به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، رشد چشمگیر و پویایی اقتصاد گرجستان، روزهایی را که شهروندان این کشور برای فرار از جنگ، فقر، بیکاری و بی‌ثباتی‌های سیاسی به هر دری می‌زدند تا به خارج از کشور مهاجرت کنند، به تدریج به دست فراموشی می‌سپارد. امروزه، گرجستان نه تنها برای گرجی‌تبارها، بلکه برای اتباع سایر کشورها نیز به مقصدی جذاب برای زندگی و کار تبدیل شده است.

اگر در دهه 90 میلادی یا اوایل دهه 2000 کسی ادعا می‌کرد که روزی شهروندان فدراسیون روسیه برای دریافت تابعیت، اجازه اقامت و یافتن شغل در گرجستان با یکدیگر رقابت خواهند کرد، احتمالاً کسی حرف او را باور نمی‌کرد؛ اما امروز این مسئله به یک واقعیت عینی و غیرقابل انکار در عرصه اجتماعی این کشور بدل شده است.

موج مهاجرت و صف‌بندی‌های سیاسی در تفلیس

افزایش روزافزون تعداد مهاجران، موجی از نارضایتی را در میان بخش‌های خاصی از جامعه گرجستان به همراه داشته است؛ نارضایتی‌هایی که اکنون رنگ و بوی کاملاً سیاسی به خود گرفته‌اند.

از یک سو، حامیان جریان‌های اپوزیسیون که رویکردها و لفاظی‌های ضد روسی دارند، از حضور چشمگیر و اقامت تعداد زیادی از شهروندان روسیه در گرجستان به شدت خشمگین و ناراضی هستند. از سوی دیگر، طرفداران حزب حاکم «رؤیای گرجستان» نیز از روند رو به رشد مهاجران گلایه دارند، با این تفاوت که پیکان انتقادات آن‌ها عمدتاً به سمت مهاجرانی از کشورهای آسیایی و آفریقایی نشانه رفته است.

حضور گسترده و پررنگ مهاجران هندی به حدی رسیده که تراکم جمعیت در برخی از خیابان‌ها و محله‌های پایتخت، تفلیس، اکنون مناظری از خیابان‌های شلوغ بمبئی یا دهلی‌نو را در ذهن تداعی می‌کند.

آمار خیره‌کننده اتباع خارجی و ترفندهای دور زدن قانون

بر اساس داده‌های سرشماری نفوس که از 14 نوامبر تا 31 دسامبر 2024 در این کشور انجام شد، سهم اتباع خارجی از کل جمعیت گرجستان به 3.4 درصد رسیده و تعداد آن‌ها بالغ بر 134 هزار نفر برآورد می‌شود.

در میان خارجی‌هایی که به صورت دائم در گرجستان اقامت دارند، بزرگ‌ترین گروه جمعیتی به شهروندان روسیه با 37.7 هزار نفر (معادل تقریباً یک درصد از کل جمعیت کشور) اختصاص دارد. پس از روس‌ها، اتباع هند با 23.9 هزار نفر و شهروندان اوکراین با 11.5 هزار نفر در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

با این حال، باید توجه داشت که این سرشماری تنها آن دسته از اتباع خارجی را در بر می‌گرفت که بیش از 12 ماه به صورت کاملاً قانونی در کشور اقامت داشته‌اند. بنابراین، آمار واقعی مهاجران در اواخر سال 2024 بسیار بیشتر از این ارقام بوده و از آن زمان تاکنون نیز روند صعودی خود را حفظ کرده است.

در این میان، اتباع خارجی برای تمدید حضور و اقامت خود در گرجستان به انواع و اقسام ترفندها و حیله‌های قانونی و غیرقانونی متوسل می‌شوند؛ موضوعی که مقامات تفلیس را بر آن داشت تا با وضع قوانین جدید، سد محکمی در برابر این سوء استفاده‌ها ایجاد کنند.

در همین راستا، وزارت کشور گرجستان مجموعه‌ای از اصلاحات و متمم‌ها را برای قانون «وضعیت حقوقی اتباع خارجی و افراد بدون تابعیت» و سایر اسناد حقوقی مرتبط تدوین کرد. این اصلاحات در تاریخ 25 ژوئن 2026 در شور سوم و نهایی پارلمان گرجستان با رای موافق 81 نماینده حاضر در جلسه، به تصویب قطعی رسید.

جرم‌انگاری ازدواج‌های صوری؛ مجازات سنگین برای متخلفان

یکی از مهم‌ترین تغییرات اعمال‌شده در این قانون، معرفی نوع جدیدی از اجازه اقامت تحت عنوان «اقامت بر اساس ازدواج» است. این نوع اقامت تنها با اعتبار یک‌ساله به اتباع خارجی که با شهروندان گرجستان ازدواج رسمی کرده‌اند، اعطا خواهد شد.

برای جلوگیری از سوء استفاده، کمیسیون ویژه‌ای در وزارت کشور گرجستان تشکیل می‌شود که وظیفه اصلی آن، راستی‌آزمایی و بررسی دقیق واقعی بودن پیوند زناشویی میان شهروندان این کشور و اتباع بیگانه است.

علاوه بر این، قانون مجازات کیفری گرجستان نیز دستخوش تغییرات مهمی شده است. ماده جدیدی تحت عنوان «ازدواج صوری با شهروند گرجستان با هدف اخذ اقامت یا سایر مبانی حقوقی برای حضور در کشور» به این قانون افزوده شده است. بر اساس این بند، اتباع خارجی متخلف با مجازات اخراج و ممنوعیت ورود به گرجستان تا سقف 10 سال یا جریمه‌های نقدی بسیار سنگین روبرو خواهند شد.

از سوی دیگر، شهروند گرجستانی که در این ازدواج صوری مشارکت داشته باشد نیز ممکن است به حبس خانگی یا زندان تا دو سال محکوم شود. طبق اعلام وزارت کشور گرجستان، ضرورت تصویب این تبصره از آنجا ناشی می‌شود که برخی از شهروندان کشورهای آسیایی و آفریقایی با سوء استفاده از خلاءهای قانونی و نظارتی، از طریق ازدواج‌های مصلحتی و ساختگی اقدام به دریافت اقامت می‌کردند.

پایان مماشات با دانشجویان خارجی و تسهیل روند دیپورت

در بخش دیگری از این قانون، شرایط و الزامات برای دانشجویان بین‌المللی نیز به شدت سختگیرانه شده است. از این پس، متقاضیان خارجی تنها مجاز به تحصیل در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش حرفه‌ای خواهند بود که دارای اعتبارنامه رسمی و دولتی باشند. متقاضیان در هنگام ثبت‌نام در دانشگاه‌ها و کالج‌ها موظف‌اند تسلط خود به زبان آموزشی دوره را یا از طریق ارائه گواهینامه‌های معتبر بین‌المللی و یا با قبولی در آزمون‌های دولتی به اثبات برسانند.

همچنین، موسسات آموزشی موظف شده‌اند نهادهای دولتی را در جریان تمامی جزئیات از جمله ثبت‌نام، انتقالی، وضعیت تحصیلی و غیبت‌های دانشجویان خارجی قرار دهند. پنهان‌کاری در این زمینه، جریمه‌های سنگینی از جمله لغو مجوز پذیرش دانشجوی خارجی را برای دانشگاه‌ها به دنبال خواهد داشت.

افزون بر این، اقامت دانشجویی در صورت افت تحصیلی، غیبت طولانی‌مدت از کشور (بیش از 183 روز، به استثنای برنامه‌های تبادل دانشجو یا فوریت‌های پزشکی) یا اشتغال غیرقانونی لغو خواهد شد. تعلیق وضعیت دانشجویی برای بیش از 90 روز نیز به عنوان مبنایی قانونی برای اخراج فرد خارجی از کشور تلقی می‌شود.

از سوی دیگر، روند اخراج و دیپورت اتباع بیگانه از گرجستان بر اساس قوانین جدید بسیار ساده‌تر و سریع‌تر شده است. اقداماتی نظیر مصرف مواد مخدر، رانندگی در حالت مستی، توهین لفظی به مقامات و ماموران دولتی و حمل غیرقانونی سلاح، مستقیماً به اخراج فرد یا لغو حق اقامت وی منجر خواهد شد.

فقدان مجوز کار معتبر و نقض شرایط آن نیز از دیگر دلایل رسمی برای دیپورت مهاجران به شمار می‌رود. سیستم زندان‌ها و ندامتگاه‌های گرجستان نیز قرار است تا حد امکان از وجود اتباع خارجی «پاکسازی» شود. زندان‌های کشور موظف‌اند برای بازنگری در احکام قضایی به منظور اخراج مجرمان خارجی (به استثنای مرتکبین جرایم بسیار سنگین) درخواست‌های رسمی خود را به شوراهای سازمان زندان‌ها ارائه دهند.

برای نظارت دقیق‌تر، یک سیستم یکپارچه و ثبت ویژه برای اتباع خارجی در گرجستان ایجاد خواهد شد. این سامانه پایه‌ای برای ثبت دقیق ترددها، ثبت اقامت و استفاده از خدمات عمومی خواهد بود. از این پس، بیگانگان برای بهره‌مندی از بسیاری از خدمات (به جز فوریت‌های پزشکی) نیازمند ارائه گواهی اقامت قانونی خواهند بود؛ گواهی مهمی که برای دریافت مجوز کار نیز الزامی و اجباری است.

چالش‌های پیش‌روی بومیان سلب‌تابعیت‌شده

زمان نشان خواهد داد که آیا تشدید قوانین مهاجرتی می‌تواند گرجستان را در مدیریت چالش‌های نوین مهاجرتی یاری کند یا خیر. با این وجود، این تغییرات قانونی، هزاران نفر از ساکنان گرجستان را که در گذشته به دلایل مختلف تابعیت گرجی خود را از دست داده‌اند، در وضعیت بسیار پیچیده و دشواری قرار داده است.

تعداد این افراد به ویژه در منطقه ارمنی‌نشین «سامتسخه-جاواختی» بسیار قابل توجه است. در سال‌های گذشته، بسیاری از ساکنان بومی این منطقه برای یافتن فرصت‌های شغلی بهتر در فدراسیون روسیه، اقدام به دریافت تابعیت ارمنستان یا روسیه کردند که این امر به طور خودکار به لغو تابعیت گرجستانی آن‌ها منجر شد.

اکنون با وضع قوانین جدید که محدودیت‌های شدیدی را برای اتباع خارجی اعمال می‌کند، مسئله «قانونمندسازی» و تعیین تکلیف وضعیت حقوقی این افراد به یک ضرورت فوری تبدیل شده است. آن‌ها اکنون بر سر یک دوراهی سرنوشت‌ساز قرار دارند؛ یا باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن برای بازگرداندن تابعیت گرجستانی خود اقدام کنند و یا کشور دیگری را برای ادامه زندگی و اقامت دائم خود برگزینند.

انتهای پیام/