مرزهای بسته و مسیرهای دشوار؛ بحران تازه در ارسال کمک‌ها به افغانستان

به گزارش دفتر منطقه‌ای خبرگزاری تسنیم، روند ارسال کمک‌های بشردوستانه به افغانستان در ماه‌های اخیر با چالش‌های لجستیکی، اداری و سیاسی بی‌سابقه‌ای مواجه شده و عملیات امدادرسانی بین‌المللی را به یک فرآیند فرسایشی، پیچیده و چندلایه تبدیل کرده است.

برنامه جهانی غذا (WFP) وابسته به سازمان ملل، در گزارش اخیر خود به صراحت هشدار می‌دهد که انسداد گذرگاه‌های مرزی، تغییر ناگهانی مسیرهای ترانزیتی و بی‌ثباتی‌های سیاسی در کشورهای همسایه، دسترسی به میلیون‌ها نیازمند را دشوارتر از هر زمان دیگری کرده است. این بحران ترانزیتی عمیق در شرایطی رخ می‌دهد که مردم افغانستان به دلیل ترکیب بحران‌های طبیعی پی‌درپی، فقر مزمن ساختاری و کاهش شدید بودجه‌های بین‌المللی، با یکی از حادترین دوره‌های ناامنی غذایی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و بقای آن‌ها به این کمک‌های حیاتی وابسته است.

برای تبیین عمق این بحران لجستیکی، بررسی سرنوشت یک محموله بزرگ شامل صدها تُن مواد غذایی غنی‌شده که از اندونزی به مقصد افغانستان بارگیری شده بود، ابعاد واقعی ماجرا را آشکار می‌سازد. این محموله که برای حمایت از برنامه تغذیه دانش‌آموزان افغان طراحی شده بود، در ابتدا از طریق دریا به پاکستان منتقل شد تا از کوتاه‌ترین و اقتصادی‌ترین مسیر زمینی وارد خاک افغانستان شود.

با این حال، بسته‌شدن ناگهانی گذرگاه‌های مرزی پاکستان، این برنامه‌ریزی اولیه را به طور کامل مختل کرد و محموله را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داد. در پی این بن‌بست ترانزیتی، نهادهای امدادرسان ناچار شدند مسیر حرکت را به طور کامل تغییر داده، کالاها را ابتدا به دبی و سپس از طریق یک مسیر زمینی جایگزین، از میان چندین کشور در غرب آسیا، قفقاز و آسیای مرکزی عبور دهند.

این تغییر مسیر اجباری و مصلحتی، بیش از 8 هزار کیلومتر به مسافت اولیه افزود و کاروان‌های امدادی را در جریان این عملیات فرسایشی با چالش‌های کمرشکنی مواجه کرد. کامیون‌های حامل کمک‌ها در این مسیر طولانی ناچار به عبور از دست‌کم هفت مرز مختلف شدند؛ فرآیندی که مستلزم مواجهه با تشریفات گمرکی فوق‌العاده پیچیده، بازرسی‌های امنیتی متعدد، قوانین متناقض مرزی و تأخیرهای اداری طولانی‌مدت بود و روند رساندن مواد غذایی را به شدت کند کرد.

اگرچه این محموله در نهایت با تلاش‌های فراوان به کابل رسید و میان گروه‌های هدف در ولایت‌های مختلف توزیع شد، اما دغدغه‌ها درباره پایداری این خطوط مواصلاتی فرعی و گران‌قیمت همچنان به قوت خود باقی است.

ابعاد انسانی و دردناک این بحران زمانی آشکارتر می‌شود که بدانیم برای بسیاری از کودکان افغان، به ویژه در مناطق محروم و دورافتاده، بیسکویت‌های غنی‌شده توزیع‌شده در مدارس، تنها وعده غذایی آنان در طول شبانه‌روز را تشکیل می‌دهد؛ وضعیتی که نشان می‌دهد هرگونه تأخیر در این فرآیند، مستقیماً با سلامت، رشد و بقای نسل آینده این کشور ارتباط دارد.

برنامه جهانی غذا همچنین هشدار داده است که تداوم محدودیت‌های مرزی و افزایش سرسام‌آور هزینه‌های ترانزیت، پایداری این شبکه امدادی را تهدید می‌کند. واقعیت ناگوار این است که اختلافات سیاسی و بسته‌شدن مرزها، زمان و نیازهای بیولوژیک انسان‌ها را متوقف نمی‌کنند و به اذعان مسئولان این نهاد، گرسنگی هرگز منتظر باز شدن مرزها نمی‌ماند.

انتهای پیام/.