به گزارش خبرگزاری تسنیم از یاسوج، محمد دانشی‌نسب، رئیس سابق اداره ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایت و مسئول دبیرخانه ستاد پروژه مهر اداره‌کل آموزش و پرورش کهگیلویه و بویراحمد در یاداشتی برای تسنیم نوشت:

انتشار سندی درباره نتایج ارزیابی پروژه مهر در استان‌ها، بار دیگر عملکرد اداره‌کل آموزش‌وپرورش کهگیلویه و بویراحمد را در کانون توجه افکار عمومی قرار داده است؛ سندی که بر اساس آن، این استان در ارزیابی پروژه مهر رتبه 31 کشور را کسب کرده است.

 مسئولان آموزش‌وپرورش استان با رد این سند، مدعی عملکرد «خوب» استان شده و حتی با حضور تلفنی مدیرکل ارزیابی عملکرد وزارت آموزش‌وپرورش در شبکه استانی دنا تلاش کردند این ادعا را تأیید و سند منتشرشده را بی‌اعتبار جلوه دهند؛ اما بررسی دقیق اظهارات مقام وزارتخانه و تطبیق آن با داده‌های موجود، تصویر متفاوتی از واقعیت ارائه می‌دهد.

بر اساس اظهارات مدیرکل ارزیابی عملکرد وزارت آموزش‌وپرورش، ارزیابی استان‌ها در پروژه مهر در سه سطح «عالی»، «بسیار خوب» و «خوب» انجام شده است و همین نکته، نقطه کلیدی ماجراست؛ زیرا در این نظام ارزیابی، سطحی با عنوان «متوسط»، «ضعیف» یا «بسیار ضعیف» تعریف نشده و در نتیجه عنوان «خوب» عملاً پایین‌ترین رده ممکن محسوب می‌شود و بنابراین اگر استانی در این سطح قرار گرفته باشد، نمی‌توان آن را به‌عنوان موفقیت برجسته معرفی کرد، بلکه باید آن را حداقل سطح قابل قبول در نظام ارزیابی دانست.

بررسی اعداد اعلام‌شده نیز نشان می‌دهد که عملکرد کهگیلویه و بویراحمد نه‌تنها برجسته نبوده، بلکه پایین‌تر از میانگین کشور قرار دارد و طبق اعلام مدیرکل وزارت، میانگین امتیاز کشور 95 بوده، در حالی که امتیاز استان کهگیلویه و بویراحمد 93.57 اعلام شده و همچنین میانگین درصد تحقق اهداف در کشور 75 درصد بوده، اما درصد تحقق استان 74.86 درصد عنوان شده است که این ارقام نشان می‌دهد استان حتی نتوانسته به‌طور کامل به میانگین کشوری برسد، چه رسد به اینکه در جمع استان‌های برتر قرار گیرد.

نکته قابل توجه آن است که عدد 93.57، همان عددی است که در سند منتشرشده نیز برای استان کهگیلویه و بویراحمد درج شده است و از سوی دیگر، مدیرکل ارزیابی عملکرد وزارت نیز تأیید کرده که ستون‌های سند مربوط به 18 شاخص ارزیابی است و این 18 شاخص حوزه‌هایی همچون آموزش ابتدایی، آموزش متوسطه، توسعه مدیریت و پشتیبانی، تربیت‌بدنی و سلامت، پرورشی و فرهنگی، منابع انسانی و امور اداری، استعدادهای درخشان، آموزش استثنایی، مدارس غیردولتی، انجمن اولیا و مربیان، مدارس شاهد، روابط عمومی و سایر بخش‌های مرتبط با پروژه مهر را شامل می‌شود. بنابراین، تطابق عدد ثبت‌شده در سند با عدد اعلام‌شده از سوی مقام وزارتخانه، پرسش جدی درباره چرایی رد کامل سند از سوی مسئولان استانی ایجاد می‌کند.

در چنین شرایطی، اگرچه مسئولان استان بر عنوان «خوب» تأکید می‌کنند، اما باید توجه داشت که در نظام سه‌رده‌ای اعلام‌شده از سوی وزارتخانه، «خوب» پایین‌ترین رتبه کیفی است و استان‌های موفق‌تر در رده‌های «عالی» و «بسیار خوب» قرار گرفته‌اند؛ یعنی استان‌هایی که تحقق اهداف آن‌ها بالای 85 درصد یا در بازه 80 تا 85 درصد بوده است و در مقابل، تحقق حدود 74.86 درصدی کهگیلویه و بویراحمد نشان می‌دهد این استان در سطحی پایین‌تر از استان‌های پیشرو و حتی اندکی پایین‌تر از میانگین کشوری قرار گرفته است.

بر اساس سند منتشرشده، رتبه استان کهگیلویه و بویراحمد در ارزیابی پروژه مهر 31 اعلام شده است؛ رتبه‌ای که به معنای قرار گرفتن در انتهای جدول یا یکی از پایین‌ترین جایگاه‌های کشور است و حتی اگر مسئولان آموزش‌وپرورش استان این رتبه عددی را نپذیرند، امتیاز 93.57 در مقایسه با میانگین کشوری 95 و امتیاز استان‌های پیشرو که بعضاً در محدوده 96 تا 97 قرار دارند، نشان می‌دهد که استان جایگاهی در میان برترین‌ها ندارد و فاصله چند امتیازی در ارزیابی‌های ملی، به‌ویژه در شرایطی که اختلاف استان‌ها گاه با چند دهم امتیاز تعیین می‌شود، فاصله‌ای معنادار و قابل تأمل است.

از سوی دیگر، مدیرکل ارزیابی عملکرد وزارت آموزش‌وپرورش در اظهارات خود از اعلام رتبه عددی استان خودداری کرده، اما قرار گرفتن کهگیلویه و بویراحمد در رده «خوب» را تأیید کرده است و همین تأیید، با توجه به ساختار سه‌سطحی ارزیابی، نشان می‌دهد که استان در پایین‌ترین سطح تعریف‌شده قرار دارد و نمی‌توان چنین وضعیتی را به‌عنوان دستاورد قابل افتخار به افکار عمومی ارائه کرد.

یکی دیگر از محورهایی که برای دفاع از عملکرد آموزش‌وپرورش استان مطرح شده، رشد حدود 4 درصدی نسبت به سال گذشته است و گفته شده که میزان تحقق اهداف استان از حدود 71 درصد در سال قبل به حدود 75 درصد رسیده است که این عدد در ظاهر نشان‌دهنده رشد است، اما تحلیل دقیق‌تر نشان می‌دهد که این رشد، استان را صرفاً به مرز میانگین کشوری نزدیک کرده و از آن عبور معناداری نداده است و معیار ارزیابی در یک رقابت ملی، فقط بهبود نسبت به عملکرد گذشته نیست، بلکه جایگاه استان در مقایسه با میانگین کشور و سایر استان‌ها اهمیت دارد. بنابراین برجسته‌سازی رشد 4 درصدی، بدون اشاره به پایین‌تر بودن امتیاز استان از میانگین کشوری، نوعی گزینش آماری محسوب می‌شود.

همچنین در دفاع از عملکرد استان، به رتبه هشتم کهگیلویه و بویراحمد در حوزه منابع انسانی اشاره شده است و حتی اگر این ادعا را درست بدانیم، یک شاخص مثبت نمی‌تواند عملکرد کلی استان را در 18 شاخص ارزیابی پوشش دهد که در ارزیابی پروژه مهر، مجموع شاخص‌ها ملاک قضاوت است، نه برجسته‌سازی یک بخش خاص. ضمن اینکه خود مدیرکل وزارت نیز به نیاز استان برای تقویت در برخی حوزه‌ها از جمله امور اداری اشاره کرده است و بنابراین، استناد به یک رتبه مطلوب در یک حوزه خاص، بدون ارائه تصویر کامل از وضعیت استان در سایر شاخص‌ها، نمی‌تواند نتیجه‌گیری کلی درباره موفقیت استان را توجیه کند.

جمع‌بندی داده‌ها نشان می‌دهد آموزش‌وپرورش کهگیلویه و بویراحمد در پروژه مهر با امتیاز 93.57، پایین‌تر از میانگین کشوری 95 قرار گرفته و درصد تحقق اهداف آن نیز با رقم 74.86 درصد، پایین‌تر از میانگین 75 درصد کشور بوده است و همچنین قرار گرفتن استان در رده «خوب»، در ساختاری که این عنوان پایین‌ترین سطح تعریف‌شده است، نمی‌تواند نشانه برتری یا موفقیت ویژه باشد و اگر رتبه 31 منتشرشده در سند پذیرفته شود، جایگاه استان در انتهای جدول است و اگر هم این رتبه مورد مناقشه قرار گیرد، اعداد رسمی اعلام‌شده همچنان نشان می‌دهد که استان در گروه استان‌های پیشرو قرار ندارد.

در این میان، آنچه بیش از خود رتبه اهمیت دارد، نحوه مواجهه مسئولان آموزش‌وپرورش استان با واقعیت آماری است و اگر عملکردی متوسط یا پایین‌تر از میانگین، با عنوان موفقیت به افکار عمومی عرضه شود، مسیر اصلاح و بهبود دچار اختلال خواهد شد. انکار ضعف‌ها و برجسته‌سازی گزینشی برخی شاخص‌ها، نه‌تنها کمکی به ارتقای نظام آموزشی استان نمی‌کند، بلکه موجب بی‌اعتمادی عمومی نسبت به گزارش‌های رسمی خواهد شد.

انتظار می‌رود مسئولان آموزش‌وپرورش کهگیلویه و بویراحمد به‌جای تمرکز بر رد سند یا تفسیر تبلیغاتی عنوان «خوب»، به‌صورت شفاف جزئیات عملکرد استان در هر یک از 18 شاخص ارزیابی پروژه مهر را منتشر کنند و برای جبران عقب‌ماندگی از میانگین کشوری، برنامه عملیاتی ارائه دهند و واقعیت آن است که بر اساس داده‌های اعلام‌شده و اظهارات مقام وزارتخانه، عملکرد استان در پروژه مهر را نمی‌توان برجسته یا افتخارآمیز دانست؛ بلکه این عملکرد در بهترین حالت، متوسط رو به پایین و نیازمند اصلاح جدی است و ادعای موفقیت بزرگ در چنین شرایطی، با اعداد رسمی همخوانی ندارد و بیشتر به وارونه‌نمایی آماری شباهت دارد تا گزارش شفاف عملکرد.

انتهای پیام/