الهام آبتین مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان سیستان و بلوچستان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در زاهدان با تشریح عوامل مؤثر در شکل‌گیری کانون‌های گردوغبار اظهار داشت: ایجاد این کانون‌ها زمانی رخ می‌دهد که سه عامل اصلی شامل خاک مستعد فرسایش، وزش باد فرساینده و تخریب پوشش گیاهی یا آشفتگی سطح زمین به‌طور هم‌زمان در یک منطقه وجود داشته باشد.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان سیستان و بلوچستان افزود: خاک‌های ریزدانه، خشک و فاقد چسبندگی، در صورت قرار گرفتن در معرض بادهای با سرعت مناسب، به‌راحتی از سطح زمین جدا شده و به منشأ تولید گردوغبار تبدیل می‌شوند.

تخریب پوشش گیاهی عامل تشدید کانون‌های گردوغبار

وی با اشاره به نقش عوامل انسانی در تشدید این پدیده بیان کرد: چرای بی‌رویه دام، برداشت غیر اصولی منابع آب، شخم نامناسب اراضی، تردد سنگین ماشین‌آلات و سایر مداخلات انسانی که موجب کاهش مقاومت طبیعی زمین می‌شوند، زمینه شکل‌گیری و گسترش کانون‌های گردوغبار را فراهم می‌کنند.

آبتین تصریح کرد: برخلاف تصور رایج، خشکسالی به تنهایی موجب ایجاد کانون گردوغبار نمی‌شود؛ زیرا در بسیاری از مناطق خشک جهان، وجود پوشش گیاهی مناسب، پوسته‌های زیستی خاک و مدیریت صحیح سرزمین مانع از تولید گسترده گردوغبار شده است.

مقابله با گردوغبار نیازمند مدیریت پایدار منابع طبیعی

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان ادامه داد: مطالعات بین‌المللی نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از کانون‌های فعال گردوغبار در نتیجه برهم‌کنش عوامل طبیعی و انسانی شکل گرفته‌اند و به همین دلیل کنترل این پدیده تنها با اقدامات مقطعی امکان‌پذیر نیست.

وی تأکید کرد: حفاظت از خاک، مدیریت پایدار منابع آب، احیای پوشش گیاهی و کاهش فشارهای انسانی بر عرصه‌های طبیعی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش گردوغبار و جلوگیری از گسترش کانون‌های بحرانی محسوب می‌شود.

خانه‌های محیط‌زیست بازوی مردمی حفاظت از طبیعت

آبتین با اشاره به فرارسیدن هفته محیط‌زیست خاطرنشان کرد: این مناسبت فرصت مناسبی برای افزایش آگاهی عمومی و ترویج فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست است و خانه‌های محیط‌زیست می‌توانند نقش مهمی در تحقق این اهداف ایفا کنند.

وی افزود: برگزاری برنامه‌های آموزشی، نشست‌های تخصصی، پویش‌های مردمی، فعالیت‌های پاکسازی محیط و استفاده از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد از جمله اقداماتی است که با محوریت خانه‌های محیط‌زیست قابل اجراست.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست سیستان و بلوچستان در پایان گفت: تقویت مشارکت عمومی و بهره‌گیری از ظرفیت شهروندان، فعالان محیط‌زیست و نهادهای محلی، نقش مؤثری در افزایش مسئولیت‌پذیری اجتماعی و مقابله با چالش‌های زیست‌محیطی خواهد داشت.

انتهای پیام/