حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد عندلیب همدانی، استاد درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، در قالب هشتمین اپیزود از حسینیه مقاومت که به همت مرکز مطالعات راهبردی تسنیم تهیه شد، به کالبدشکافی جریان باطل در شکل‌گیری حادثه عظیم عاشورا پرداخت و گفت: تمام پژوهش‌ها در مورد حضرت سیدالشهدا(ع) با دو نگاه صورت گرفته است؛ نگاه تاریخی و مقتل‌نگاری و نگاه تحلیلی که به نقل تاریخ اکتفا نمی‌کند و به دنبال تحلیل و بررسی است.

وی افزود: همه آنچه هم که با نگاه تحلیلی درباره عاشورا نگاشته یا بیان شده است، به سه دسته تقسیم می‌شود؛ دسته اول، تحلیل‌هایی که به چرایی حادثه و هدف امام می‌پردازند و ممکن است نگاه تاریخی هم داشته باشند؛ ولی هدف‌شان چرایی حادثه است. دوم تحلیل‌هایی که به دنبال یافتن ریشه‌ها هستند مانند اینکه پیش از حادثه عاشورا چه حوادثی رخ داده که کار به آنجا رسیده است و دسته سوم، تحلیل‌هایی که به شناسایی و معرفی شخصیت‌ها، جریانات و مکاتب نور و ظلمت در عاشورا می‌‎پردازند هرچند اینها ممکن است سراغ تاریخ بروند؛ ولی در آن متوقف نمی‌شوند و هدف، تحلیل است.

استاد درس خارج حوزه با بیان اینکه تحلیل‌های دسته سوم معمولا مورد توجه بزرگان ما بوده است، تصریح کرد: در اینجا نیز بنده به همین دسته می‌پردازم با تمرکز بر شناخت جریان دشمن که ظلمت و تباهی آفرید؛ به گمانم هیچ تعبیری برای شناخت دشمنان امام حسین(ع)، جامع‌تر و رساتر از تعبیر خود حضرت نیست که روز عاشورا هنگامی که دشمن به خیام حمله‌ور شد، آنان را با این جمله «یا شیعة آل ابی سفیان» خطاب قرار داد.

 نفاق ابوسفیان و بازگشت جاهلیت اموی

استاد عندلیب همدانی ادامه داد: چه در این جمله و چه در زیارت عاشورا می‌بینیم که چهره ابوسفیان مطرح می‌شود که از همان زمان پیامبر(ص) راهبر و صاحب نظر در یک گرایش بود؛ او تا فتح مکه ایمان نیاورد و بعد هم ظاهرا اسلام آورد برای نجات از مرگ بود و منافقانه ضربه‌هایی زد. پسرش معاویه نیز همین‌طور بود و با موقعیتی که زمان خلیفه دوم در شام پیدا کرد، به تدریج توانست جاهلیت اموی را با رنگ و لعاب اسلامی به جامعه برگرداند و شامیان را به گونه‌ای تربیت کند که فکر کنند بنی‌امیه اساس اسلام هستند؛ بنابراین شیعه آل ابی سفیان، به معنای گروهی است که گرچه روز عاشورا با امام جنگیدند؛ ولی این جنگ تازه‌ نبود و از قبل، از حرکت‌های ابوسفیان و معاویه علیه پیامبر(ص) و امیرمؤمنان علی(ع) شروع شده بود.

وی با بیان اینکه اکثریت لشکری که در برابر امام ایستاده و جنگیدند، کوفی ولی در واقع عوامل اجرایی شام بودند، افزود: حتی می‌شود ادعا کرد که عناصری از شامیان در کوفه و کربلا حضور داشتند. مسلم است که کوفه به عنوان یک مهره در دست فرماندهان شامی، مقابل امام ایستاد در حالی که همین کوفه زمان امیرمؤمنان علی(ع) در مقابل شام بود؛ بنابراین جمله «شیعه آل ابی سفیان» یعنی شما ادعا می‌کنید که شامی نیستید؛ ولی در عمل شیعه همان تفکر شامی هستید.

استاد درس خارج حوزه یادآور شد: در کوفه عده‌ای، شیعه مخلص و فدایی ولایت بودند، عده‌ای دیگر حاضر به جانفدایی نبودند؛ ولی دشمن هم نبودند ولی غیر اینها، دو گروه شیعیان شناسنامه‌دار اموی (که ابایی از ابراز محبت به دستگاه بنی‌ امیه نداشتند)، شیعیان بی‌شناسنامه اموی (خوارج)، برخی از خود بنی‌ امیه، برخی از عثمانی‌های کوفه و منافقین همگی شیعه ابی سفیان بودند.

حجت‌الاسلام والمسلمین عندلیب همدانی ابراز کرد: شیعیان ابی سفیان مذبذب بودند و فکر می‌کردند حالا که مردم امام را می‌خواهند، پس اینها هم همراه شوند و دعوت کنند تا امام بیاید و به مال و جایگاهی برسند. درست همان‌طور که امام حسین(ع) فرمود «الناس عبیدُالدنیا و الدّین لَعق علی السنتِهم؛ مردم بنده دنیا هستند و دین صرفا لقلقه زبانشان است»؛ یعنی تا وقتی دنیای‌شان برقرار باشد، دیندار هستند؛ اما وقتی به بلا مبتلا شوند، عده‌ای کمی دیندار می‌مانند.

شیعه آل ابی‌سفیان یک جریان انحرافی خارجی میان مسلمین بود

وی با بیان اینکه در صفین، شام و کوفه با هم جنگیدند؛ ولی مطابق آنچه در جلد یک «کافی»، «امالی صدوق» و «امالی طوسی» آمده است، در کربلا کوفیان تحت پرچم شام با امام جنگیدند، گفت: شیعه آل ابی سفیان یک جریان انحرافی داخلی بین مسلمین نبود؛ بلکه ریشه در دستگاه مسیحیت و روم آن زمان داشت؛ به عنوان مثال «سرجون» مشاور یزید، یک مسیحی بود که در متقاعد کردن او برای به کارگیری ابن زیاد نقش مهمی داشت.

استاد درس خارج حوزه به نقل از صفحه 69 کتاب «تجارب السلف» از «هندوشاه نخجوانی» (قرن هشتم) تصریح کرد: تزویر اموی به حدی در استحاله اسلام مؤثر واقع شده بود که آنها هم با بغض امیرمؤمنان علی(ع) با امام حسین(ع) جنگیدند و وقتی امام سجاد(ع) در شام خود را جزو اهل بیت(ع) معرفی کرد، پیرمرد شامی گفت ما تاکنون می‌پنداشتیم اهل بیت پیامبر(ص)، معاویه و فرزند او هستند؛ مگر اهل بیت دیگری دارد؟!

 شیعیان ابوسفیانی امروز را بشناسیم

حجت‌الاسلام والمسلمین عندلیب همدانی با اشاره به اهمیت دشمن‌شناسی خاطرنشان کرد: آنچه ذکر شد صرفا یک بحث تاریخی و مربوط به گذشته نیست و اکنون هم مؤثر است؛ آنچه مردم را در این روز و شب‌ها زنده و بانشاط در خیابان نگاه داشته است، محبت به سیدالشهدا(ع) و باقی ماندن این کشور حسینی است.

وی افزود: ضمن شناخت اهداف نهضت حسینی و دشمنان ایشان، باید مصادیق امروزی آنان را هم پیدا کرد و شیعه آل ابی‌سفیان امروز را درست شناخت تا در مسیری حرکت کنیم که خود امام حسین(ع) فرمود «لکم فیّ اسوة؛ زندگی و حرکت من اسوه است».

گفتنی است، فیلم کامل سخنان استاد عندلیب همدانی را می‌توانید در  آپارات تسنیم حوزه  مشاهده کنید.  

خبرنگار: زهرا شریعتی

انتهای پیام/