به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، این روزها آسمان خراسان جنوبی بیش از آنکه آبی باشد، رنگ خاک به خود گرفته است. وزش بادهای شدید، کاهش دید افقی و هجوم ریزگردها به شهرها و روستاهای استان، پدیده‌ای را رقم زده که دیگر یک اتفاق مقطعی نیست؛ بلکه به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شده است. از بیرجند و خوسف گرفته تا نهبندان، سربیشه و درمیان، شهروندان روزهایی را تجربه می‌کنند که نفس کشیدن در هوای آزاد آسان نیست و گرد و غبار، مهمان ناخوانده خانه‌ها و خیابان‌ها شده است.

هشدارهای پیاپی هواشناسی درباره وزش باد شدید و کاهش کیفیت هوا در هفته‌های اخیر بار دیگر توجه‌ها را به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی خراسان جنوبی جلب کرده است؛ چالشی که نه تنها سلامت مردم، بلکه اقتصاد، کشاورزی و محیط زیست استان را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

خشکسالی و باد؛ دو عامل اصلی تشدید گرد و غبار

کارشناسان معتقدند شرایط اقلیمی خراسان جنوبی و تداوم خشکسالی‌ها نقش مهمی در افزایش روزهای غبارآلود دارد. کاهش بارندگی‌ها، افت سطح آب‌های زیرزمینی، از بین رفتن پوشش گیاهی و فرسایش خاک موجب شده زمین‌های وسیعی مستعد تولید گرد و غبار شوند. جواد نخعی،  مدیرکل  هواشناسی خراسان جنوبی در این باره می‌گوید:خشکسالی‌های متوالی، کاهش رطوبت خاک و افزایش سرعت باد از مهم‌ترین عوامل تشدید گرد و غبار در خراسان جنوبی است. بخشی از ریزگردها منشأ داخلی دارند و بخشی نیز از مناطق همجوار وارد استان می‌شوند. با توجه به شرایط جوی و کمبود بارش‌ها، احتمال تکرار این پدیده در ماه‌های آینده نیز وجود دارد.

وی می‌افزاید:در زمان وقوع طوفان‌های گرد و خاک، کاهش دید افقی، افت کیفیت هوا و افزایش غلظت ذرات معلق از مهم‌ترین مخاطرات جوی محسوب می‌شود و شهروندان باید هشدارهای صادر شده را جدی بگیرند.

وقتی نفس کشیدن سخت می‌شود

پزشکان و متخصصان حوزه سلامت هشدار می‌دهند که گرد و غبار تنها یک آلودگی ساده نیست. ذرات بسیار ریز معلق در هوا می‌توانند به عمق ریه نفوذ کنند و سلامت افراد را تحت تأثیر قرار دهند.یکی از کارشناسان بهداشت دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در این خصوص می‌گوید:بیماران مبتلا به آسم، بیماری‌های قلبی و ریوی، سالمندان، کودکان و زنان باردار بیش از سایر افراد در معرض خطر قرار دارند. ذرات ریز گرد و غبار می‌توانند باعث تشدید بیماری‌های تنفسی و قلبی شوند.به گفته وی، سرفه، تنگی نفس، سوزش چشم، خارش گلو، سردرد و احساس خستگی از مهم‌ترین عوارض قرار گرفتن در معرض هوای آلوده است. کارشناسان بهداشتی همچنین معتقدند قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض ریزگردها می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن تنفسی را افزایش دهد و هزینه‌های درمانی خانواده‌ها را بالا ببرد.

افزایش مراجعات بیماران در روزهای طوفانی

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که با افزایش شدت گرد و غبار، تعداد مراجعات بیماران تنفسی به مراکز درمانی نیز افزایش پیدا می‌کند. بسیاری از افراد مبتلا به آسم و آلرژی در این روزها با تشدید علائم بیماری خود مواجه می‌شوند.در برخی مناطق استان نیز خانواده‌ها ناچارند کودکان و سالمندان را در خانه نگه دارند و از حضور آن‌ها در فضای باز جلوگیری کنند؛ موضوعی که بر کیفیت زندگی روزمره مردم تأثیر مستقیم دارد.

خشکسالی، متهم اصلی افزایش ریزگردها

حمیده  الهیاری، فعال محیط زیست هم  نیز خشکسالی را مهم‌ترین عامل تشدید گرد و غبار در استان می‌داند و می‌گوید:خشکسالی‌های مداوم، کاهش پوشش گیاهی و فرسایش بادی از مهم‌ترین عوامل افزایش کانون‌های گرد و غبار در خراسان جنوبی است. بخش قابل توجهی از عرصه‌های طبیعی استان تحت تأثیر کمبود بارش قرار گرفته و این موضوع زمینه جابه‌جایی ذرات خاک توسط باد را فراهم کرده است. وی  با بیان اینکه ادامه روند خشکسالی علاوه بر تهدید تنوع زیستی، کیفیت زندگی مردم را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد، ادامه می دهد: ریزگردها می‌توانند سلامت انسان، پوشش گیاهی، حیات وحش و حتی فعالیت‌های اقتصادی و کشاورزی را با چالش مواجه کنند. الهیاری با تأکید بر ضرورت اجرای برنامه‌های بیابان‌زدایی می‌افزاید:احیای پوشش گیاهی، مدیریت صحیح منابع آب، جلوگیری از تخریب مراتع و تثبیت شن‌های روان از مهم‌ترین راهکارهای کاهش گرد و غبار در استان است. مقابله با این پدیده نیازمند همکاری همه دستگاه‌های اجرایی و مشارکت مردم است.

کشاورزی و اقتصاد نیز آسیب می‌بینند

گرد و غبار تنها سلامت مردم را تهدید نمی‌کند. کاهش دید افقی در جاده‌ها، افزایش احتمال وقوع تصادفات، آسیب به محصولات کشاورزی، کاهش بهره‌وری مزارع و تحمیل هزینه‌های اقتصادی از دیگر پیامدهای این پدیده است.کارشناسان معتقدند تداوم فرسایش بادی می‌تواند حاصلخیزی خاک را کاهش دهد و در بلندمدت تولید محصولات کشاورزی را با مشکل مواجه کند؛ مسئله‌ای که برای استانی با اقتصاد مبتنی بر کشاورزی اهمیت ویژه‌ای دارد.

راهی جز برنامه‌ریزی بلندمدت نیست

کارشناسان بر این باورند که هشدارهای هواشناسی تنها می‌تواند از شدت آسیب‌ها بکاهد و حل ریشه‌ای مشکل نیازمند اقدامات اساسی است. توسعه طرح‌های بیابان‌زدایی، احیای پوشش گیاهی، مدیریت مصرف آب، کنترل فرسایش خاک و مقابله با کانون‌های گرد و غبار باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.خراسان جنوبی امروز با دو بحران به‌هم‌پیوسته؛ کم‌آبی و گرد و غبار روبه‌روست. دو چالشی که اگر برای آن‌ها تدبیر جدی اندیشیده نشود، می‌توانند سلامت، اقتصاد و کیفیت زندگی مردم استان را بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهند.شاید گرد و غبار برای بسیاری تنها ابری از خاک در آسمان باشد، اما برای مردمی که هر روز آن را تنفس می‌کنند، این پدیده زنگ خطری است که آینده سلامت و محیط زیست استان را یادآوری می‌کند.

انتهای پیام/257