شناسایی30 کانون بحرانی بیابانی در خراسان رضوی/مهار کانون‌های گردوغبار

علی شکاری،مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی،  در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد با بیان اینکه کشور در شرایط پیچیده اقلیمی و اقتصادی قرار دارد، اظهار کرد: با وجود محدودیت منابع مالی و فشارهای مختلف، دستگاه‌های خدمات‌رسان از جمله منابع طبیعی همچنان تلاش می‌کنند خدمات گسترده‌ای را در حوزه‌های مختلف ارائه دهند و در این مسیر همراهی مردم نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

میرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی با تأکید بر اینکه بخش مهمی از برنامه‌های این حوزه مبتنی بر مشارکت مردمی است، گفت: برنامه‌های اصلی منابع طبیعی در حوزه‌های آبخیزداری، مدیریت مراتع و حفاظت از عرصه‌های طبیعی بر پایه مشارکت مردم طراحی شده و تجربه نشان داده است که هرجا مردم در کنار دولت قرار گرفته‌اند، نتایج بسیار مطلوب‌تری حاصل شده است.

وی افزود: در سال جاری در یک‌سوم استان بیش از «20 شرکت تعاونی مرتعداری» با مشارکت دامداران فعال شده‌اند که بخشی از مدیریت عرصه‌های مرتعی به آنها واگذار شده است. این اقدام علاوه بر کاهش هزینه‌های دولتی، موجب افزایش بهره‌وری و مشارکت مستقیم بهره‌برداران در حفاظت از منابع طبیعی شده است.

شکاری تصریح کرد: یکی از دستاوردهای این رویکرد آن است که دامداران و بهره‌برداران محلی به عنوان حافظان اصلی منابع طبیعی در منطقه خود عمل می‌کنند و این مسئله به شکل قابل توجهی در کاهش تخریب و افزایش حفاظت از عرصه‌های طبیعی مؤثر بوده است.

مدیرکل منابع طبیعی خراسان رضوی با اشاره به اجرای پروژه‌های آبخیزداری در استان بیان کرد: یکی از اقدامات مهم در حوزه مدیریت منابع آب، اجرای طرح‌های آبخیزداری با مشارکت مردم بوده است که در برخی مناطق بدون استفاده از اعتبارات دولتی و صرفاً با مشارکت مردمی اجرا شده است.

وی افزود: در یکی از پروژه‌های مهم آبخیزداری استان، با مشارکت مردم منطقه اعتباری حدود «6 میلیارد تومان برای اجرای عملیات آبخیزداری تأمین شد، در حالی که سهم دولت در این طرح بسیار محدود بود.

شکاری خاطرنشان کرد: این تجربه نشان داد که در صورت جلب اعتماد مردم و مشارکت دادن آنها در تصمیم‌گیری‌ها، بسیاری از طرح‌های زیست‌محیطی می‌تواند با هزینه کمتر و سرعت بیشتر اجرا شود.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی با اشاره به افزایش خطر آتش‌سوزی در فصل گرما گفت: در این فصل احتمال بروز آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی افزایش می‌یابد و از مردم درخواست می‌کنیم در طبیعت از هرگونه اقدامی که می‌تواند منجر به آتش‌سوزی شود، خودداری کنند.

وی ادامه داد: بخش قابل توجهی از تجهیزات اطفای حریق در عرصه‌های طبیعی، تجهیزات مصرفی است و هر ساله بخشی از این تجهیزات در عملیات اطفای حریق از بین می‌رود و نیاز به تأمین مجدد دارد.

شکاری افزود: با توجه به محدودیت اعتبارات دولتی، امسال برای نخستین بار سازوکاری برای جذب کمک‌های مردمی و خیرین برای خرید تجهیزات اطفای حریق تعریف شده است.

وی توضیح داد: در همین راستا شماره حسابی برای کمک‌های مردمی اعلام شده و برخی خیرین نیز برای تأمین تجهیزات اعلام آمادگی کرده‌اند. به عنوان نمونه در یکی از جلسات، چند نفر از خیرین اعلام کردند که هرکدام بخشی از تجهیزات مورد نیاز مانند دمنده، کوله‌پشتی اطفای حریق و سایر ابزارها را تأمین خواهند کرد.

مدیرکل منابع طبیعی خراسان رضوی تأکید کرد: این اقدامات علاوه بر تأمین تجهیزات، موجب شکل‌گیری فرهنگ مشارکت در حفاظت از منابع طبیعی نیز خواهد شد.

شکاری در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت بیابان‌زایی در استان اشاره کرد و گفت: در حال حاضر 23 شهرستان خراسان رضوی دارای مناطق بیابانی هستند و در مجموع 30 کانون بحرانی گردوغبار در استان شناسایی شده است.

وی افزود: در دهه 1380 تعداد این کانون‌ها حدود 11 مورد بود اما در سال‌های بعد این تعداد افزایش یافت. با این حال طی پنج تا شش سال گذشته با اجرای طرح‌های مختلف، از افزایش کانون‌های بحرانی جلوگیری شده است.

مدیرکل منابع طبیعی خراسان رضوی گفت: برای نخستین بار در کشور، مدلی از مدیریت جامع بیابان در استان اجرا شده که در قالب آن 210 هزار هکتار از اراضی بیابانی مورد مطالعه قرار گرفته و در قالب پنج واحد مدیریتی تقسیم‌بندی شده است.

شکاری افزود: در این مدل، دستگاه‌های مختلف از جمله راه‌آهن، وزارت راه، جهاد کشاورزی، صنعت نفت و سایر نهادهای مرتبط در مدیریت این مناطق مشارکت دارند.شکاری تصریح کرد: در همین راستا امسال 200 میلیارد تومان اعتبار برای اجرای طرح‌های مرتبط در این مناطق پیش‌بینی شده است.

مدیرکل منابع طبیعی خراسان رضوی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای مهار گردوغبار گفت: طی سال‌های اخیر با اجرای پروژه‌هایی مانند مالچ‌پاشی، ایجاد پارک‌های بیابانی و اجرای سازه‌های کنترل فرسایش بادی تلاش شده است پیشروی کانون‌های بحرانی مهار شود، نتایج مطالعات نشان می‌دهد که حدود 50 درصد گردوغبار استان منشأ داخلی و حدود 50 درصد منشأ خارجی دارد.

شکاری گفت: بخش مربوط به منشأ داخلی در قالب طرح‌های مدیریت بیابان در حال کنترل است و برای بخش خارجی نیز سازمان منابع طبیعی کشور در حال پیگیری اقدامات حقوقی و بین‌المللی است.

وی با اشاره به حضور فعال سازمان منابع طبیعی در نشست‌های بین‌المللی اظهار کرد: سازمان منابع طبیعی در چندین کنفرانس بین‌المللی حضور داشته و بیش از 20 پیشنهاد تخصصی در این نشست‌ها ارائه کرده است.

به گفته شکاری، برخی از این پیشنهادها در نشست‌های بین‌المللی از جمله کنفرانس‌های برگزار شده در عربستان مورد تصویب قرار گرفته و این مسئله نشان‌دهنده جایگاه علمی ایران در حوزه مدیریت منابع طبیعی است.

مدیرکل منابع طبیعی خراسان رضوی ابراز امیدواری کرد: در آینده نزدیک یکی از نشست‌های بین‌المللی مرتبط با موضوع بیابان‌زایی با حضور کشورهای منطقه در مشهد برگزار شود.

وی همچنین به نقش این مجموعه در حوزه پدافند غیرعامل اشاره کرد و گفت: نیروهای منابع طبیعی در عرصه‌های گسترده استان حضور دارند و در بسیاری از مواقع به عنوان دیده‌بانان محیطی عمل می‌کنند؛ در مواقع حساس، از جمله رویدادهای بزرگ ملی، نیروهای منابع طبیعی می‌توانند با رصد مناطق طبیعی و اطلاع‌رسانی به‌موقع، در تأمین امنیت و پیشگیری از حوادث نقش مؤثری ایفا کنند.

شکاری با اشاره به آمادگی این مجموعه برای همکاری در برگزاری رویدادهای بزرگ در مشهد گفت: مجموعه منابع طبیعی خراسان رضوی آمادگی دارد در صورت ابلاغ استانداری، امکانات و ظرفیت‌های خود را برای اسکان و خدمات‌رسانی به مهمانان و نیروهای اعزامی از سایر استان‌ها به کار گیرد.

مدیرکل منابع طبیعی خراسان رضوی تأکیدکرد: در این زمینه تابع تصمیمات مدیریت واحد استان خواهیم بود و در صورت صدور دستور، تمامی ظرفیت‌های موجود در اختیار مدیریت بحران و ستادهای اجرایی قرار خواهد گرفت.

انتهای پیام/282