به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، مقامات دولتی، مدیران ارشد مخابرات، سرمایه‌گذاران و بنیان‌گذاران استارتاپ‌ها این هفته در شهر تاریخی سمرقند گردهم آمدند تا در جریان اجلاس بین‌المللی «GSMA M360 Eurasia 2026» به بررسی یکی از حیاتی‌ترین پرسش‌های منطقه بپردازند: چگونه می‌توان توسعه زیرساخت‌های ارتباطی را به رشد اقتصادی پایدار و بلندمدت تبدیل کرد؟ این رویکرد نشان‌دهنده پویایی جدید در پهنه اوراسیا است.

این نشست راهبردی، بستری برای تبادل نظر سیاست‌گذاران و شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی، استقرار نسل پنجم شبکه تلفن همراه (5G)، خدمات عمومی دیجیتال و اکوسیستم‌های استارتاپی فراهم کرد.

داده‌های جدید منتشر شده توسط انجمن جهانی موبایل (GSMA) نشان می‌دهد که صنعت موبایل به یک موتور محرک اقتصادی بی‌بدیل در سراسر اوراسیا تبدیل شده است.

سهم 8 درصدی فناوری‌های ارتباطی در تولید ناخالص داخلی اوراسیا

بر اساس گزارش جدید «اقتصاد موبایل اوراسیا 2026»، فناوری‌ها و خدمات موبایل در سال 2025 بالغ بر 270 میلیارد دلار ارزش اقتصادی در سراسر اوراسیا خلق کرده‌اند که این رقم معادل 8.1 درصد از کل تولید ناخالص داخلی (GDP) این منطقه است. طبق پیش‌بینی‌های انجام‌شده، این سهم ساختاری تا سال 2030 به مرز 300 میلیارد دلار افزایش خواهد یافت.

«جان جیوستی»، مدیر ارشد بخش مقررات انجمن GSMA، در بیانیه افتتاحیه خود تأکید کرد که تصمیمات امروز در حوزه‌های رگولاتوری، زیرساخت و سرمایه‌گذاری، آینده دیجیتال اوراسیا را ترسیم خواهد کرد.

وی خاطرنشان کرد: «پیشرفت پرشتاب دیجیتال در ازبکستان به خوب نشان می‌دهد که چگونه اتصال موبایل می‌تواند خدمات عمومی را مدرن‌سازی کرده و بهره‌وری را ارتقا دهد.»

با این حال، توسعه این شبکه هنوز متوازن نیست؛ با وجود پوشش گسترده اینترنت، شکاف مصرف نزدیک به 29 درصدی همچنان پابرجا است و بسیاری از مردم به دلیل عدم توانایی مالی یا ضعف سواد دیجیتال، از اینترنت موبایل استفاده نمی‌کنند.

بندبازی میان توسعه شبکه 5G و ضرورت تقویت زیرساخت‌های نسل قبل

یکی از محورهای اصلی و مکرر این اجلاس، روند استقرار شبکه 5G بود. انجمن GSMA پیش‌بینی می‌کند که تا سال 2030، تقریباً 30 درصد از کل اتصالات موبایل در اوراسیا بر بستر فناوری 5G خواهد بود. انتظار می‌رود ازبکستان با ثبت رقمی فراتر از 40 درصد، پیشتاز این گذار فناوری در منطقه باشد.

با این وجود، جیوستی نسبت به تمرکز افراطی و انحصاری بر روی شبکه‌های نسل جدید هشدار داد.

وی در گفتگویی اختصاصی تأکید کرد که حفظ و تداوم سرمایه‌گذاری در فناوری‌های موجود مانند 4G همچنان حیاتی است؛ چرا که برای بسیاری از مصرف‌کنندگان، به ویژه در مناطق خارج از شهرهای بزرگ، شبکه 4G همچنان دروازه اصلی ورود به خدمات دیجیتال و ارتقای بهره‌وری است و نباید تعادل میان نسل‌های مختلف ارتباطی به هم بخورد.

مدیران ارشد حاضر در این رویداد همچنین یادآور شدند که رشد آینده این بخش دیگر صرفاً به خودِ فرآیند اتصال وابسته نیست، بلکه به خدماتی بستگی دارد که پیرامون آن شکل می‌گیرند.

«کان ترزی‌اوغلو»، مدیرعامل گروه بین‌المللی «VEON»، بخش‌های بهداشت و درمان، آموزش، فناوری‌های ابری، هوش مصنوعی و امور مالی را به عنوان پیشران‌های اصلی فاز بعدی رشد در ازبکستان معرفی کرد.

ازبکستان؛ رکورددار رشد اکوسیستم استارتاپی در پهنه پساشوروی

مقامات رسمی ازبکستان از تریبون این اجلاس برای به رخ کشیدن دستاوردهای دیجیتال اخیر خود استفاده کردند.

«شیرزاد شیرماتوف»، وزیر فناوری‌های دیجیتال ازبکستان، با رد ادعاهای مربوط به کندی روند ترانسفورماسیون گفت: «بر اساس آمارها، ازبکستان بالاترین نرخ رشد را در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در میان تمام کشورهای پساشوروی دارا است.»

این اظهارات همزمان با شناسایی بین‌المللی جهش استارتاپی این کشور صورت می‌گیرد. طبق شاخص جهانی اکوسیستم استارتاپی 2026 (StartupBlink)، ازبکستان پس از ثبت رشد خیره‌کننده 227.3 درصدی در اکوسیستم خود، به عنوان «کشور سال» در حوزه استارتاپ معرفی شد و تاشکند با پشت سر گذاشتن آلماتی، به برترین شهر استارتاپی آسیای مرکزی بدل گردید.

شیرماتوف تأکید کرد که چالش اصلی کنونی، آموزش مهارت‌های مدرن و هوش مصنوعی به نسل جوان است و برنامه‌هایی مانند «5 میلیون رهبر هوش مصنوعی» به عنوان کاتالیزور این فرآیند عمل خواهند کرد.

درخشش نبوغ جوانان؛ از غول‌های صوتی تا کارآفرین 15 ساله

در حاشیه این اجلاس، رویداد رقابتی «روز ارائه استارتاپ‌ها» برگزار شد که در آن کارآفرینان جوان به ارائه راه‌حل‌های هوشمند برای چالش‌های استخدام و آموزش پرداختند. در این رقابت، استارتاپ هوش مصنوعی صوتی «NavAI» که در زمینه اتوماسیون مراکز تماس فعالیت می‌کند، رتبه نخست را کسب کرد و جایزه 10 هزار دلاری و سهمیه حضور در نمایشگاه بارسلونا را به دست آورد.

نکته شگفت‌انگیز این رویداد، کسب رتبه دوم توسط «شهریار عبدی‌راشیدوف»، دانش‌آموز 15 ساله مدرسه ریاست‌جمهوری سمرقند و بنیان‌گذار پلتفرم آموزشی «EduFuse» بود. استارتاپ وی که ابزارهای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی را برای کلاس‌های آنلاین توسعه می‌دهد، پیش از این موفق به جذب سرمایه‌های اولیه از صندوق‌های خطرپذیر شده بود.

همچنین استارتاپ استخدامی «AzizAI» با اتوماسیون فرآیند غربالگری نیروهای کار در ازبکستان و قزاقستان، رتبه سوم را از آن خود کرد تا نشان دهد سیاست سبدی و کارآفرینی دیجیتال در قلب آسیای مرکزی با اتکا به ریسک‌پذیری جوانان در حال فروریختن مرزهای سنتی اقتصاد است.

انتهای پیام/