بررسی‌ ایران برای پیوستن به پروتکل ‌جبران خسارت محصولات تراریخته

به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری‌، صالحی جوزانی در همایش گرامیداشت روز جهانی تنوع زیستی با تبریک روز جهانی تنوع زیستی، اظهار داشت: در گذشته تنوع زیستی بیشتر در قالب گونه‌ها و منابع ژنتیکی شناخته می‌شد، اما با پیشرفت علم، مفاهیمی همچون ژنوم، ژن‌ها و حتی داده‌های دیجیتال ژنتیکی نیز به عنوان بخشی از منابع تنوع زیستی مورد توجه قرار گرفته‌اند.

معاون پژوهش و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با بیان اینکه بیش از 8.7 میلیون گونه زنده در جهان برآورد می‌شود، گفت: تاکنون حدود دو میلیون گونه شناسایی شده‌اند و بخش عمده‌ای از آنها را حشرات و جانوران تشکیل می‌دهند.

وی با اشاره به جایگاه ایران در حوزه تنوع زیستی افزود: ایران اگرچه در فهرست 17 کشور «مگادایورس» جهان قرار ندارد، اما جزو 25 کشور نخست از نظر تنوع زیستی محسوب می‌شود و از دو کانون مهم تنوع ژنتیکی جهان شامل ناحیه قفقازی و مدیترانه‌ای تأثیر پذیرفته است.

صالحی جوزانی با بیان اینکه بیش از 80 درصد عرصه‌های مرتبط با تنوع زیستی کشور در حوزه مسئولیت وزارت جهاد کشاورزی قرار دارد، تصریح کرد: جنگل‌ها، مراتع، بیابان‌ها و آبزیان بخش مهمی از این مسئولیت را تشکیل می‌دهند.

وی تأکید کرد: تنوع زیستی صرفاً یک موضوع فانتزی یا زیست‌محیطی نیست، بلکه مستقیماً با امنیت غذایی کشور ارتباط دارد. امروز در بخش کشاورزی بیش از 95 گونه زراعی و حدود 800 رقم زراعی مورد استفاده قرار می‌گیرد که حدود نیمی از آنها منشأ داخلی دارند.

وی ادامه داد: در بخش باغبانی، دام، طیور و آبزیان نیز بخش عمده تولیدات کشور بر پایه منابع ژنتیکی بومی شکل گرفته و سالانه میلیون‌ها تن محصول غذایی از این طریق تولید می‌شود.

معاون پژوهش و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه حفاظت از منابع ژنتیکی گفت: در حال حاضر بیش از پنج میلیون نمونه منابع ژنتیکی در قالب بانک‌های ژن، باغ‌های گیاه‌شناسی، کلکسیون‌ها و بانک‌های میکروبی در کشور نگهداری می‌شود.

وی افزود: با پیگیری وزارت جهاد کشاورزی، قانون حفاظت و بهره‌برداری از منابع ژنتیکی در سال 1397 تصویب شد و شورای ملی منابع ژنتیکی و مرکز ملی مدیریت منابع ژنتیکی کشاورزی و منابع طبیعی نیز برای اجرای این قانون تشکیل شده‌اند.

صالحی جوزانی با اشاره به اهمیت پدافند غیرعامل در حوزه منابع ژنتیکی اظهار کرد: جنگ 12 روزه اخیر نشان داد که باید حفاظت از ذخایر ژنتیکی کشور را جدی‌تر بگیریم؛ به همین دلیل در ماه‌های گذشته نسخه‌های پشتیبان بسیاری از منابع ژنتیکی منحصر به‌فرد کشور در نقاط مختلف نگهداری شده است.

وی همچنین به تحولات جهانی در حوزه زیست‌فناوری اشاره کرد و گفت: امروز دنیا به مرحله‌ای رسیده که با استفاده از اطلاعات دیجیتال ژنتیکی می‌توان برخی موجودات را بازسازی یا طراحی کرد و این موضوع اهمیت حفاظت از داده‌های ژنتیکی را دوچندان کرده است.

او با اشاره به کنوانسیون تنوع زیستی و پروتکل‌های الحاقی آن خاطرنشان کرد: ایران عضو کنوانسیون تنوع زیستی و پروتکل کارتاهناست، اما درباره پیوستن به پروتکل ناگویا و پروتکل جبران خسارت ناشی از محصولات تراریخته هنوز تصمیم‌گیری نهایی صورت نگرفته و بررسی‌های کارشناسی ادامه دارد.

صالحی جوزانی در پایان تأکید کرد: آینده امنیت غذایی، کشاورزی و توسعه پایدار کشور وابسته به حفاظت اصولی از منابع ژنتیکی و تنوع زیستی است و این موضوع نیازمند نگاه ملی و همکاری همه دستگاه‌هاست.

انتهای پیام/