یادداشت| خون‌خواهی؛ از قصاص فردی تا تحقق تمدن توحیدی

به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، فرهنگ عاشورا، خون‌خواهی را صرفاً واکنشی احساسی یا انتقام‌جویانه نمی‌داند؛ بلکه آن را مسیری برای اقامه عدالت، استمرار جبهه حق و تحقق آرمان‌های الهی معرفی می‌کند. از همین منظر، مفهوم خون‌خواهی در اندیشه شیعه، دارای ابعادی عمیق‌تر از یک مطالبه حقوقی یا مجازات فردی است و در منظومه معارف قرآنی، جایگاهی تمدنی و آینده‌ساز دارد.

 خون‌خواهی؛ مفهومی فراتر از قصاص
یکی از خطاهای رایج، یکسان‌انگاری «قصاص» و «انتقام» است. در حالی که قصاص، حکمی حقوقی برای مجازات مباشر جنایت است، خون‌خواهی در منطق اسلام، استمرار راه شهید و تحقق اهدافی است که او برای آن جان خویش را تقدیم کرده است.

بر این اساس، خون‌خواهی سیدالشهدا(ع) هرگز با مجازات قاتلان کربلا پایان نیافت؛ زیرا مسئله اصلی، برچیده شدن جریان ظلم و استقرار حکومت عدل الهی است؛ همان حقیقتی که در شعار جاودانه «یالثارات الحسین» استمرار یافته است.

انتقام در قرآن؛ جلوه‌ای از عدالت الهی

قرآن کریم خداوند را «ذو انتقام» معرفی می‌کند؛ انتقامی که برخاسته از عدالت، حکمت و دفاع از حق است، نه احساسات و کینه‌ورزی فردی.
در کنار انتقام الهی، قرآن مؤمنان را نیز به مقابله با جبهه ظلم و ایستادگی در برابر «ائمه کفر» فرا می‌خواند. بنابراین، دفاع از مظلوم و مقابله با نظام سلطه، صرفاً یک موضع سیاسی نیست، بلکه تکلیفی برخاسته از آموزه‌های وحیانی است.

 موضوع انتقام؛ اشخاص یا مکتب؟

در نگرش اسلامی، هدف اصلی انتقام، حذف افراد نیست؛ بلکه مقابله با ساختار و مکتب ظلم است.

از این‌رو، خون‌خواهی شهدای مقاومت یا فرماندهان شهید، تنها با مجازات عاملان ترور تحقق نمی‌یابد؛ بلکه زمانی کامل می‌شود که آرمان آنان، یعنی تضعیف نظام سلطه، احیای عدالت و تقویت جبهه حق، در جامعه محقق گردد.

به بیان دیگر، اسلام با «اشخاص» مواجهه نمی‌کند، بلکه با «جریان ظلم» مقابله می‌نماید.

حضرت ولی‌عصر(عج)؛ محور خون‌خواهی تاریخ
در ادبیات مهدوی، حضرت حجت(عج) خون‌خواه سیدالشهدا(ع) و همه پیامبران و صالحان مظلوم تاریخ معرفی شده‌اند. این حقیقت نشان می‌دهد که خون‌خواهی در اندیشه شیعه، پروژه‌ای جهانی برای تحقق عدالت و پایان حاکمیت ظلم است؛ نه صرفاً واکنشی نسبت به یک حادثه تاریخی.

 جهاد تبیین؛ میدان امروز خون‌خواهی

امروز مهم‌ترین عرصه خون‌خواهی، میدان شناخت و روایت است. تربیت نسل مؤمن، تبیین آرمان‌های شهدا، افشای جنایات جبهه استکبار، روایت صحیح مقاومت و تقویت هویت اسلامی، از مهم‌ترین مصادیق این مسئولیت به شمار می‌روند.

در این میان، خانواده، رسانه، منبر و نهادهای فرهنگی، نقش تعیین‌کننده‌ای در انتقال فرهنگ مقاومت و زمینه‌سازی برای تحقق آرمان‌های مهدوی دارند.

فرهنگ عاشورا می‌آموزد که خون شهید با مجازات قاتل به ثمر نمی‌رسد؛ بلکه زمانی به نتیجه می‌انجامد که آرمان شهید در متن جامعه استمرار یابد. ازاین‌رو، خون‌خواهی در اندیشه شیعی، مفهومی تمدنی، آینده‌نگر و مبتنی بر جهاد تبیین است که غایت آن، استقرار عدالت جهانی در پرتو حکومت حضرت ولی‌عصر(عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف) خواهد بود.

سمیه آخوندی پژوهشگر مدرسه علمیه ریحانه الرسول(سلام الله علیها) نکا

انتهای پیام/