آغاز ساخت «مغز کنترلی» نیروگاه‌ها و صنایع نفت در داخل کشور

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری تسنیم، با حمایت مرکز مدیریت طرح‌های کلان و پیشران معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری و مشارکت مالی این مرکز، پروژه طراحی و ساخت نخستین کنترل‌کننده منطقی برنامه‌پذیر (PLC) صنعتی بومی با نام «رادن 200» توسط شرکت دانش‌بنیان آهار آغاز شد؛ پروژه‌ای راهبردی که می‌تواند نقش مهمی در افزایش خودکفایی صنعتی و کاهش وابستگی کشور به تجهیزات وارداتی ایفا کند.

در شرایطی که بسیاری از صنایع راهبردی کشور، به‌ویژه در حوزه‌های نیروگاهی، نفت و گاز، همچنان برای تأمین تجهیزات کنترل صنعتی به محصولات خارجی و برندهای اروپایی از جمله زیمنس وابسته هستند، اجرای این طرح به‌عنوان یکی از پروژه‌های کلان ملی فناوری، گامی مهم در مسیر توسعه فناوری‌های بومی و ارتقای تاب‌آوری صنعتی کشور به شمار می‌رود.

پاسخ به یک نیاز راهبردی در زیرساخت‌های صنعتی

کنترل‌کننده‌های منطقی برنامه‌پذیر (PLC) از مهم‌ترین اجزای سامانه‌های کنترل و اتوماسیون صنعتی محسوب می‌شوند و نقش کلیدی در پایداری، دقت، ایمنی و امنیت فرآیندهای صنعتی دارند. این تجهیزات در زیرساخت‌های حیاتی از جمله نیروگاه‌ها، صنایع نفت، گاز و پتروشیمی کاربرد گسترده‌ای دارند.

وابستگی به نمونه‌های خارجی این تجهیزات، علاوه بر تحمیل هزینه‌های ارزی، چالش‌هایی همچون محدودیت در تأمین قطعات، دشواری دسترسی به خدمات پشتیبانی و پس از فروش، تأثیرپذیری از تحریم‌ها و افزایش مخاطرات امنیت سایبری را به همراه دارد. از این رو، توسعه یک PLC بومی نه‌تنها یک دستاورد فناورانه، بلکه پاسخی عملی به یکی از نیازهای راهبردی کشور در حوزه استقلال صنعتی و فناوری محسوب می‌شود.

اجرای پروژه در قالب طرح کلان ملی فناوری

پروژه ساخت PLC صنعتی «رادن 200» با بهره‌گیری از حمایت‌های معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری در قالب یکی از طرح‌های کلان ملی فناوری آغاز شده است. بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، این طرح طی بیش از دو سال آینده مراحل طراحی، توسعه، آزمون‌های تخصصی، آماده‌سازی عملیاتی و بهره‌برداری صنعتی را طی خواهد کرد.

همچنین روند پیشرفت پروژه به‌صورت مرحله‌ای توسط مرکز مدیریت طرح‌های کلان و پیشران ارزیابی و تأیید خواهد شد و در مراحل پایانی، با مشارکت یکی از نیروگاه‌های کشور وارد فاز بهره‌برداری و ارزیابی عملیاتی می‌شود.

از مهم‌ترین مزیت‌های این پروژه، توسعه توان تولید داخلی در حوزه تجهیزات پیشرفته صنعتی و ایجاد محصولی رقابت‌پذیر با قابلیت حضور در بازارهای بین‌المللی است. در صورت موفقیت نهایی این طرح، علاوه بر کاهش نیاز کشور به واردات تجهیزات حساس صنعتی، امکان ارائه خدمات پشتیبانی و پس از فروش داخلی نیز فراهم خواهد شد؛ موضوعی که یکی از چالش‌های اصلی بهره‌برداران تجهیزات خارجی در سال‌های اخیر بوده است.

کارشناسان معتقدند توسعه چنین محصولاتی می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری زنجیره‌ای از فناوری‌های بومی در حوزه اتوماسیون صنعتی و افزایش سهم محصولات دانش‌بنیان ایرانی در بازارهای منطقه‌ای باشد.

یکی از ویژگی‌های مهم این پروژه، مشارکت بهره‌برداران صنعتی در فرآیند توسعه و ارزیابی محصول است. در همین راستا، صنایع نیروگاهی کشور به‌عنوان یکی از مشتریان بالقوه این فناوری، نیاز خود را برای استفاده و خرید محصول پس از تکمیل مراحل توسعه اعلام کرده‌اند.

برنامه‌ریزی شده است تجهیزات تولیدی پس از اتمام مراحل ساخت و انجام آزمون‌های فنی، در فاز تست عملیاتی و اجرای آزمایشی در محیط واقعی نیز مورد ارزیابی قرار گیرند تا میزان کارایی، پایداری و سازگاری آن‌ها با نیازهای عملیاتی صنعت به‌صورت دقیق سنجیده شود.

ادامه مسیر توسعه پس از موفقیت «رادن 100»

به گفته دست‌اندرکاران پروژه، فاز مقدماتی این طرح از سه سال پیش آغاز شده و نخستین نسل این فناوری با نام تجاری «رادن 100» هم‌اکنون در سه نیروگاه کلیدی کشور در حال بهره‌برداری است. تجربه حاصل از توسعه و استقرار این محصول، زمینه‌ساز آغاز پروژه «رادن 200» به‌عنوان نسل جدید PLC بومی شده است.

براساس اعلام مجریان طرح، تکمیل پروژه جدید نیازمند بیش از دو سال فعالیت تخصصی در حوزه‌های طراحی سخت‌افزار، توسعه نرم‌افزار، نمونه‌سازی، انجام آزمون‌های سخت‌گیرانه صنعتی و آماده‌سازی برای بهره‌برداری گسترده خواهد بود.

با این حال، آغاز اجرای این پروژه را می‌توان نشانه‌ای از حرکت مستمر کشور به سمت خوداتکایی فناورانه در یکی از حساس‌ترین حوزه‌های صنعتی دانست. توسعه PLC بومی توسط شرکت دانش‌بنیان آهار می‌تواند در آینده به یکی از نمونه‌های موفق اقتصاد دانش‌بنیان تبدیل شود و ضمن کاهش وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی، امنیت سایبری، پایداری عملیاتی و قابلیت پشتیبانی مستمر از زیرساخت‌های حیاتی کشور را ارتقا دهد.

انتهای پیام/