به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، «آرمن گریگوریان»، دبیر شورای امنیت ملی ارمنستان در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به تحولات اخیر در عرصه حمل‌ونقل و ترانزیت، رسماً اعلام کرد که موضوع واگذاری مدیریت حق امتیاز (کنسرسیوم) راه‌آهن ملی ارمنستان به یک کشور خارجی دیگر، همچنان به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی در دستور کار مقامات ایروان قرار دارد.

این مقام ارشد امنیتی ارمنستان در تشریح این موضوع حساس خاطرنشان کرد: «این مبحث استراتژیک، بخش جدایی‌ناپذیری از دستور کار فعلی ماست. ما با جدیت تمام به بررسی، ارزیابی و تبادل نظر در این خصوص ادامه خواهیم داد تا بتوانیم راهکارهای جایگزین و مناسبی برای آن پیدا کنیم. در مقطع حساس کنونی، مذاکرات و رایزنی‌های فشرده در این زمینه در جریان است و به محض اینکه به نتایج ملموس و قطعی دست یابیم، به طور طبیعی و شفاف آن را به اطلاع افکار عمومی خواهیم رساند.»

سایه سنگین مدیریت روسی بر رقابت‌پذیری ارمنستان

شایان ذکر است که پیش از این و در ماه فوریه سال جاری میلادی، «نیکول پاشینیان»، نخست‌وزیر ارمنستان طی یک موضع‌گیری علنی و جنجال‌برانگیز مدعی شده بود که به دلیل قرار داشتن مدیریت خطوط ریلی این کشور در دستان مسکو، ارمنستان در چارچوب کلانِ رفع انسداد از مسیرهای مواصلاتی و ترانزیتی منطقه قفقاز، مزیت‌های رقابتی خود را به شدت از دست می‌دهد.

رئیس دولت ارمنستان همچنین نسبت به خطرات احتمالی و دورنمای نگران‌کننده دور زدن خاک ارمنستان در معادلات ترانزیتی منطقه، هشدارهای صریحی داده بود.

آرمن گریگوریان در راستای تبیین دیدگاه‌های نخست‌وزیر ارمنستان، تصریح کرد: «در یک نگاه جامع و کلی، اگر می‌خواهیم در زمینه ساختارها و شبکه‌های منطقه‌ای به یک مزیت رقابتی پایدار دست یابیم، موظف هستیم با بالاترین سرعت ممکن وارد عمل شویم. ما باید در کوتاه‌ترین زمان، زیرساخت‌های حیاتی خود را احداث کرده و یا مورد بازسازی و نوسازی اساسی قرار دهیم. در این کارزار ژئواکونومیک، سرعت عمل یک فاکتور تعیین‌کننده و حیاتی است؛ اینکه کدام طرف و کدام کشور بتواند با شتاب بیشتری شبکه‌های زیرساختی خود را توسعه داده و به بهره‌برداری برساند، برنده نهایی این رقابت خواهد بود.»

بازسازی خطوط ریلی راهبردی؛ ایستادگی ایروان در برابر مسکو

دبیر شورای امنیت ملی ارمنستان در خصوص طرح‌های مربوط به احیا و بازسازی زیرساخت‌های استراتژیک ریلی در مناطق حساس «یراسخ» و «آخوریک»، با تأکید بر اینکه گفت‌وگوها و چانه‌زنی‌های دیپلماتیک با مقامات مسکو در این رابطه همچنان ادامه دارد، پرده از تصمیم مهم دولت برداشت.

وی اعلام کرد که بودجه مورد نیاز برای بازسازی و نوسازی این بخش‌های کلیدی، مستقیماً از محل منابع مالی و بودجه دولتی جمهوری ارمنستان تأمین و پرداخت خواهد شد.

این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که پیش از این، کل شبکه راه‌آهن ارمنستان در قالب یک قرارداد حق امتیاز بلندمدت به طرف روسی واگذار شده بود و انتظار می‌رفت بر اساس مذاکرات قبلی با کرملین، روس‌ها مسئولیت کامل تأمین مالی و اجرای عملیات نوسازی و تعمیرات این خطوط را بر عهده بگیرند. با این وجود، نیکول پاشینیان طی روزهای اخیر با تغییر رویکردی آشکار، رسماً اعلام کرد که دولت ارمنستان به تنهایی این مسئولیت سنگین را به دوش خواهد کشید.

از پروژه تریپ تا نوسازی کامل شبکه‌های ارتباطی

گریگوریان در ادامه با اشاره به چشم‌انداز کلان زیرساختی کشورش افزود: «ما به خوبی درک می‌کنیم که توسعه زیرساخت‌ها صرفاً به معنای تمرکز بر یک بخش کوچک یا یک قطعه از پازل نیست؛ بلکه صحبت از یک شبکه جامع و یکپارچه از تمام زیرساخت‌هاست. در اینجا منظور ما کلان‌پروژه راهبردی TRIPP (تریپ) و همچنین شبکه‌های گسترده خطوط آهن در سراسر ارمنستان است. ما باید این شبکه‌ها را که هم‌اکنون در اختیار داریم، بازسازی، نوسازی و احیا کنیم و از ظرفیت‌های موجود بالاترین بهره‌برداری را داشته باشیم. هدف نهایی ما، توسعه و ارتقای همه‌جانبه زیرساخت‌های مواصلاتی کشور است.»

وی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه آیا شبکه ریلی ارمنستان به یک نوسازی و مدرنیزاسیون کامل و صددرصدی نیاز دارد، اظهار داشت: «بله، در برخی نقاط و مناطق خاص، این نیاز به شدت احساس می‌شود و یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.»

این مقام ارشد امنیتی با یادآوری میراث تلخ دوران شوروی، تصریح کرد: «پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، بخش‌های قابل‌توجهی از این شبکه عظیم ریلی بلااستفاده رها شد. همان‌طور که می‌دانید، بخش‌هایی از این خطوط حتی به عنوان ضایعات آهنی، در ازای دریافت مبالغی ناچیز و یا در مواردی شاید بدون هیچ‌گونه دریافت وجهی، به سایر کشورها واگذار و تحویل داده شد. چالش بزرگ و مشکل اصلی ما در حال حاضر این است که اطمینان حاصل کنیم کل این زیرساخت حیاتی به طور کامل بازسازی و احیا شده است.»

گریگوریان با تأکید بر استراتژی ترانزیتی دولت ایروان گفت: «ارمنستان در وهله نخست تمام تلاش خود را به کار خواهد بست تا به یک مزیت رقابتی بلامنازع دست یابد. مسیرها و زیرساخت‌های مسدودشده باید بازگشایی شوند. در گام اول، سرمایه‌گذاری‌های عظیمی در این شبکه‌ها انجام خواهد گرفت و سپس با گشایش این مسیرها، شرایطی فراهم خواهد شد که حجم عمده کالاها، محموله‌های تجاری و خدمات ترانزیتی عمدتاً از طریق خاک ارمنستان عبور کنند.»

انکار بحران در روابط ارمنستان و روسیه زیر سایه اولتیماتوم پوتین

دبیر شورای امنیت ملی ارمنستان در پاسخ به سؤالی درباره چارچوب زمانی و موعد مقرر برای پایان یافتن مذاکرات فرسایشی با طرف روسی، تنها به گفتن عبارت «با بالاترین سرعت ممکن» بسنده کرد.

وی در این زمینه توضیح داد: «باور و اعتقاد راسخ ما بر این است که برای یافتن راه‌حل‌های عملی و خروج از بن‌بست در خصوص مسائل و چالش‌های موجود، باید گفت‌وگوهای خود را با فدراسیون روسیه استمرار ببخشیم. ما معتقدیم که دیپلماسی و مذاکره، اصلی‌ترین ابزار برای تحقق این هدف است.»

با وجود تمامی این اصطکاک‌ها و اختلافات بنیادین، گریگوریان اصرار دارد که هیچ‌گونه بحرانی در روابط دوجانبه ایروان و مسکو وجود ندارد.

وی مدعی شد: «طیف و گستره روابط میان ارمنستان و روسیه بسیار وسیع، پهناور و چندوجهی است. کاملاً طبیعی است که در این طیف گسترده، در برخی بخش‌ها و حوزه‌های خاص، مسائل، پرسش‌ها و حتی اختلاف‌نظرهایی بروز کند؛ اما من شخصاً بر این باورم که ما به هیچ وجه در شرایط بحرانی قرار نداریم.»

وی در واکنش به اظهارات و موضع‌گیری‌های تند اخیر از سوی مقامات مسکو، خاطرنشان کرد: «همان‌گونه که پیش‌تر نیز تأکید کردم، من وجود هرگونه بحران را رد می‌کنم. چنین اظهارات و واکنش‌هایی از سوی طرف روسی بی‌سابقه و جدید نیستند. ما با همان منطق، ثبات قدم و رویکردی که همواره در تنظیم روابط خود با فدراسیون روسیه داشته‌ایم، به کار و تعامل خود ادامه خواهیم داد. ما از طرح مشکلات و دغدغه‌های خود ابایی نداریم و همواره تلاش خواهیم کرد تا با همفکری، راهکارهای مناسبی برای رفع این معضلات پیدا کنیم.»

این تکذیب‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که مقامات ارشد در کرملین به شدت، با لحنی گزنده و به طور مستمر، اقدامات و سیاست‌های دولت ارمنستان را مورد انتقاد و نکوهش قرار می‌دهند. تمرکز اصلی این انتقادات بر تمایلات و اشتیاق روزافزون ایروان برای نزدیکی و همگرایی با اتحادیه اروپا و بلوک غرب است؛ اقداماتی که مسکو آنها را صراحتاً رفتارها و سیاست‌های «غیرمتحدانه» و مغایر با روح اتحاد استراتژیک دو کشور ارزیابی می‌کند.

عمق این بحران و اختلافات زمانی آشکارتر شد که شخصِ «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهور روسیه، مستقیماً به مقامات ارمنستان اولتیماتوم داده و از آنها خواست تا هرچه سریع‌تر و بدون فوت وقت، جهت‌گیری راهبردی خود را مشخص کرده و بین ماندن در «اتحادیه اقتصادی اوراسیا» و یا پیوستن به جبهه «اتحادیه اروپا»، یکی را انتخاب کنند.

به دنبال این هشدار صریح و بی‌سابقه، مشخص شد که در نشست آتی سران اتحادیه اقتصادی اوراسیا که قرار است طی هفته جاری در شهر آستانه (قزاقستان) برگزار شود، موضوع حساس وضعیت عضویت و جایگاه ارمنستان در این اتحادیه به طور ویژه مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. با این حال، هنوز هیچ‌یک از مقامات رسمی جزئیات دقیقی از پیامدها، تصمیمات احتمالی و سناریوهای پیش‌رو در این خصوص ارائه نکرده‌اند.

انتهای پیام/