به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، «وزلی مونتیرو»، مدیر مشارکت بازارهای جهانی در بخش انرژی و پلاتس مؤسسه «اس‌اندپی گلوبال»، در حاشیه کنگره معدن و متالورژی آستانه اعلام کرد که قزاقستان در میان حوزه‌های معدنی جهان، از قوی‌ترین شانس برای جهش از رتبه دوم به رتبه اول  برخوردار است.

مونتیرو در گفتگو با خبرنگاران تأکید کرد: «قزاقستان کشوری با شانس بسیار بزرگ برای ورود به سطح اول است.» وی استدلال خود را بر پایه پنج عامل کلیدی استوار کرد: تنوع مواد معدنی، تولید مقیاس‌پذیر مس، اورانیوم، بازیافت ضایعات معدنی به‌جای‌مانده و در نهایت معماری دیپلماتیک منحصربه‌فرد این کشور.

به گفته وی، قزاقستان در حال حاضر تنها کشور جهان است که این ترکیب پنج‌گانه را به طور هم‌زمان در اختیار دارد.

مدیر اس‌اندپی گلوبال با استفاده از کانادا و استرالیا به عنوان معیارهای کشورهای تراز اول و مستقر در حوزه معدن، اشاره کرد که اگرچه قزاقستان هنوز به طور کامل در این دسته قرار نگرفته، اما ترکیب ساختاری این کشور، مسیری کاملاً معتبر و واقعی را برای دستیابی به این جایگاه ترسیم می‌کند.

از نگاه وی، در چارچوب جدید جهانی که بر پایه امنیت و انعطاف‌پذیری انرژی و مواد اولیه شکل گرفته، موقعیت قزاقستان می‌تواند در کوتاه‌مدت تا میان‌مدت، ریسک سرمایه‌گذاری در منطقه را کاهش داده و موج جدیدی از جریان سرمایه را فعال کند.

تنوع مواد معدنی و ظرفیت عظیم مس؛ پیشران‌های اقتصاد دیجیتال

نخستین ستون این ارزیابی، «تنوع و گستردگی مواد معدنی» قزاقستان است. وجود ذخایر انبوه مس، آلومینیوم، روی، اورانیوم و سایر عناصر راهبردی، آستانه را از کشورهایی که اقتصاد خود را تنها بر پایه یک منبع تک‌محصولی بنا کرده‌اند، متمایز می‌کند.

در این میان، مونتیرو «مس» را به عنوان دومین ستون حیاتی معرفی کرد. با توجه به نقش محوری مس در زیرساخت‌های برقی‌سازی، شبکه‌های توزیع نیرو، دیتاسنترها و محاسبات هوش مصنوعی، تقاضا برای این ماده یک بحث تئوریک برای آینده نیست.

وی گفت: «امروز همه به مس نیاز دارند؛ نه 15 سال آینده، بلکه در واقع همین دیروز!» مزیت قزاقستان تنها در داشتن ذخایر نیست، بلکه در ظرفیت تولید و سرعت بالایی است که این کشور می‌تواند این منابع را به مرحله بهره‌برداری برساند.

بازگشت قدرتمند اورانیوم به معادلات ژئوپلیتیک انرژی

اورانیوم سومین ستونی است که جایگاه معدنی قزاقستان را به امنیت انرژی جهان پیوند می‌زند. مونتیرو این موضوع را در بافت بازگشت دوباره جهان به سمت انرژی هسته‌ای تحلیل کرد. پس از حادثه نیروگاه فوکوشیما در سال 2011، بسیاری از دولت‌ها مانند آلمان مسیر خروج از انرژی هسته‌ای را پیش گرفتند، اما امروز امنیت انرژی و ضرورت تولید برق بدون کربن، هسته‌ای را دوباره به بازی بازگردانده است.

قزاقستان به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده اورانیوم جهان، نقشی فراتر از یک تأمین‌کننده جایگزین دارد. برای کشورهای مصرف‌کننده، ارزش آستانه نه تنها در مقیاس تولید، بلکه در توانایی آن به عنوان یک تأمین‌کننده باثبات، قابل اعتماد و از نظر سیاسی بی‌حاشیه نهفته است. اورانیوم ستونی است که بخش معدن قزاقستان را مستقیماً به زنجیره‌های تأمین مطمئن جهانی متصل می‌کند.

ضایعات معدنی؛ گنج پنهان و بازدهی کوتاه‌مدت

چهارمین عامل، حجم انبوه ضایعات معدنی به‌جای‌مانده از دوره‌های گذشته در قزاقستان است. این ضایعات می‌توانند به عنوان یک منبع ثانویه ارزشمند عمل کنند؛ زیرا بازیافت و استخراج مواد از آن‌ها بسیار سریع‌تر و ارزان‌تر از راه‌اندازی یک معدن کاملاً جدید است که توسعه آن معمولاً 10 تا 15 سال زمان می‌برد.

در حال حاضر نرخ بازیافت در قزاقستان حدود 11 درصد است که این امر فضای بزرگی را برای توسعه فناوری و افزایش بازدهی اقتصادی در کوتاه‌مدت فراهم می‌آورد.

معماری دیپلماتیک؛ فراتر از مفهوم بی‌طرفی سنتی

پنجمین و شاید مهم‌ترین ستون، معماری دیپلماتیک قزاقستان است. مونتیرو معتقد است واژه «بی‌طرف» برای توصیف جایگاه این کشور بسیار ضعیف است. آنچه آستانه بنا کرده، یک بی‌طرفی منفعلانه نیست، بلکه شبکه‌ای فعال از روابط پویا با قطب‌های قدرت جهانی یعنی شرق، غرب، اروپا، روسیه، چین و خاورمیانه است.

این رویکرد به قزاقستان نمایه متفاوتی نسبت به کشورهایی می‌دهد که منابع آن‌ها به دلیل همسویی با یک بلوک خاص یا وابستگی به یک مسیر واحد، محدود شده است.

در دنیای امروز، مصرف‌کنندگان غربی و اروپایی به دنبال گزینه‌های متعدد و چندگانه برای کاهش ریسک هستند؛ درست مانند یک هواپیما که داشتن دو توربین امنیت آن را تضمین می‌کند. قزاقستان توانسته روابط پیچیده ترانزیتی خود را مدیریت کند؛ برای نمونه، صادرات بخش عمده‌ای از نفت این کشور از طریق خاک روسیه انجام می‌شود. این یک امر بدیهی یا دستاورد جغرافیایی نیست، بلکه هنری است که توسط دیپلماسی این کشور ساخته شده است.

قزاقستان با وجود محصور بودن در خشکی، از طریق توسعه شبکه‌های ریلی و اتصالات مرزی، توانسته ریسک سرمایه‌گذاران را به شدت کاهش دهد.

بلوغ صنعتی و سرمایه انسانی؛ تضمین قراردادهای بلندمدت

علاوه بر این پنج ستون، توسعه صنایع پایین‌دستی (مانند ذوب، تصفیه و متالورژی)، افزایش ظرفیت فنی داخلی و کارنامه موفق در مدیریت روابط بلندمدت، نشانه‌هایی از بلوغ این حوزه است. قزاقستان دیگر صرفاً صادرکننده مواد خام نیست، بلکه در زنجیره ارزش حرکت کرده است.

همچنین، تکیه بر سرمایه انسانی بومی یکی از نقاط قوت آستانه است. این کشور سالانه حدود 3000 زمین‌شناس تربیت می‌کند و شرکت‌های خارجی دریافته‌اند که موقعیت‌های مدیریتی و فنی به جای کارشناسان خارجی، توسط متخصصان بومی قزاق اداره می‌شود.

از آنجا که پروژه‌های معدنی سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت نیستند و افق‌های 20 تا 30 ساله دارند، تاریخچه موفق قزاقستان در حفظ ثبات و مدیریت روابط با سرمایه‌گذاران خارجی، بزرگ‌ترین دارایی این کشور برای دستیابی به تراز اول جهان است.

انتهای پیام/