کمبود آب؛ چالش اصلی احیای تالابهای فارس/نصب دوربینهای نظارتی
- اخبار استانها
- اخبار فارس
- 27 خرداد 1405 - 13:53
سید حسن طباطبایی در گفتوگو با خبرنگار تسنیم از شیراز، با اشاره به محدودیت منابع مالی در حوزه حفاظت از تالابها اظهار کرد: اعتبارات سازمان حفاظت محیط زیست همواره محدود بوده و در سال جاری نیز به دلیل شرایط خاص اقتصادی کشور، این محدودیتها تشدید شده است. حتی در صورت تخصیص کامل اعتبارات مصوب، گستردگی مأموریتهای قانونی محیط زیست در حوزه حفاظت و احیای تالابها، چالشهای جدی در تأمین نیازهای این بخش ایجاد میکند.
وی با بیان اینکه حوزه آبخیز تشک و بختگان حدود دو میلیون و 700 هزار هکتار وسعت دارد، افزود: از این میزان تنها حدود 126 هزار هکتار مربوط به عرصه تالابهای تشک و بختگان است که حفاظت مستقیم آن بر عهده سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارد. در سال جاری اقداماتی از جمله نصب تابلوهای تعیین حریم تالاب برای تثبیت مرزهای قانونی انجام شده و در ادامه نیز اجرای طرح بنچمارکگذاری در حریم تالابها با هدف جلوگیری از تخریب، تصرف و تغییر کاربری در دستور کار قرار دارد.
طباطبایی ادامه داد: به منظور ارتقای سطح حفاظت از تالابهای استان از جمله بختگان، مهارلو، پریشان و هفتبر، دوربینهای نظارتی برد بلند در نقاط حساس نصب شده است تا امکان رصد و پیشگیری از تخلفاتی نظیر تصرف اراضی، برداشت غیرمجاز آب در بستر و حریم تالابها و انسداد مسیرهای ورودی آب فراهم شود.
آب، حلقه مفقوده احیای تالابهای فارس
رئیس اداره حفاظت و احیای تالابهای فارس با تأکید بر اینکه ریشه اصلی بحران تالابها در مدیریت منابع آب و حوزههای آبخیز نهفته است، گفت: مطابق قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالابها، سازمان حفاظت محیط زیست موظف به تعیین و ابلاغ حقابه تالابها به وزارت نیرو است و وزارت نیرو نیز مکلف است پس از تأمین آب شرب، حقابه زیستمحیطی تالابها را از منابع آبی حوزه آبخیز تأمین کند. از این رو احیای تالابها مسئولیتی فرابخشی است و دستگاههایی نظیر شرکت آب منطقهای، جهاد کشاورزی و سایر نهادهای مرتبط نقش تعیینکنندهای در این زمینه دارند.
وی با اشاره به تأثیر سدسازی و توسعههای نامتوازن بر وضعیت تالابهای استان اظهار کرد: پیش از احداث سد ملاصدرا، بهطور متوسط سالانه حدود 400 میلیون مترمکعب آب از طریق رودخانه کر وارد تالابهای تشک و بختگان میشد، اما اکنون بخش عمده این آب در مخزن سد ذخیره میشود.
طباطبایی افزود: ذخیرهسازی آب در پشت سدها زمینه توسعه فعالیتهای کشاورزی، صنعتی و افزایش جمعیت در پیرامون منابع آبی را فراهم کرده و همین مسئله فشار مضاعفی بر منابع آب استان وارد آورده است.
پیامدهای فراتر از محیط زیست
وی با اشاره به آثار اجتماعی و اقتصادی خشک شدن تالابها گفت: بحران تالابها صرفاً یک مسئله زیستمحیطی نیست، بلکه تبعات گستردهای در حوزه معیشت، اقتصاد و ساختارهای اجتماعی دارد. به عنوان نمونه در منطقه بختگان، کشاورزانی که در گذشته تا 13 یا 14 تن گندم در هر هکتار برداشت میکردند، امروز با کاهش شدید بهرهوری مواجه شده و میزان برداشت آنان به حدود یک تا دو تن رسیده است؛ روندی که میتواند به مهاجرت روستاییان به شهرهایی مانند شیراز و بروز آسیبهای اجتماعی منجر شود.
رئیس اداره حفاظت و احیای تالابهای فارس درباره آخرین وضعیت تالابهای استان نیز گفت: تالاب بختگان در حال حاضر خشک است و تالاب تشک تنها حدود 10 تا 15 درصد آب دارد. تالاب مهارلو نیز بین 40 تا 50 درصد آبگیری شده و این میزان در مقاطعی از سال جاری حتی به 90 درصد نیز رسیده بود، اما به دلیل خالی بودن لایههای زیرسطحی و برداشتهای گسترده آب، بخشی از این منابع آبی به لایههای زیرین نفوذ کرده است.
وی ادامه داد: تالاب هفتبر حدود 45 درصد، تالاب برمشور نورآباد بین 60 تا 70 درصد و تالاب برمفیروز در ارتفاعات سپیدان تقریباً بهطور کامل آبگیری شدهاند. در مقابل، تالاب دشت ارژن تقریباً خشک است و تالابهای هرم کاریان، هیر و پاقلا نیز تنها مقادیر محدودی آب در خود دارند.
کمتر از 15 درصد ظرفیت تالابهای فارس آب دارد
طباطبایی با بیان اینکه بخش عمده وسعت تالابهای استان مربوط به مجموعه تشک و بختگان است، تصریح کرد: در مجموع و بر اساس میانگین وضعیت موجود، کمتر از 15 درصد ظرفیت تالابهای فارس دارای آب است؛ آماری که نشاندهنده شرایط بحرانی این زیستبومهای ارزشمند است.
وی با اشاره به تدوین سند ملی احیای تالاب بختگان گفت: اجرای موفق این سند مستلزم همکاری و ایفای نقش همه دستگاههای مسئول از جمله جهاد کشاورزی، منابع طبیعی و شرکت آب منطقهای است.
رئیس اداره حفاظت و احیای تالابهای ادارهکل حفاظت محیط زیست فارس گفت: در صورت اجرای کامل تعهدات پیشبینیشده، میتوان امیدوار بود که طی چهار تا پنج سال آینده شرایط تالاب بختگان به سمت پایداری حرکت کند؛ در غیر این صورت، استان فارس با چالشهای جدیتری همچون تشدید گرد و غبار، فرونشست زمین و افزایش مهاجرتهای ناشی از بحرانهای زیستمحیطی روبهرو خواهد شد.
انتهای پیام/424