به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، در طول تاریخ، همواره شاهد حضور افراد، گروه‌ها و سازمان‌هایی بوده‌ایم که به خصلت جوانمردی متصف بوده‌اند؛ با این حال، تحقق جوانمردی در مقیاس یک ملت، پدیده‌ای کم‌نظیر و حائز اهمیت است. دستیابی به سطحی از کنش جمعی که در آن اکثریت قاطع یک جامعه، واجد فضیلت جوانمردی باشند، کمتر در تاریخ دیده شده است، اما این پدیده در کانون تحولات معاصر ایران و در جریان انقلاب اسلامی به وقوع پیوست.

انقلاب اسلامی ایران را نمی‌توان صرفاً کنشِ یک جناح سیاسی یا جریانی نظامی دانست؛ بلکه قیام ده‌ها میلیون انسانی بود که با هدف دستیابی به استقلال، آزادی و عدالت اجتماعی، با تکیه بر ایمان، با ایثار و فداکاری پا به عرصه نهادند.

 این شجاعت و فداکاری، نه تنها در برهه پیروزی انقلاب، بلکه در مقاطع حساس پس از آن نیز تداوم یافت. در شرایطی که پس از فروپاشی ساختار ارتشِ پیشین ایران و پیش از شکل‌گیری کامل نهادهای دفاعی نوین، کشور با تجاوز همه‌جانبه رژیم بعث عراق مواجه شد، مقاومت مردمی همچون رکن رکینِ دفاع مقدس عمل کرد.

بخش‌های وسیعی از جامعه، به‌ویژه اقشار محروم، با اتکا به ایمان و غیرت ملی، هشت سال در برابر ماشین جنگی متجاوز ایستادگی کردند و در شرایطی که کشور آماج بمباران و حملات موشکی و تسلیحات شیمیایی بود، با ایثار مال و جان و تقدیم بهترین فرزندان خود، دشمن متجاوز را دفع کردند. این دفاعِ سراسری، پیوندی عمیق میان آرمان‌های انقلاب و پایداری ملی ایجاد کرد.

این خصلتِ جوانمردانه، در مراحل بعد و در مواجهه با چالش‌های استراتژیک بین‌المللی نیز تداوم یافت. در هنگامی که فشارهای سیاسی و اقتصادیِ قدرت‌های فرامنطقه‌ای و هم‌پیمانان آن‌ها و حمله وحشیانه آمریکا و اسرائیل با هدف سرنگونی نظام و تجزیه ایران و سلطه بر منابع آن به اوج رسید، ملت ایران با حمایت بی دریغ از رزمندگان و حضور حماسی در خیابان‌ها به مدت چند ماه پیاپی، هزینه‌های سنگینِ استقامت را پذیرا شد. تداوم حضور عمومی در دفاع از امنیت و تمامیت ارضی کشور، فارغ از دشواری‌های اقتصادی، جلوه‌ای از یک کنش جوانمردانه بی‌سابقه در تاریخ است.

باید اذعان داشت که این فرآیند، ملت ایران را به الگویی متمایز و شایسته از مفهوم «ملت جوانمرد» بدل کرده است. آنچه در این شبها در خیابان‌ها و میادین شهرهای ایران شاهد هستیم، ظهور جوانمردی در مقیاس یک ملت است، ملتی مؤمن، موحد، مصمم، شجاع، عدالتخواه و استکبارستیز.  

 این تجربه تاریخی نشان می‌دهد که چگونه یک جمعیت کثیر با اتکا بر ایمان به خدا و ارزش‌های توحیدی و عبور از منافع فردی، توانسته است با صیانت از استقلال و عزت ملی، صفحه درخشانی را در تاریخ سیاسی و اجتماعی جهان به ثبت برساند که شایسته واکاوی دقیق‌تر در مطالعات جامعه‌شناسی سیاسی است.

یادداشت از: محمد فنائی اشکوری، استاد فلسفه و عرفان تطبیقی

انتهای پیام/