به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، مهدی عباسی، رئیس پارک علم و فناوری استان البرز امروز در نشست خبری بنیاد فاتح با اصحاب رسانه که در این مجموعه برگزار شد، گفت: فارغ از تمامی ابعاد دینی و فرهنگی شخصیت حضرت علی (ع)، می‌توان ایشان را به‌عنوان یکی از کارآفرینان بزرگ عصر خویش برشمرد.

وی مطرح کرد: مستندات تاریخی و آثار ملموس به‌جای‌مانده که برای زائران و مجاوران در کشور عراق قابل‌مشاهده است، از جمله چاه‌های حفرشده و باغات احداثی توسط ایشان، گواهی بر این مدعاست؛ به‌طوری‌که پس از گذشت یک هزار و 400 سال، همچنان این منابع به‌صورت مستمر مورد بهره‌برداری قرار دارند.

رئیس پارک علم و فناوری استان البرز عنوان کرد: در مبحث وقف نیز که از بزرگ‌ترین دستاوردهای نظام اسلامی محسوب می‌شود، می‌توان اقدامات و موقوفات ایشان را در زمره بزرگ‌ترین و ماندگارترین نمونه‌های این سنت حسنه قلمداد کرد.

عباسی افزود: سؤالی که شاید در ذهن بسیاری شکل گیرد این است که وقتی گفته می‌شود حضرت علی (ع) یکی از بزرگ‌ترین کارآفرینان زمان خود بوده‌ و کارآفرینی نیز معمولاً با تولید ثروت و فعالیت‌های مالی معنا پیدا می‌کند، پس چگونه در روایت‌ها می‌شنویم ایشان گاه لباس خود را چندین بار وصله می‌کردند؟

وی بیان کرد: ما یک تفاوت اساسی با آنچه امروز در مفهوم کارآفرینی مطرح می‌شود داریم. بسیاری از کتاب‌ها و ادبیات موجود در حوزه کارآفرینی، قدمتی بیش از حدود یک قرن ندارند؛ درحالی‌که ما 1400 سال پیش در اسلام، کارآفرینی را با سیره مولای متقیان حضرت علی (ع) می‌شناسیم.

نوآوری اجتماعی؛ مفهومی نو در خدمت جامعه

رئیس پارک علم و فناوری استان البرز با اشاره به اینکه ایشان در کنار کارآفرینی و خلق ثروت و درآمد، مسائل فرهنگی و اجتماعی را نیز با آن عجین کرده بود، اذعان کرد: اهمیت ماجرا این است که انسان پول داشته باشد، آن هم از دسترنج خودش اما عمدتاً آن را در مسیر مردم هزینه کند، نه برای خود.

عباسی ادامه داد: چنان‌که درباره امام حسن مجتبی (ع) نقل شده که سه بار تمام اموال خود را بخشید و از صفر شروع کرد؛ کاری که بسیاری از بزرگ‌ترین کارآفرینان امروز نیز شاید توان انجام آن را نداشته باشند. این میزان از فکر، ایده و نگاه متفاوت بود که امکان چنین اقدام بزرگی را فراهم می‌کرد.

وی گفت: پیگیری‌های مدیرعامل بنیاد فاتح موجب شد که امروز این سالن به نام بزرگ‌مردی به نام مرحوم محمدصادق فاتح نام‌گذاری شود. اینکه چرا به سراغ او رفتیم؟ نخستین پرسشی است که مطرح می‌شود. پیشنهاد من این بود که یکی از این ساختمان‌ها و مراکز به نام وی نام‌گذاری شود.

عباسی با اشاره به اینکه این پرسش به‌درستی شکل می‌گیرد که نسبت و ارتباط مرحوم فاتح با پارک علم و فناوری چیست؟ عنوان کرد: آنچه امروز بسیار درباره آن سخن گفته می‌شود، بحث نوآوری‌های اجتماعی است؛ مفهومی که شاید حتی عمر طرح آن در ادبیات روز دنیا به یک دهه هم نرسد.

رئیس پارک علم و فناوری استان البرز خاطرنشان کرد: به زبان ساده نوآوری اجتماعی یعنی اینکه بتوانیم مسائل و مشکلات مردم امروز را به شیوه‌ای متفاوت از روال‌های معمول و رایج حل کنیم؛ یعنی با بهره‌گیری از روش‌های نوین، نه صرفاً روش‌های رایجی که از گذشته وجود داشته‌اند.

ایجاد زیست‌بوم واقعی؛ فراتر از کارخانه‌داری سنتی

وی خاطرنشان کرد: به نظر من، مرحوم محمدصادق فاتح یکی از بزرگ‌ترین مردانی بود که نه امروز که تازه کمتر از یک دهه است این مباحث به‌صورت جدی مطرح شده، بلکه بیش از 50 تا 60 سال پیش، به موضوع نوآوری اجتماعی توجه و آن را در عمل پیاده کرده بود.

عباسی افزود: در زمان او، مسئله بیکاری یکی از مشکلات جدی جامعه بود؛ مسئله مسکن نیز به همین‌گونه. بسیاری از کارخانه‌ها صرفاً تأسیس می‌شوند و کارگر جذب می‌کنند، اما فاتح علاوه بر ایجاد کارخانه، برای کارگران خود مسکن نیز در نظر گرفت و در کنار آن، نانوایی و سردخانه ساخت.

وی با اشاره به اینکه او به احداث چاه آب و ایجاد باغ فاتح پرداخت، مسجد رسول اکرم را بنا کرد و اقدامات متعدد دیگری نیز انجام داد، افزود: او هم به فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی ورود کرد و هم در حوزه‌های اجتماعی و رفاهی؛ از ساخت مسجد و خوابگاه دانشجویی گرفته تا دیگر نیازهای عمومی و اجتماعی.

رئیس پارک علم و فناوری استان البرز تصریح کرد: در اصطلاح امروز، مرحوم محمدصادق فاتح یک «زیست‌بوم واقعی» ایجاد کرده بود؛ یعنی صرفاً یک کارخانه‌دار نبود که کارخانه‌ای تأسیس کند و تعدادی کارگر را به کار بگیرد، بی‌آنکه به زندگی و نیازهای آنان توجهی داشته باشد.

عباسی ادامه داد: از نگاه ما، آنچه او انجام داد، مصداقی روشن از ایجاد یک زیست‌بوم واقعی بود؛ مفهومی که امروز نیز در پارک‌های علم و فناوری بر آن تأکید می‌شود. این نگاهی است که در حال حاضر چندی است در قالب شهرک‌های صنعتی نوین در جهان مطرح می‌شود.

سرمایه‌گذاری بر نسل آینده

وی با بیان اینکه اما فاتح در همان زمان، از طریق مجموعه اقداماتی که انجام داد، توانسته بود این ایده را به شکلی عملی و مؤثر محقق کند، مطرح کرد: یکی از مشکلات بزرگی که امروز در شهرک‌های صنعتی استان البرز با آن مواجه هستیم، کمبود نیروی انسانی ماهر است.

رئیس پارک علم و فناوری استان البرز با اشاره به اینکه اقدام بسیار ارزشمند فاتح این بود که مدارس را نیز در دل زیست‌بوم خود تعریف کرد، بیان کرد: در آن دوران که دسترسی به آموزش رایگان و همگانی به شکل امروز فراهم نبود، او امکان تحصیل فرزندان کارگران را در این مدارس فراهم آورد.

عباسی این امر را یک نوآوری اجتماعی واقعی در حق کارگران دانست و افزود: نکته بعدی بحث تربیت نیروی انسانی برای آینده بود؛ موضوعی که چند سالی است از آن غافل شده‌ایم. مرحوم فاتح با این نگاه، بر ضرورت تربیت نیروی ماهر و مسلط به اقتضائات روز تأکید داشت.

رئیس پارک علم و فناوری استان البرز ادامه داد: او با ساخت این مدارس نشان داد که کارآفرینی صرفاً به معنای خلق ثروت نیست، بلکه نگاه به آینده است. او ثابت کرد که می‌توان با سرمایه‌گذاری بر نسلی که قرار است در آینده اداره‌کننده این مجموعه‌ها باشد، افق‌های دورتری را ترسیم کرد.

وی عنوان کرد: بسیاری از خیریه‌ها به این صورت فعالیت می‌کنند که یک ماه منابع مالی دارند و ماهی دیگر با کمبود مواجه می‌شوند؛ سپس به سراغ یک صنعتگر یا خیر می‌روند، مبلغی را دریافت کرده و در مناسبت یا فصل خاص، بسته‌هایی را میان نیازمندان توزیع می‌کنند.

وفاداری در سختی؛ جلوه‌ای از نوآوری فرهنگی

عباسی اظهار کرد: اما نگاه بلند و آینده‌نگر مرحوم فاتح در این بود که بخشی از درآمدهای خود را در اختیار خیریه‌اش قرار داد و یک خیریه خودگردان بنا و در واقع یک نهاد مالی مستقل، مستمر و روزآمد ایجاد کرد. چنین رویکردی تنها از یک نگاه مبتنی بر نوآوری اجتماعی برمی‌آید.

رئیس پارک علم و فناوری استان البرز تصریح کرد: فاتح یک سرمایه‌گذاری اثرگذار و پایدار انجام داد؛ به‌گونه‌ای که حتی در زمانی که خود، فرزندان و نوادگانش نیز حضور نداشته باشند، آن مجموعه بتواند به‌صورت خودگردان، همان مسیری را که از روز نخست برای آن طراحی شده بود، ادامه دهد.

وی مطرح کرد: نوآوری فرهنگی او نیز برای من بسیار تأمل‌برانگیز بود. در بافت سنتی آن زمان، ایستادگی و وفاداری او در کنار همسری که به دلیل بیماری دچار نابینایی شده بود، چیزی جز یک نوآوری فرهنگی نبود. او در عمل ثابت کرد که معلولیت مانعی برای ادامه زندگی و همراهی نیست.

عباسی افزود: این مفهوم امروزه در مباحث نوآوری اجتماعی با شعار معلولیت، محدودیت نیست شنیده می‌شود. فاتح دهه‌ها پیش نشان داد که این نقص‌ها نمی‌توانند مانع مسیر باشند و با این اقدام، الگویی برای نسل‌های آینده بر جای گذاشت که می‌توان کارهای فرهنگی ویژه و متفاوتی پیاده کرد.

وی گفت: آنچه امروز به آن نیاز داریم، «نگاه فاتح‌گونه» است؛ نگاهی مبتنی بر احیای راه و روش انسان‌هایی از این جنس. نوآوری باید معطوف به مردم باشد؛ اگر نوآوری با نگاه به مردم، حل مسائل آنان و پاسخ به نیازهای روز جامعه همراه باشد، آن‌گاه می‌تواند کارکرد اصلی پارک‌های علم و فناوری را معنا کند.

احیای نگاه فاتح‌گونه در زیست‌بوم نوآوری کشور

عباسی اضافه کرد: در غیر این صورت، صرف چند رونمایی یا پرداختن به مباحث کاملاً تخصصی، هرچند در جای خود ارزشمند و حتی در حوزه‌های های‌تک بسیار مهم است، اما اگر نتواند گرهی از مشکلات مردم بگشاید، شاید در زمره اولویت‌های اصلی پارک‌های علم و فناوری امروز ما قرار نگیرد.

وی اذعان کرد: از همه کسانی که از امروز وارد این سالن می‌شوند، انتظار می‌رود هر بار که قدم به این فضا می‌گذارند، به یاد داشته باشند که می‌توان هم ثروت تولید کرد و هم مدرسه ساخت؛ می‌توان کارخانه‌دار بود و در عین حال به معلولان احترام گذاشت؛ می‌توان سرمایه‌دار و در عین حال خیر هم بود.

رئیس پارک علم و فناوری استان البرز با بیان اینکه مأموریت اصلی پارک علم و فناوری، ادامه دادن راه کسانی همچون مرحوم فاتح است، آن هم با رویکردی مبتنی بر رفع نیازهای مردم، اظهار کرد: بیاییم هر یک از ما که وارد این سالن می‌شویم، این باور را در خود زنده کنیم که می‌توان مشکلی از مردم را حل کرد.

عباسی افزود: این همان راهی است که آن مرد که امروز این سالن به نام او مزین شده، پیش روی ما گذاشته است. امیدواریم روزی بتوانیم سالن و ساختمانی در شأن این بزرگ‌مرد داشته باشیم؛ و بی‌تردید آن روز فرا خواهد رسید. البته امروز نیز خیرین ارزشمندی داریم که ادامه‌دهنده این مسیر هستند.

انتهای پیام/