به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، وزارت امور خارجه آمریکا با انتشار بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه این کشور در جریان سفر حساس و پرالتهاب خود به منطقه قفقاز جنوبی، امروز در ایروان، پایتخت ارمنستان، با «آرارات میرزویان»، همتای ارمنی خود دیدار کرده و یک یادداشت تفاهم دوجانبه را به امضا خواهند رساند.

این تحرک دیپلماتیک در شرایطی صورت می‌گیرد که رقابت قدرت‌های فرامنطقه‌ای برای تثبیت نفوذ در قفقاز به بالاترین سطح خود رسیده است.

پنهان‌کاری دیپلماتیک؛ محتوای سند در هاله‌ای از ابهام

نکته قابل تامل در خصوص این توافق، پنهان‌کاری شدید طرفین و عدم شفافیت در خصوص ماهیت تعهداتی است که دولت ارمنستان قرار است به آمریکا بسپارد. تا این لحظه، نه وزارت امور خارجه آمریکا و نه دستگاه دیپلماسی ارمنستان، هیچ‌گونه جزئیاتی از محتوای این سند مهم و راهبردی را فاش نکرده‌اند.

این سکوت رسانه‌ای، گمانه‌زنی‌ها را درباره احتمال وجود بندهای امنیتی و نظامی در پوشش توافقات اقتصادی به شدت تقویت کرده است.

در همین راستا، «آرمن گریگوریان»، دبیر شورای امنیت ملی ارمنستان نیز در گفتگو با خبرنگاران از ارائه هرگونه توضیح و جزئیات دقیق درباره محتوا و ابعاد این یادداشت تفاهم خودداری و به پاسخی کاملاً دیپلماتیک و محافظه‌کارانه بسنده کرد.

گریگوریان در این باره اظهار داشت: «من پیشنهاد می‌کنم کمی صبر کنیم. زمانی که این سند به طور رسمی امضا و سپس منتشر شود، تمامی جزئیات و مفاد آن نیز به طور کامل به اطلاع عموم خواهد رسید. در مقطع کنونی، ما صرفاً مشغول انجام و تکمیل کارهای مقدماتی و تدارکاتی مرتبط با این سفر مهم هستیم.»

پروژه ژئوپلیتیک «تریپ» (TRIPP)؛ ورود آمریکا به فاز عملیاتی

بخش عمده‌ای از تحلیل‌ها درباره اهداف پنهان و اعلام‌نشده سفر مارکو روبیو به ایروان، به کلان‌پروژه ترانزیتی و ژئوپلیتیکی مسیر ترامپ موسوم به «TRIPP» گره خورده است؛ پروژه‌ای که واشنگتن سال‌هاست تلاش می‌کند از طریق آن، شریان‌های ارتباطی و کریدورهای ترانزیتی قفقاز جنوبی را تحت کنترل هژمونیک خود درآورده و نقش استراتژیک بازیگران سنتی منطقه نظیر روسیه و ایران را در معادلات ترانزیتی تضعیف کند.

دبیر شورای امنیت ارمنستان در پاسخ به پرسش خبرنگار مبنی بر اینکه آیا پس از امضای این سند راهبردی، اقدامات مربوط به اجرای پروژه مسیر ترامپ «TRIPP» وارد فاز عملیاتی و میدانی خواهد شد و آیا می‌توان از زمان‌بندی مشخصی برای آغاز عملیات عمرانی سخن گفت، پاسخ معناداری داد.

وی تصریح کرد: «واقعیت این است که ما به طور کلی از تاریخ 8 آگوست وارد یک فاز عملیاتی و کاربردی شده‌ایم؛ چرا که از آن زمان تاکنون، مذاکرات فشرده و مستمری برای تبدیل پروژه تریپ به یک واقعیت میدانی در جریان بوده است.»

گریگوریان بدون اشاره به یک تاریخ یا زمان‌بندی دقیق برای آغاز عملیات اجرایی، صرفاً تاکید کرد: «من عمیقاً بر این باورم که ما در اسرع وقت و در اولین فرصت ممکن، کارهای اجرایی و عملیات عمرانی روی زمین را نیز آغاز خواهیم کرد.»

تقلا برای نفوذ؛ سرمایه‌گذاری انحصاری آمریکا یا بازی چندجانبه ارمنستان؟

سرمایه‌گذاری هدفمند در زیرساخت‌های استراتژیک ارمنستان، همواره یکی از ابزارهای نرم اما موثر غرب برای نفوذ در این کشور و تغییر جهت‌گیری‌های سیاست خارجی آن بوده است.

گریگوریان در پاسخ به این پرسش کلیدی که آیا سرمایه‌گذاری‌های مربوط به اجرای کلان‌پروژه مسیر ترامپ «TRIPP» قرار است منحصراً و صرفاً توسط طرف آمریکایی انجام شود، تلاش کرد تا با ادبیاتی محتاطانه، رویکردی چندجانبه‌گرایانه را به نمایش بگذارد تا از فشارهای منطقه‌ای بکاهد.

وی در این خصوص توضیح داد: «همان‌طور که می‌دانید، ما همزمان در حال مذاکره و رایزنی با سایر طرف‌ها و بازیگران بین‌المللی نیز هستیم. با این وجود، آمادگی بسیار بالایی از سوی آمریکا برای انجام سرمایه‌گذاری‌های کلان در این حوزه وجود دارد.»

گریگوریان افزود: «شما مطلع هستید که پیش از این نیز ارقام و اعدادی در خصوص میزان حمایت واشنگتن از پروژه TRIPP منتشر شده است. بخشی از این کمک‌ها در قالب حمایت‌های مالی مستقیم آمریکا است و در مراحل بعدی، گزینه‌ها و مدل‌های مختلف سرمایه‌گذاری را نیز به تفصیل مورد بحث قرار خواهیم داد. با این حال ما شاهد حضور شرکا و بازیگران دیگری نیز هستیم که پتانسیل مشارکت دارند. ما در حال انجام مذاکرات هستیم و هر زمان که به یک نتیجه قطعی برسیم، آن را رسماً اعلام خواهیم کرد.»

پازل تکمیل‌نشده غرب در قفقاز جنوبی

بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده و پروتکل‌های اعلامی، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا امروز در میان تدابیر امنیتی وارد ارمنستان می‌شود و پس از دیدار دوجانبه و پشت درهای بسته با آرارات میرزویان، هر دو مقام ارشد دیپلماتیک در یک نشست خبری مشترک، بیانیه‌هایی را برای رسانه‌ها قرائت خواهند کرد؛ بیانیه‌هایی که احتمالاً بیش از آنکه روشن‌کننده حقایق باشند، بر ابعاد تبلیغاتی این سفر متمرکز خواهند بود.

روز گذشته نیز آرارات میرزویان در جمع خبرنگاران با تایید این تحرکات دیپلماتیک بی‌سابقه، فاش کرده بود که در جریان این سفر، چندین سند «بسیار مهم و راهبردی» میان دو کشور به امضا خواهد رسید، اما وی نیز عامدانه از ارائه هرگونه توضیحی درباره ماهیت این اسناد خودداری کرد تا بر ابعاد پنهان این سفر افزوده شود.

پیش از این نیز، «نیکول پاشینیان»، نخست‌وزیر ارمنستان در اظهاراتی که نشان‌دهنده چرخش کامل ایروان به سوی واشنگتن است، با صراحت اعلام کرده بود که در آینده‌ای نزدیک، عملیات اجرایی و ساخت‌وساز پروژه ترانزیتی مسیر ترامپ «TRIPP» آغاز خواهد شد و قرارداد نهایی اجرای این طرح استراتژیک با مقامات آمریکا به امضا خواهد رسید.

کارشناسان معتقدند تحرکات آمریکا تحت پوشش پروژه‌های ترانزیتی، هدفی جز برهم زدن توازن قوای منطقه‌ای و تثبیت حضور بیگانگان در قفقاز جنوبی ندارد.

ورود مستقیم و پررنگ واشنگتن به معادلات ترانزیتی قفقاز و تلاش برای اجرایی کردن پروژه‌هایی نظیر مسیر ترامپ «TRIPP»، زنگ خطری جدی برای مناسبات ژئوپلیتیک و امنیت انرژی منطقه است.

این تحرکات که با هدف به حاشیه راندن مسیرهای سنتی ترانزیتی و انزوای قدرت‌های منطقه‌ای طراحی شده، نشان می‌دهد که غرب به دنبال ایجاد یک کمربند امنیتی-اقتصادی جدید در امتداد مرزهای اوراسیا است؛ موضوعی که نیازمند درک عمیق‌تر از تحرکات آمریکا در مرزهای ژئوپلیتیک منطقه است.

انتهای پیام/