از روی تعمد نبوده باشد.

پاسخ‌گو در پیشگاه خداوند

روز قیامت، روز محاسبه‌ بی‌اغماض است و هیچ عذر و زبان‌بازی‌ای کارگشا نیست؛ اعضا و جوارح انسان گواهی می‌دهند. رهبر شهید بارها هشدار می‌دادند که مسئولان باید خود را در پیشگاه الهی مسئول بدانند و این احساس، سرچشمه‌ جدیت و اخلاص در کار است.

ایشان این نگاه را به‌ ویژه در مدیریت حوزه‌های علمیه نیز جاری می‌دانستند و با نگرانی از سرمایه‌ عظیم علمی و معنوی حوزه علمیه خاطر نشان کردند که امروز سرمایه حوزه سرمایه‌ای متناسب با بازدهش نیست. سپس ایشان در این زمینه مثالی را مطرح کردند که مثل این است که شما ده میلیارد یک جا سرمایه‌گذاری کنید در ماه هم مثلاً صد میلیون تومان سود ببرید. صد میلیون البته پول خوبی است اما سود ده میلیارد نیست. حوزه سرمایه خیلی عظیمی است و بهره‌ای که ما امروز از حوزه می‌بریم خیلی کمتر از آن سرمایه متناسب با حوزه است.

شایسته است از این سرمایه عظیم بهره بگیریم. در ادامه ایشان به مسأله پاسخ‌گویی در برابر خداوند در این زمینه اشاره می‌کنند که ما در دوره خودمان باید این توان و قابلیت را بیابیم که از این سرمایه استفاده کنیم. من خوفم از این است که خدای متعال از ما بپرسد، «ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ»، این «نعیم» است دیگر. شما از این نعمت چطور استفاده کردید؟ آیا کشور احتیاج نداشت؟ آیا زمانه زمانه‌ای بود که الحمد للّه همه چیز رو به راه بود و هیچ مشکلی وجود نداشت؟ ... قدرت قاهره‌ای بالای سر شما بود که نمی‌گذاشت تکان بخورید؟ عذرتان چیست؟ واقعاً تن انسان می‌لرزد که جواب خدا را چگونه بدهد. (16/ 3/ 1380)

مدیریت پاسخ‌گو، میراثی است که یادآوری و عمل به آن، می‌تواند بخش‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور را به‌ سوی کارآمدی سوق دهد و پاسخی در خور به وجدان خود، اعتماد مردم و امانت الهی باشد.

انتهای پیام/