به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، در سال‌های اخیر حفاظت از میراث فرهنگی در کشورمان به یکی از محورهای اصلی سیاست‌گذاری فرهنگی تبدیل شده و استان آذربایجان شرقی نیز به واسطه حجم بالای آثار تاریخی‌اش نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و اقدامات گسترده بوده است. تبریز و شهرستان‌های پیرامونی، با تنوعی کم‌نظیر از بناها، محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی، همواره در کانون توجه متولیان میراث فرهنگی قرار داشته‌اند.

برنامه هفتم توسعه تکالیف سنگینی بر دوش استان‌ها در حوزه تعیین حریم و ساماندهی آثار گذاشته و بسیاری از کارشناسان معتقد بودند اجرای کامل این تعهدات در مدت کوتاه امکان‌پذیر نیست. با این حال عملکرد سال 1404 در آذربایجان شرقی نشان داد که با برنامه‌ریزی دقیق و پیگیری میدانی می‌توان نه تنها شاخص‌های ملی را محقق کرد بلکه از آن‌ها نیز فراتر رفت.

افزایش شمار پرونده‌های ثبت، سرعت‌بخشی در تعیین عرصه و حریم، توسعه پروژه‌های مرمتی در تبریز و سایر شهرستان‌ها و تکمیل پرونده‌های آثار شاخص، نشان‌دهنده یک رویکرد جدید و جدی در مدیریت میراث فرهنگی استان است. علاوه بر این، تثبیت وضعیت حفاری‌های غیرمجاز و نبود افزایش محسوس تخلفات، از هماهنگی مناسب میان دستگاه‌های مسئول حکایت دارد.

این جهش در عملکرد، در شرایطی رخ داده که وقوع حوادث دی‌ماه و پیامدهای جنگ اخیر روند اداری را با کندی همراه کرده بود؛ با این حال گزارش ارائه‌شده حاکی از آن است که تمامی اقدامات ضروری در سطح استان انجام شده و مسیر ثبت و حفاظت آثار تاریخی با قدرت ادامه دارد.

معاون میراث فرهنگی آذربایجان شرقی از تحقق کامل و فراتر از شاخص‌های برنامه هفتم توسعه در حوزه تعیین حریم آثار تاریخی در سال 1404 خبر داد و گفت: اداره‌کل میراث فرهنگی استان توانسته است عملکردی فراتر از تکالیف ابلاغی داشته باشد.

وحید نواداد در جمع خبرنگاران، اظهار کرد: در سال گذشته برای 47 اثر تاریخی تعیین حریم یا بازنگری حریم انجام شد که بخش قابل توجهی از آن‌ها جزو آثار شاخص استان هستند. پرونده زنجیره‌ای بافت تاریخی تبریز، بازنگری حریم ارگ علیشاه، حریم میدان ساعت، عمارت ائل‌گلی و بقعه و مسجد شیخ شهاب‌الدین اهری از جمله این پرونده‌هاست.

وی افزود: برای سال جاری برنامه‌ریزی شده است که حداقل 100 اثر تاریخی تحت پوشش تعیین حریم قرار گیرد و این موضوع به عنوان یکی از مهم‌ترین تکالیف برنامه هفتم توسعه با جدیت دنبال می‌شود.

معاون میراث فرهنگی آذربایجان شرقی با اشاره به روند ثبت آثار گفت: در چهار حوزه آثار غیرمنقول، منقول، طبیعی و میراث ناملموس اقدامات لازم انجام شده و اگرچه به دلیل حوادث دی‌ماه و شرایط جنگ اخیر روند اداری با کندی مواجه شده، اما تمامی کارهای مورد نیاز در استان تکمیل شده است. 

به گفته وی سه پرونده آثار طبیعی، 14 پرونده آثار غیرمنقول، 70 پرونده آثار منقول و 9 پرونده میراث ناملموس در سال گذشته آماده و در انتظار تأیید وزارتخانه هستند.

نواداد ادامه داد: برنامه‌ریزی‌های سال 1405 آغاز شده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان شهریورماه پرونده‌های جدید ثبت آثار و تعیین حریم تکمیل و برای بررسی‌های بعدی به وزارت میراث فرهنگی ارسال شود.

معاون میراث فرهنگی آذربایجان شرقی درباره پروژه‌های مرمتی و حفاظتی استان نیز توضیح داد: پروژه‌های تأمین اعتبار شده از محل بودجه سال 1404 وارد مرحله اجرا شده و تلاش می‌شود بخش عمده آن‌ها تا پایان شهریورماه به نتیجه برسد. 

به گفته وی مرمت و ساماندهی بازار تاریخی تبریز، بخش‌هایی از بافت تاریخی شهر و همچنین تعیین عرصه و حریم دو کتیبه اورارتویی نشتبان و رازلیق در مراحل نهایی قرار دارند.

نواداد از گستردگی پروژه‌های مرمتی در شهرستان‌ها خبر داد و گفت: در اهر، شبستر، عجب‌شیر، مراغه، ملکان، لیلان، سراب، هریس، میانه و جلفا پروژه‌های مختلفی اجرا یا در حال آغاز هستند. ادامه ساماندهی معبد مهر مراغه، گنبدهای تاریخی مراغه، روستای تاریخی کندوان، قلعه بختک لیلان و قلعه بابک از جمله پروژه‌های مهم استان است. همچنین مرمت مسجد شیخ شهاب، مسجد جامع شبستر، مسجد جامع مرند، مسجد اسنق مهربان، مسجد جامع سراب و مسجد و امامزاده سیدابراهیم تبریز در حال انجام است.

معاون میراث فرهنگی آذربایجان شرقی افزود: ساماندهی قلعه و تپه یالدور مرند، پروژه‌های مرتبط با قلعه بابک و مرمت پل‌های تاریخی از جمله پل قیزیل کورپی عجب‌شیر، یک پل تاریخی در ملکان و ادامه مرمت پل 23 دهنه در دستور کار قرار دارد. همچنین مرمت و استحکام‌بخشی کلیسای سنت استپانوس نیز در حال اجراست.

وی با اشاره به اولویت‌های سال‌های 1404 و 1405 گفت: تعیین عرصه و حریم تمامی تپه‌ها و محوطه‌های تاریخی تا پایان سال جاری انجام خواهد شد؛ اقدامی که در سال‌های گذشته بخش‌هایی از آن مغفول مانده بود.

نواداد تأکید کرد: شناسایی آثار واجد ارزش در بافت‌های تاریخی شهری و روستایی نیز با طراحی کاربرگ‌های ویژه در حال انجام است تا روند مستندسازی و ثبت آثار با سرعت و دقت بیشتری پیش برود.

معاون میراث فرهنگی آذربایجان شرقی درباره وضعیت حفاری‌های غیرمجاز خاطرنشان کرد: طی ماه‌های اخیر و ایام جنگ رمضان افزایش محسوسی در حفاری‌های غیرمجاز مشاهده نشده و شرایط مشابه سال‌های گذشته بوده است. 

وی افزود: فعالیت‌های نهادهای انتظامی، دستگاه‌های امنیتی و یگان حفاظت میراث فرهنگی نقش مهمی در کنترل این وضعیت داشته است.

انتهای پیام/