آیا پشیمانی یزید واقعی بود؟ پرسشی که تعزیه ده‌زیار پیش روی مخاطب گذاشت

به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمان، سیزدهمین سوگواره ملی تعزیه ده‌زیار در ششمین شب برگزاری خود میزبان گروه تعزیه‌خوانی استان البرز بود؛ گروهی که مسیر طولانی از البرز تا کرمان را پیموده بودند تا یکی از کمتر اجرا شده‌ترین مجالس تعزیه را برای مخاطبان به نمایش بگذارند؛ مجلس «پشیمانی یزید».

مجلسی متفاوت، تأثیرگذار و سرشار از مفاهیم تاریخی و عبرت‌آموز که برای نخستین بار در طول سیزده دوره برگزاری سوگواره ملی تعزیه ده‌زیار روی صحنه رفت و با استقبال گسترده حاضران همراه شد.

در حالی که بسیاری از مجالس تعزیه بر وقایع روز عاشورا و صحنه‌های نبرد کربلا تمرکز دارند، مجلس پشیمانی یزید به روزهای پس از عاشورا می‌پردازد؛ به زمانی که کاروان اسیران اهل‌بیت(ع) وارد شام شد، حقیقت کم‌کم از پشت پرده تبلیغات حکومت اموی آشکار و افکار عمومی با ابعاد واقعی جنایت کربلا آشنا شد.

گروه تعزیه‌خوانی البرز در این اجرا، بخش‌هایی از اسارت اهل‌بیت(ع)، حضور آنان در مجلس یزید، خطبه‌های روشنگرانه امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) و در نهایت فضای پشیمانی و درماندگی یزید را به تصویر کشیدند.

اجرای هنرمندانه شبیه‌خوانان، صحنه‌آرایی مناسب و روایت کمتر دیده‌ شده این مجلس، باعث شد مخاطبان با یکی از مهم‌ترین پیامدهای واقعه عاشورا روبه‌رو شوند؛ اینکه حقیقت هر چند با تأخیر، سرانجام خود را آشکار می‌کند و ظلم هر چند مدتی بر تخت قدرت بنشیند، در نهایت رسوا خواهد شد.

در میان صحنه‌های این مجلس، پرسشی ذهن بسیاری از تماشاگران را به خود مشغول می‌کرد؛ آیا یزید واقعاً از آنچه رخ داده بود پشیمان شده بود؟ یا آنچه در منابع تاریخی از ابراز تأسف و سرزنش عاملان واقعه نقل شده، بیشتر تلاشی برای آرام کردن افکار عمومی و کاهش فشارهای اجتماعی بوده است؟

شاید پاسخ قطعی این پرسش برای همیشه در تاریخ باقی بماند، اما آنچه روشن است، این است که حتی اگر این پشیمانی کاملاً واقعی هم بوده باشد، دیگر چیزی را تغییر نمی‌داد.

دیگر شهدای کربلا به زندگی بازنمی‌گشت. دیگر علی‌اکبر(ع) به آغوش پدر بازنمی‌گشت. دیگر طفل شش‌ماهه‌ای که در آغوش پدر هدف تیر قرار گرفت، زنده نمی‌شد. دیگر خیمه‌های سوخته و دل‌های شکسته التیام نمی‌یافت.

برخی جنایت‌ها آن‌چنان بزرگ‌اند که پشیمانی پس از آن‌ها، هر چند واقعی باشد، قادر به جبران خسارت‌هایشان نیست.

مجلس پشیمانی یزید در ده‌زیار تنها یک روایت تاریخی نبود؛ بلکه آینه‌ای بود که مخاطب را به تأمل درباره مسئولیت انسان در برابر ظلم دعوت می‌کرد.

تاریخ بارها نشان داده است که قدرت، ثروت و جاه‌طلبی می‌تواند انسان را به نقطه‌ای برساند که برای رسیدن به اهداف خود، جان بی‌گناهان را قربانی کند. اما همان تاریخ نیز نشان داده است که حقیقت، دیر یا زود راه خود را پیدا می‌کند و نام ظالمان در کنار ننگ و رسوایی ثبت می‌شود.

آنچه در شام رخ داد، تنها شکست یک حکومت نبود؛ شکست روایت دروغین قدرتی بود که تلاش می‌کرد جنایت را پیروزی و مظلوم را مجرم معرفی کند.

خطبه‌های امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) در مجلس یزید نشان داد که گاهی حقیقت با شمشیر پیروز نمی‌شود، بلکه با آگاهی‌بخشی، بصیرت و روشنگری راه خود را در دل‌ها باز می‌کند.

تماشای این مجلس ذهن را ناخواسته به سوی رنج‌های انسان‌های بی‌گناه در طول تاریخ می‌برد؛ به کودکانی که قربانی جنگ‌ها، خشونت‌ها و زیاده‌خواهی قدرت‌ها شده‌اند.

کودکانی که فرصت زندگی از آنان گرفته شد. خانواده‌هایی که داغدار شدند. خانه‌هایی که ویران شد و زخم‌هایی که سال‌ها و گاه نسل‌ها باقی می‌ماند.

تاریخ مملو از صحنه‌هایی است که در آن انسان‌های بی‌گناه قربانی تصمیم‌ها و جاه‌طلبی‌های صاحبان قدرت شده‌اند. شاید ابزارها تغییر کرده باشد، اما رنج انسان‌های بی‌گناه و آثار ویرانگر خشونت همچنان باقی است.

مجلس پشیمانی یزید این حقیقت را یادآوری می‌کند که هیچ قدرتی نمی‌تواند آثار ظلم را به طور کامل از میان ببرد و هیچ عذرخواهی یا اظهار تأسفی قادر نیست جان‌های از دست رفته را بازگرداند.

سیزدهمین سوگواره ملی تعزیه ده‌زیار در شب‌های گذشته، هر بار یکی از جلوه‌های عاشورا را پیش روی مخاطبان قرار داده است؛ از وفاداری حضرت مسلم(ع) و مظلومیت طفلان مسلم(ع) گرفته تا بصیرت وهب نصرانی و رشادت حضرت علی‌اکبر(ع).

اما مجلس پشیمانی یزید، زاویه‌ای دیگر از عاشورا را روایت کرد؛ زاویه‌ای که بر عاقبت ظلم، مسئولیت تصمیم‌گیران و پیامدهای جبران‌ناپذیر جنایت تأکید دارد.

این مجلس نشان داد که گاهی مهم‌ترین درس تاریخ، نه در لحظه وقوع حادثه، بلکه در پیامدهای آن نهفته است؛ در زمانی که انسان درمی‌یابد برخی اشتباهات، هزینه‌هایی دارند که هرگز قابل جبران نیستند.

ششمین شب سوگواره ملی تعزیه ده‌زیار با اجرای مجلس پشیمانی یزید، مخاطبان را به تأملی عمیق درباره مسئولیت انسان در برابر حق و باطل دعوت کرد.

اگر شب‌های گذشته از وفاداری، ایثار، جوانمردی و بصیرت سخن گفته می‌شد، این شب از عاقبت ظلم و هزینه سنگین تصمیم‌های نادرست سخن گفت.

پیام این مجلس روشن بود؛ حقیقت را باید پیش از وقوع فاجعه شناخت، نه پس از آن. زیرا برخی خطاها و برخی جنایت‌ها چنان سنگین‌اند که حتی پشیمانی صادقانه نیز نمی‌تواند آثار آن‌ها را از میان ببرد.

عاشورا به ما می‌آموزد که انسان باید پیش از آنکه در صف پشیمانان تاریخ قرار گیرد، جایگاه خود را در جبهه حق مشخص کند؛ چرا که گاهی یک انتخاب نادرست، سرنوشتی می‌آفریند که تا ابد در حافظه تاریخ باقی می‌ماند.

انتهای پیام/511/