به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، در حالی که صنعت دامپروری کشور با چالش‌های متعددی از جمله افزایش هزینه‌های تولید، کاهش بهره‌وری و ضرورت ارتقای کیفیت محصولات دامی مواجه است، مازندران با اجرای گسترده برنامه‌های اصلاح نژاد دام، تلاش دارد مسیر تازه‌ای برای افزایش تولید و بهبود عملکرد واحدهای دامداری ترسیم کند؛ مسیری که محور اصلی آن، توسعه تلقیح مصنوعی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های ژنتیکی برتر است.

تلقیح مصنوعی برای برای جهش تولید

براساس اعلام مسئولان جهاد کشاورزی استان، تنها در سه‌ماهه نخست سال 1405، عملیات تلقیح مصنوعی روی 13 هزار و 803 رأس دام سنگین در مازندران انجام شده است؛ اقدامی که شامل دام‌های اصیل، دورگ و بومی بوده و در چارچوب برنامه‌های اصلاح نژاد و ارتقای ظرفیت ژنتیکی دام‌ها اجرایی شده است.این حجم از عملیات، نشان‌دهنده حرکت جدی استان به سمت استفاده نظام‌مند از روش‌های نوین دامپروری است؛ روشی که در بسیاری از کشورها به عنوان یکی از پایه‌های اصلی افزایش بهره‌وری در صنعت دام شناخته می‌شود.

اصلاح نژاد از تجربه سنتی تا مدیریت علمی گله‌ها

حسین نگهدار، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی مازندران، تلقیح مصنوعی را یکی از مؤثرترین و کم‌هزینه‌ترین روش‌ها برای انتقال صفات برتر ژنتیکی عنوان کرده و معتقد است این روش نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش تولید شیر و گوشت قرمز دارد.در واقع، آنچه این سیاست را از روش‌های سنتی دامپروری متمایز می‌کند، امکان کنترل دقیق بر ویژگی‌های ژنتیکی نسل‌های آینده است؛ موضوعی که در نهایت منجر به افزایش راندمان تولید و کاهش هزینه‌های نگهداری دام می‌شود.

مزیت‌های اقتصادی برای کاهش هزینه و افزایش بهره‌وری

یکی از مهم‌ترین ابعاد این طرح، اثر مستقیم آن بر اقتصاد دامداری‌هاست. حذف هزینه‌های نگهداری دام نر، کاهش خطرات ناشی از جفت‌گیری طبیعی و جلوگیری از افزایش ضریب هم‌خونی، از جمله مزایایی است که به گفته کارشناسان، می‌تواند ساختار هزینه‌ای واحدهای دامداری را متحول کند.در شرایطی که دامداران با فشارهای اقتصادی ناشی از نهاده‌ها و هزینه‌های تولید مواجه هستند، چنین رویکردی می‌تواند به عنوان یک ابزار حمایتی غیرمستقیم اما مؤثر عمل کند و به افزایش بازدهی تولیدمثل در گله‌ها منجر شود.

از ژنتیک تا امنیت غذایی

اهمیت تلقیح مصنوعی تنها به سطح واحدهای دامداری محدود نمی‌شود، بلکه در سطح کلان، به عنوان یکی از ابزارهای تحقق امنیت غذایی کشور نیز مطرح است. استفاده از دام‌های نر با ارزش ژنتیکی بالا، امکان اصلاح سریع‌تر گله‌ها و افزایش کیفیت محصولات دامی را فراهم می‌کند؛ موضوعی که در نهایت به ارتقای پایداری تولید در استان منجر خواهد شد.به بیان دیگر، اصلاح نژاد دام‌ها صرفاً یک اقدام فنی نیست، بلکه بخشی از یک راهبرد بلندمدت برای کاهش وابستگی به واردات و حرکت به سمت خودکفایی در تولید محصولات پروتئینی محسوب می‌شود.

مازندران در مسیر دامداری دانش‌بنیان

با تداوم اجرای این طرح و حمایت از دامداران، انتظار می‌رود بهره‌وری واحدهای دامداری در مازندران به شکل محسوسی افزایش یابد. این روند، در صورت استمرار و تکمیل زیرساخت‌های لازم، می‌تواند این استان را به یکی از قطب‌های دامپروری دانش‌بنیان کشور تبدیل کند.کارشناسان معتقدند آنچه امروز در مازندران در حال اجراست، گذار از دامداری سنتی به دامداری علمی و مبتنی بر داده‌های ژنتیکی است؛ تغییری که در صورت مدیریت صحیح، آثار آن در میان‌مدت در افزایش تولید، کاهش هزینه‌ها و بهبود کیفیت محصولات دامی نمایان خواهد شد.

سرمایه‌گذاری روی ژنتیک برای آینده تولید

اجرای تلقیح مصنوعی روی بیش از 13 هزار رأس دام در سه ماه، تنها یک آمار تولیدی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از تغییر رویکرد در مدیریت دامپروری استان است. رویکردی که به جای اتکا به روش‌های سنتی، بر علم ژنتیک، بهره‌وری اقتصادی و امنیت غذایی تمرکز دارد.در نهایت، استمرار این سیاست‌ها در کنار حمایت‌های مالی و آموزشی از دامداران، می‌تواند مازندران را به الگویی موفق در اصلاح نژاد دام و ارتقای تولیدات دامی در کشور تبدیل کند؛ الگویی که هدف نهایی آن، پایداری تولید و تقویت امنیت غذایی در سطح ملی است.

انتهای پیام/