به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، بالاخره پس از مدت‌ها گفتگو و چانه زنی، دولت ایتالیا راضی شد بر توافق‌نامه سرمایه‌گذاری مشترک بین شرکت دفاعی و هوافضای ایتالیایی لئوناردو و شرکت ترکیه‌ای بایکار، مهر تایید بزند. اما برخلاف انتظارات و پیشبینی‌های مقامات آنکارا، دولت ایتالیا این توافقنامه را به صورت مشروط تصویب کرده و چنین بندی را به متن افزوده است: «فعالیت‌های توسعه بین‌المللی این دو کشور، فقط باید به سوی کشورهایی که با سیاست‌های اتحادیه اروپا و ناتو مطابقت دارند، هدایت شود».

چنین چیزی به این معنی است که دو شرکت مشهور بایکار و لئوناردو در آینده، بدون صلاحدید مقامات ایتالیا و اتحادیه اروپا، اجازه نخواهند داشت که به طور مستقل، درباره فروش پهپادها، هواپیماهای جنگنده بدون سرنشین و دیگر محصولات خود، تصمیم بگیرند.

این میزان از اعمال نظر دولت ایتالیا بر اساس قاعده‌ای به نام «قدرت طلایی» است و بر اساس این قانون، دولت ایتالیا حق دارد که در صورت حساسیت محتوای قراردادهای شرکت‌های بخش خصوصی، نظرات خود را به آنها دیکته کند.

روزنامه ملی ایل مساجرو گزارش داد که در جلسه کابینه در 16 ژوئن، دولت به طور مشروط تأسیس یک سرمایه‌گذاری مشترک بین لئوناردو و بایکار برای تولید پهپاد را تصویب کرد.

در این سرمایه‌گذاری مشترک که هدف اصلی آن تولید سیستم‌های هوایی بدون سرنشین نسل بعدی است، لئوناردو و بایکار هر کدام 50 درصد سهام خواهند داشت.

در نشست کابینه ایتالیا، گیدو کروستو وزیر دفاع این کشور، به طور ویژه بر تصویب این توافق‌نامه اصرار ورزیده و آن را از اقدامات دفاعی و استراتژیک مهم رم، قلمداد کرده است.

شرکت بایکار تولیدکننده پهپادهای بیرقدار، متعلق به سلجوق بیرقدار داماد رئیس جمهور ترکیه است. مراجعه به گزارش‌های آرشیوی نهاد ریاست جمهوری ترکیه، نشان می‌دهد که رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در آخرین روزهای سال 2017 میلادی، در کاخ بش تپه آنکارا مائورو مورتتی، مدیرعامل شرکت دفاعی ایتالیایی لئوناردو را به حضور پذیرفته و بنابراین می‌توان گفت، ایتالیا و ترکیه برای آغاز همکاری بین این دو شرکت، یک مسیر 10 ساله را پیموده‌اند. 

نومید از آمریکا، امیدوار به اروپا

ترکیه در چند سال گذشته، به خاطر خرید سامانه موشکی اس 400 روسی، مورد غضب آمریکا و ناتو قرار گرفت و علاوه بر اخراج از لیست خریداران جنگنده‌های اف 35 و تولیدکنندگان قطعات این هواپیما، از خرید اف 16 نیز محروم شد.

همچنین مذاکره برای خرید موشک‌های فرانسوی نیز نتیجه نداد و ترکیه پس از مدت‌ها، با سماجت دیپلماتیک، سرانجام توانست برای خرید جنگنده محصول مشترک یوروفایتر که توسط ایتالیا، اسپانیا، آلمان و انگلیس ساخته شده، رضایت این 4 کشور را کسب کند.

در نتیجه گام فعلی را نیز باید به عنوان یک موفقیت و دستاورد حداقلی قلمداد کرد که رفته رفته ترکیه را در بخشی از شبکه صنایع دفاعی اروپا، ادغام می‌کند.

از دید تحلیلگران، شراکت و توافق لئوناردو-بایکار صرفاً یک معامله دفاعی تجاری نیست، بلکه نشانه‌ای از استقلال استراتژیک اروپا، نقش در حال تغییر ترکیه در ناتو، ظهور جنگ پهپادی و ادغام تدریجی آنکارا در شبکه‌های صنعتی دفاعی اروپا است.

البته تایید مشروط همکاری لئوناردو-بایکار توسط دولت ایتالیا به این معنی است که رم این همکاری را پذیرفته اما محدودیت‌های استراتژیکی را نیز به آن اضافه کرده است.

این سرمایه‌گذاری مشترک که توسعه سیستم‌های LBA نام دارد، به عنوان یک همکاری 50-50 طراحی شده و این موارد را با هم ترکیب می‌کند: پلتفرم‌های بدون سرنشین و تجربه پهپادهای جنگی بایکار از یک سو و سیستم‌های هوافضا، حسگرها، سیستم‌های ماموریتی، گواهینامه‌ها و شبکه دفاعی-صنعتی اروپا لئوناردو از سوی دیگر.

چرا ایتالیا چنین تصمیمی گرفت؟

کارشناسان معتقدند که شکاف پهپادی اروپا به ویژه پس از جنگ در اوکراین تفکر نظامی رهبران و فرماندهان را تغییر داد. اروپایی‌ها به این جمعبندی رسیدند که پهپادها در مقایسه با سلاح‌های سنتی ارزان هستند، به سرعت شرایط میدانی را تغییر می‌دهند و امکان تولید انبوه نیز وجود دارد. آن هم در شرایطی که بارها، ارتش‌های اروپایی به دلیل وابستگی بیش از حد به سیستم‌های آمریکایی مورد انتقاد قرار گرفته‌اند.

درست در چنین شرایطی بود که پهپادهای داماد اردوغان که در جنگ قره باغ، لیبی و مناطق دیگر امتحان خود را پس داده‌اند، توجه ایتالیا را به سوی خود جلب کرد. 

این معامله در دیگر سو، به نفع ترکیه نیز هست. چرا که اتکا به برند ایتالیایی لئوناردو، قابلیت‌های صدور گواهینامه و ادغام اروپایی را برای بایکار ترکیه به ارمغان می‌آورد. البته در این میان، مقامات ایتالیایی به صراحت به این موضوع اشاره کرده اند که این شراکت، باید صرفاً در چارچوب معماری امنیتی غرب، پیش برود.

اکنون شرکت بایکار ترکیه امیدوار است پس از تصویب شراکت رسمی با لئونادروی ایتالیا، از این مزایای مهم برخوردار شود: دسترسی به بازارهای اروپایی،کسب اعتبار بیشتر نزد مشتریان ناتو، همکاری با تخصص صدور گواهینامه لئوناردو، حضور صنعتی در داخل ایتالیا.

تحلیلگران دفاعی اروپا می گویند: شرکت قدیمی لئوناردوی ایتالیا، در دنیای اویونیک (الکترونیک هوانوردی)، حسگرها، میکرو الکترونیک و مهندسی هوافضا از تجارب و قدرت کم نظیری برخوردار است. این دانش و تجربه انباشته شده در کنار پلتفرم‌های پهپادی بایکار ترکیه، توسعه شتابان این شرکت و تجارب عملیاتی متعدد آن در خاورمیانه، آفریقا و بالکان، می تواند نتایج ارزشمندی به دنبال بیاورد.

تصویب آغاز رسمی همکاری بین دو شرکت دفاعی بزرگ ترکیه و ناتو به عنوان دو عضو ناتو، در شرایطی اعلام شده که تنها دو هفته به برگزاری نشست سران ناتو در آنکارا باقی مانده است.

در این شرایط، همکاری ترکیه و ایتالیا از دید ژنرال های قدیمی و استراتژیست های ناتو، این سخن قدیمی را به خاطر می آورد: «ترکیه از نظر سیاسی دشوار است، اما از نظر استراتژیک ضروری است».

این سخن دال بر این است که ترکیه از حیث برخورداری از مزایای جغرافیایی، ظرفیت نظامی، پیشرفت در تولید دفاعی و دسترسی به دریای سیاه مهم است و همکاری در زمینه پهپاد، موقعیت ترکیه را به عنوان یک تولیدکننده امنیت، نه صرفاً یک مصرف‌کننده امنیت، تقویت می‌کند.

بسیاری از اندیشکده ها، رسانه ها و تحلیلگران آمریکایی و اروپایی، ادغام صنایع دفاعی ترکیه در اروپا را امری مهم می دانند.

شورای آتلانتیک به این اشاره کرده که صنایع دفاعی ترکیه در حال تبدیل شدن به همچنین مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS) به این اشاره کرده که این مشارکت نشان‌دهنده یک روند گسترده‌تر است و کشورهای ناتو پس از اوکراین به ظرفیت صنعتی بیشتری نیاز دارند.

اندیشکده آمریکایی رند نیز، ترکیه را به عنوان «یک متحد پیچیده» قلمداد کرده و این کشور را از نظر استراتژیک مهم، ولی از نظر سیاسی، غیرقابل پیش‌بینی قلمداد می کند.

همچنین موسسه بروکینگز در گزارشی اعلام کرده که صنایع دفاعی ترکیه، اهرم دیپلماتیک آنکارا را افزایش داده و از دید متخصصین مطالعات دفاعی، پهپادها فقط سلاح نیستند، بلکه ابزار سیاست خارجی هستند.

ولی موسسه آلمانی امور بین‌الملل و امنیتی (SWP) دیدگاه متفاوتی دارد و می گوید: «ظهور صنایع نظامی ترکیه، رابطه این کشور با اروپا را تغییر می‌دهد. اروپا باید تصمیم بگیرد که آیا ادغام شود یا از آن فاصله بگیرد».

انتهای پیام/