یادداشت|تشییع میلیونی قائد شهید امت؛ بازتولید سرمایه اجتماعی و تداوم یک مکتب

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، مراسم تشییع پیکر مطهر قائد شهید امت با حضور میلیونی مردم ایران در حال برگزار می شود که از منظر جامعه‌شناختی چنین رویدادی با این ابعاد گسترده تنها آیینی برای بدرقه یک فرد نخواهد بود،بلکه می‌تواند به‌عنوان نمادی از تداوم یک گفتمان و بازتولید سرمایه اجتماعی مدنظر تحلیل گران و اندیشمندان قرار گیرد و با این رویکرد،حضور گسترده مردم این پیام را مخابره می کند که جامعه ما، میراث فکری و هویتی امام شهید امت را فراتر از حیات فردی او ارزیابی می کند و آن را در قالب حافظه جمعی و ارزش‌های مشترک تداوم می‌بخشد.

از منظر جامعه‌شناسی،حضور چندین میلیونی مردم در مراسم تشییع یک رهبر دینی و سیاسی را می‌توان حاصل در کنار هم قرار گرفتن هویت جمعی، سرمایه اجتماعی و حافظه تاریخی دانست، چنین آیین‌هایی برای بسیاری از شرکت‌کنندگان فرصتی برای ابراز وفاداری به ارزش‌های مشترک، تقویت احساس همبستگی اجتماعی، ادای احترام به شخصیت امام شهید و نمایش وحدت در برابر دشمنان است که البته انگیزه افراد می‌تواند متنوع باشد و از باورهای دینی و سیاسی تا عوامل فرهنگی، عاطفی و اجتماعی را در بر گیرد.

این حضور میلیونی می‌تواند نشانه‌ای از ظرفیت یک مکتب فکری برای ایجاد پیوند میان نسل‌ها و حتی جوامع مختلف باشد به طوری که وقتی یک مکتب فکری بتواند مخاطبانی فراتر از مرزهای جغرافیایی خودش پیدا کند،باید گفت که این مکتب از نفوذ فرهنگی و قدرت نرم بالایی برخوردار است و در این چارچوب،حضور شرکت‌کنندگانی از کشورهای مختلف خود نمادی از گستره اثرگذاری فرهنگی و ایدئولوژیک مکتب امام شهید امت است.

چنین رویدادی عاملی برای تقویت انسجام ملی،بازتعریف هویت جمعی و افزایش احساس همبستگی ملی بسیار موثر است زیرا آیین‌های عمومی بزرگ،علاوه بر کارکرد عاطفی،می‌توانند نقش مهمی در انتقال ارزش‌ها،تقویت حافظه تاریخی و ایجاد احساس تداوم میان گذشته، حال و آینده یک جامعه ایفا کنند.

درعین حال استقبال کشورها و شخصیت های محور مقاومت و کشورهای مستقل و آزاده جهان از این مراسم و مواضع انقلابی برخی اندیشمندان جهان از این مراسم قابل توجه است بطوریکه در عرصه بین‌المللی چنین رخدادی،نمادی از ظرفیت بسیج اجتماعی، قدرت نرم و جایگاه منطقه‌ای و جهانی ایران اسلامی است به طوری که بازتاب گسترده مراسم در رسانه‌ها و افکار عمومی خارجی نشانه ای از میزان نفوذ فرهنگی و سیاسی جمهوری اسلامی ایران در جهان است که بعد از جنگ تحمیلی اخیر این نفوذ بیشتر هم شده است.

سوگواری مردم ایران در وداع با قائد شهید امت نشانه دلبستگی مردم به مکتب ایشان که یعنی مکتب عدالت خواهی و آزادگی و استقلال خواهی است و همین عشق و ارادت به امام شهید است که دشمنان انقلاب را حیران کرده که چه عاملی مردم را در زیر شدیدترین فشار های اقتصادی و تهدیدهای نظامی و امنیتی همچنان پایبند به ارزش ها و تبعیت از مکتب امامین انقلاب نگه داشته است.چیزی که به هیچ وجه در مکاتب فکری و اندیشه ای غربی جوابی برای آن پیدا نخواهد شد.

وداع ملت ایران با پیکر مطهر امام شهید، هرگز به معنای پایان راه و خط پایان یک دوره تاریخی نیست، بلکه سرآغازی پرصلابت بر حرکتی عظیم تر در مسیر استقلال خواهی، عدالت طلبی و اعتلای مکتب حیات بخش اسلام است و این حضور میلیونی و این شور انقلابی، پیمانی دوباره با آرمانهای امام شهید است که نشان می‌دهد جامعه ایرانی نه در ماتمِ فقدان، که در عزمِ تداوم، مسیر خود را مقتدر تر از گذشته دنبال خواهد کرد.

یادداشت از: عباس خسروانی مدرس دانشگاه و جامعه شناس

انتهای پیام/711/