به گزارش خبرگزاری تسنیم از دامغان،از نخستین ساعت‌های صبح یازدهم محرم، دامغان حال و هوای دیگری داشت؛ شهری که گویی هنوز داغ عاشورا بر کوچه‌هایش تازه است و مردمش، یک روز پس از عاشورا نیز دست از عزاداری برنمی‌دارند. خیابان‌های منتهی به زیارتگاه بکیربن اعین مملو از جمعیتی بود که از شهر و روستا، پیر و جوان، زن و مرد، آمده بودند تا در یکی از کهن‌ترین آیین‌های مذهبی ایران، عشق و ارادت خود را به حضرت سیدالشهدا(ع) به نمایش بگذارند؛ آیینی که بیش از یک قرن قدمت دارد و در فهرست میراث ناملموس کشور نیز به ثبت رسیده است.

هوا هنوز خنکای صبح را در خود داشت که صدای سنج و نوای طبل، سکوت شهر را شکست. هیئت‌های عزاداری از نقاط مختلف دامغان و روستاهای اطراف، با بیرق‌های سیاه و سبز، علم‌ها و طوق‌های برافراشته، حرکت خود را آغاز کردند. هر هیئت با شیوه و نوحه خاص خود، اما با مقصدی واحد، راهی اجتماع بزرگ یازدهم محرم شد.

چهره شهر از هر سو رنگ ماتم داشت. مغازه‌ها سیاه‌پوش بودند، پرچم‌های عزا بر سردر خانه‌ها دیده می‌شد و صدای نوحه از هر کوچه‌ای به گوش می‌رسید. بسیاری از خانواده‌ها، کودکان خردسال خود را نیز همراه آورده بودند تا این میراث معنوی نسل به نسل منتقل شود؛ میراثی که برای مردم دامغان تنها یک مراسم نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و اعتقادی آنان به شمار می‌رود.

در طول مسیر، زنان با چادرهای مشکی در حاشیه حرکت هیئت‌ها ایستاده بودند و با اشک و زمزمه نوحه‌ها، عزاداران را همراهی می‌کردند. برخی نذری میان مردم توزیع می‌کردند و گروهی دیگر با پاشیدن گلاب، فضای معنوی مراسم را دوچندان می‌کردند. کودکان نیز در کنار پدران و مادران خود، با لباس‌های مشکی و سربندهای «یا حسین(ع)»، نخستین تجربه‌های حضور در این اجتماع بزرگ را رقم می‌زدند.

در میان جمعیت، سالمندان بیش از همه جلب توجه می‌کردند؛ مردانی که عصا به دست، آرام‌آرام همراه هیئت‌ها حرکت می‌کردند و زنانی که با وجود کهولت سن، حضور در این مراسم را از دست نداده بودند. بسیاری از آنان می‌گفتند ده‌ها سال است که یازدهم محرم را به همین شکل در دامغان دیده‌اند و این رسم را از پدران و پدربزرگان خود به یادگار دارند.

حدود 30 هیئت مذهبی از شهر و روستاهای شهرستان دامغان، در مسیرهای تعیین‌شده به یکدیگر پیوستند و با شکوهی مثال‌زدنی، اجتماع بزرگ عزاداران حسینی را شکل دادند. صدای هماهنگ سینه‌زنی، زنجیرزنی و نوحه‌خوانی، فضای شهر را یکپارچه در سوگ کاروان کربلا فرو برد.

در بخش‌هایی از مسیر، اجرای نمادین حرکت کاروان اسرا، تعزیه‌خوانی و نخل‌گردانی، حال و هوای کربلا را برای عزاداران تداعی می‌کرد. اشک بر گونه بسیاری از حاضران جاری بود و زمزمه «واحسینا» و «وای حسین کشته شد» از میان جمعیت طنین‌انداز می‌شد.

با نزدیک شدن به ظهر، نخل تاریخی دامغان بر دوش ده‌ها عزادار قرار گرفت. در آن لحظه، خیابان‌ها از جمعیت خالی شد تا مسیر حرکت نخل باز بماند. صدای نوحه‌ها اوج گرفت و هزاران نفر با چشمانی اشکبار، حرکت نمادین تشییع پیکر سیدالشهدا(ع) را بدرقه کردند؛ صحنه‌ای که هر سال، نقطه اوج آیین یازدهم محرم در دامغان به شمار می‌رود.

در کنار مردم، مسئولان استانی و شهرستانی نیز در این مراسم حضور یافتند و همگام با عزاداران در سوگ شهدای کربلا به سینه‌زنی پرداختند، اما آنچه بیش از هر چیز به چشم می‌آمد، محوریت مردم در برگزاری این آیین بود؛ مردمی که بدون هیچ تکلفی، سال‌هاست این سنت را زنده نگه داشته‌اند.

 حاج غلامرضا حسینی  که بیش از 70 سال سن دارد، در گفت‌وگو با خبرنگار ما می‌گوید:  از کودکی دست پدرم را می‌گرفتم و به همین مراسم می‌آمدم. امروز هم نوه‌هایم را آورده‌ام تا بدانند یازدهم محرم برای دامغانی‌ها فقط یک مراسم نیست؛ ادامه راه عاشوراست.

 زهرا محمدی ، بانوی جوانی که همراه دو فرزندش در مراسم حضور داشت، می‌گوید:  شاید بچه‌ها هنوز فلسفه این مراسم را کامل درک نکنند، اما دوست دارم از همین سن، با فرهنگ عاشورا و این آیین قدیمی آشنا شوند. اینجا بهترین کلاس تربیت دینی است.

 محمدرضا احمدی ، دانشجوی 23 ساله دامغانی نیز می‌گوید:  هر سال از هر جای ایران که باشم، خودم را برای یازدهم محرم به دامغان می‌رسانم. این اجتماع، حس وحدت و همدلی عجیبی دارد و انسان احساس می‌کند همه مردم یک خانواده هستند.

در مسیر حرکت هیئت‌ها، موکب‌های مردمی با توزیع آب، شربت، چای و نذری از عزاداران پذیرایی می‌کردند. جوانان داوطلب نیز با نظم‌بخشی به مسیرها و خدمت‌رسانی به سالمندان، جلوه‌ای دیگر از فرهنگ مشارکت و همدلی مردم دامغان را به نمایش گذاشتند.

اجتماع بزرگ یازدهم محرم در دامغان تنها یک مراسم مذهبی نیست؛ رویدادی است که تاریخ، فرهنگ، آیین و اعتقاد را در کنار هم قرار داده است. همین ویژگی باعث شده این آیین، علاوه بر ارزش دینی، از منظر میراث فرهنگی نیز جایگاه ویژه‌ای پیدا کند و هر سال توجه علاقه‌مندان بسیاری را به خود جلب کند.

با اقامه نماز جماعت ظهر، آیین باشکوه یازدهم محرم به پایان رسید، اما اشک‌ها همچنان بر گونه عزاداران جاری بود. بسیاری پیش از ترک محل، بار دیگر رو به نخل کردند، سلامی به شهدای کربلا دادند و با زمزمه «السلام علیک یا اباعبدالله» از این اجتماع معنوی خداحافظی کردند.

دامغان در یازدهم محرم، تنها میزبان یک مراسم عزاداری نبود؛ این شهر بار دیگر نشان داد که چگونه می‌توان میراثی بیش از صد ساله را با همان اصالت، شکوه و شور مردمی زنده نگه داشت؛ آیینی که هر سال، روایت تازه‌ای از عشق بی‌پایان مردم این دیار به حضرت اباعبدالله الحسین(ع) را در تاریخ ثبت می‌کند.

انتهای پیام/363/