به گزارش خبرگزاری تسنیم از نطنز، در تحلیل شخصیت رهبر شهید، نباید میان «ایمان» و «دانش» مرزی قائل شد و آنچه ایشان را از رهبران سنتیِ مذهبی متمایز می‌کرد، این بود که دانش را نه یک ابزار تزیینی، بلکه «بنیانِ بقا» می‌دانستند.

اندیشه امام و قائد شهید امت، حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای، تلفیقی از «بصیرت دینی» و «دانش روز» بود؛ نگاهی که می‌توان آن را «علم کاربردی برای تعالی تمدنی» نامید.

ویژگی علمی رهبر شهید، تنها در تسلط بر متون کلاسیک یا دانش‌های روز خلاصه نمی‌شود، بلکه در توانایی ایشان در «تحلیلِ سنتز شده» یا همان Synthesized Analysis نهفته است.

ایشان قادر بودند مسائل پیچیده اقتصادی، سیاسی و اجتماعی را با نگاهی سیستمی تحلیل کنند و تنها به پدیده نگاه نمی‌کردند، بلکه «ریشه‌ها» و «پیامدها» را در شبکه‌ای از روابط در نظر می‌گرفتند.

در دیدگاه آیت‌الله شهید سیدعلی خامنه‌ای، تحصیل و تحقیق، یک کنشِ عبادی و یک ضرورتِ دفاعی بود و ایشان همواره بر این باور بودند که یک ملت بدون «استقلال علمی»، هرگز نمی‌تواند به «استقلال سیاسی» دست یابد و این نگاه، علم را از فضای آکادمیکِ خشک، به میدانِ جهاد ملی وارد کرد.

بسیاری از رهبران در دوران بحران، تنها بر «بقا» تمرکز می‌کنند، اما نگاه رهبر شهید، نگاهی «تمدن‌ساز» بود و ایشان نمی‌خواستند که صرفاً یک کشورِ مستقل باشند، بلکه در رؤیای تمدنی بودند که «الگوی عدالت» باشد.

آیت‌الله شهید خامنه‌ای معتقد بودند تمدن، تنها با ساخت‌وسازِ فیزیکی ساخته نمی‌شود، بلکه با «بناءِ شخصیت انسانی» است. نگاه تمدنی ایشان، بر محور «اصالتِ هویت» و «اصالتِ ارزش‌ها» می‌چرخید و این به معنی پیشرفت بدون از دست رفتنِ ریشه‌های فرهنگی است.

ایشان با نگاهی آینده‌پژوهانه، ملت را از موضعِ «واکنشی بودن» به موضعِ «کنشگر بودن» در تاریخ جهان سوق دادند و در نگاه تمدنی امام شهید اقتصاد، ابزاری برای تبلور قدرت یک ملت است و ایشان همواره بر ضرورت «خودکفایی علمی-اقتصادی» تأکید داشتند.

آیت‌الله شهید، سیدعلی خامنه‌ای می‌دانستند که وابستگی به تکنولوژی‌های بیگانه، نوعی «استعمارِ نوین» است، لذا اهتمام به پیشرفت علمی به ویژه در علوم پایه و مهندسی را پیش‌شرط داشتن یک «اقتصاد مستقل و عزتمند» می‌دانستند و این همان نگاهی است که امروز، ستون‌های اصلی توسعه در جهان پیشرفته را تشکیل می‌دهد.

رهبر شهید با پیوند دادن «بصیرت معنوی» به «دانش علمی»، الگویی از «انسان تمدن‌ساز» را ارائه دادند؛ انسانی که همزمان هم «عارف»، هم «دانشمند»، هم «متعبد» است و هم «استراتژیست» است.

این توازن، کلید اصلیِ گذار از یک جامعه‌ی درگیرِ بحران، به سوی یک تمدنِ پیشرو و بااصالت است.

یادداشت از رضا زمانی، دکتری علوم سیاسی

انتهای پیام/804/