به گزارش دفتر منطقه‌ای خبرگزاری تسنیم، چین طی روندی که از سال 2025 آغاز شد، اکنون به‌صورت انحصاری مسئولیت «قلم‌داری» پرونده افغانستان در شورای امنیت سازمان ملل را به‌عهده گرفته است؛ جایگاهی که نقش اصلی در هدایت مذاکرات، تدوین پیش‌نویس‌ها و مدیریت روند تصمیم‌گیری درباره این پرونده را شامل می‌شود.

«قلم‌داری» در ساختار کاری شورای امنیت، یکی از مهم‌ترین سازوکارهای غیررسمی این نهاد است که تعیین می‌کند چه کشوری مسئولیت تدوین پیش‌نویس قطعنامه‌ها، هدایت مذاکرات و مدیریت روند رسیدگی به یک پرونده مشخص را به‌عهده داشته باشد، این نقش همچنین شامل هماهنگی جلسات اضطراری، سازمان‌دهی بازدیدهای میدانی و ارائه مواضع اولیه در جلسات رسمی و غیررسمی شوراست و در عمل تأثیر قابل‌توجهی بر جهت‌گیری تصمیمات دارد.

پیش از شکل‌گیری نظام کنونی، تقسیم‌بندی مشخصی برای مسئولیت پرونده‌های شورای امنیت وجود نداشت، اما از اواخر دهه 2000 میلادی، ساختاری تثبیت‌شده شکل گرفت که در آن فرانسه، انگلیس و آمریکا (P3) در اغلب پرونده‌های کشورمحور نقش اصلی «قلم‌داری» را به‌عهده داشتند، این روند به ایجاد یک نظام دو‌لایه در مذاکرات منجر شد؛ به‌گونه‌ای که پیش‌نویس‌های اولیه عمدتاً میان اعضای P3 و سپس با چین و روسیه (P2) هماهنگ می‌شد و در مرحله بعد در اختیار اعضای انتخابی (E10) قرار می‌گرفت.

این ساختار در طول زمان با انتقاد اعضای انتخابی شورای امنیت مواجه شد، زیرا آنان در مراحل اولیه تدوین اسناد مشارکت محدودی داشتند و همین موضوع به‌تدریج به به‌چالش کشیدن نقش مسلط گروه P3 در نظام قلم‌داری منجر شد.

در پرونده افغانستان، تا سال 2024 ژاپن مسئولیت قلم‌داری را بره‌عهده داشت. با پایان دوره عضویت این کشور در شورای امنیت، روند تعیین جانشین آغاز شد و چند کشور از جمله چین، پاکستان و کره جنوبی برای تصاحب این نقش اعلام آمادگی کردند.

چین در ادامه پیشنهاد داد که پاکستان و کره جنوبی به‌عنوان همکار در قالب یک مدل مشترک در روند قلم‌داری مشارکت داشته باشند. پاکستان این پیشنهاد را پذیرفت، اما کره جنوبی اعلام کرد برای بررسی موضع خود به زمان بیشتری نیاز دارد، هم‌زمان ایالات متحده نسبت به واگذاری این نقش به چین ابراز نگرانی کرد و بحث‌هایی درباره مدل‌های جایگزین مدیریت این پرونده در شورا شکل گرفت.

در فوریه 2025، چین و پاکستان پیش‌نویس قطعنامه‌ای را برای تمدید مأموریت هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستام (یوناما) ارائه کردند، در مقابل، آمریکا و کره جنوبی نیز پیش‌نویس جداگانه‌ای درباره تمدید همین مأموریت مطرح کردند.

در نهایت، اعضای شورای امنیت توافق کردند چین در ماه فوریه 2025، به‌عنوان رئیس دوره‌ای شورا، مسئولیت هدایت مذاکرات و ادغام پیش‌نویس‌های ارائه‌شده را به‌عهده بگیرد، این روند در قالب یک متن واحد با مشارکت هر 15 عضو شورا پیش رفت و به‌عنوان «متن ریاستی» مورد بررسی قرار گرفت.

با ادامه مذاکرات در ماه‌های بعد و انتقال ریاست دوره‌ای شورا به دانمارک، روند بررسی تمدید مأموریت یوناما با همکاری چین ادامه یافت و در نهایت نقش این کشور در مدیریت مذاکرات پرونده افغانستان تثبیت شد.

پرونده افغانستان یکی از موضوعات مهم در دستور کار شورای امنیت سازمان ملل است که به مأموریت یوناما و تحولات سیاسی و امنیتی این کشور مربوط می‌شود. بر اساس رویه شورای امنیت، «قلم‌داران» نقش کلیدی در تدوین پیش‌نویس‌ها و هدایت مذاکرات میان اعضا دارند، در حالی که تصمیم‌گیری نهایی نیازمند اجماع یا رأی‌گیری میان 15 عضو شوراست، در عین حال، آمریکا همچنان مسئول قلم‌داری پرونده تحریم‌های مرتبط با افغانستان در چارچوب کمیته 1988 شورای امنیت باقی مانده است.

انتهای پیام/.+