به گزارش خبرگزاری تسنیم از بندرعباس، سال‌ها اقتصاد هرمزگان در ذهن افکار عمومی با بنادر، پالایشگاه‌ها، صنایع سنگین و تجارت دریایی تعریف می‌شد؛ اما اکنون در زیر پوست این جغرافیای راهبردی، یک اقتصاد بزرگ، کم‌هزینه و در عین حال ثروت‌آفرین در حال قد کشیدن است؛ اقتصادی که برخلاف صنایع انرژی‌محور، نه وابسته به استخراج منابع زیرزمینی است و نه بار سنگین آلایندگی بر دوش کرانه‌های خلیج‌فارس می‌گذارد.

گردشگری، صنایع‌دستی و میراث‌فرهنگی حالا دیگر در هرمزگان صرفاً یک حوزه فرهنگی یا تشریفاتی تلقی نمی‌شوند، بلکه به‌عنوان یک ابرزنجیره مالی در حال ورود به متن تصمیم‌سازی‌های کلان توسعه جنوب کشور هستند؛ تغییری که می‌تواند موازنه سنتی اقتصاد استان را دستخوش تحول کند.

بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد با تغییر ریل اسناد بالادستی کشور به سمت توسعه دریامحور، ظرفیت‌های مغفول جنوب در حوزه گردشگری ساحلی، جزیره‌ای و صنایع خلاق بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفته است. 

در این میان، رونمایی از گردش مالی 100 هزار میلیارد تومانی در حوزه گردشگری و میراث‌فرهنگی هرمزگان، عملاً این بخش را از حاشیه تصمیمات اقتصادی خارج کرده و در ردیف بازیگران اصلی اقتصاد استان قرار داده است.

عادل شهرزاد، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان در گفت‌وگو با تسنیم از آغاز یک بازتعریف ساختاری در اقتصاد غیرنفتی جنوب سخن گفت؛ بازتعریفی که هدف آن تبدیل میراث تاریخی و صنایع خلاق به پیشران توسعه پایدار در نوار ساحلی و جزایر خلیج‌فارس است.

وقتی اقتصاد گردشگری پهلو به پهلوی صنعت حرکت می‌کند

شهرزاد با اشاره به آخرین برآوردهای مالی این حوزه اظهار داشت: بر اساس ارزیابی‌های کارشناسی، گردش مالی سالانه حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در هرمزگان به حدود 100 همت رسیده است؛ عددی که نشان می‌دهد این حوزه دیگر یک بخش فرعی یا تزئینی نیست و می‌تواند در کنار صنایع بزرگ استان ایفای نقش کند.

وی افزود: سال‌ها نگاه‌ها به این بخش، نگاه‌هایی تجملاتی و حاشیه‌ای بود، در حالی که اقتصاد گردشگری امروز یکی از کم‌هزینه‌ترین و پایدارترین مدل‌های ثروت‌آفرینی در جهان محسوب می‌شود و هرمزگان نیز به دلیل تنوع اقوام، ظرفیت‌های دریایی، جزایر و مفاخر تاریخی، استعداد تبدیل شدن به هاب گردشگری جنوب کشور را دارد.

کارشناسان اقتصاد منطقه‌ای معتقدند اهمیت این ابرعدد مالی تنها در حجم گردش پول خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در ماهیت توزیع‌گر آن نهفته است برخلاف صنایع متمرکز که بخش عمده منافع آن در حلقه‌های محدود اقتصادی رسوب می‌کند، گردشگری و صنایع خلاق قابلیت انتقال مستقیم ثروت به روستاها، جزایر و جوامع محلی را دارند.

خروج میراث‌فرهنگی از انزوای اداری

یکی از چالش‌های قدیمی میراث‌فرهنگی در کشور، گرفتار شدن در نگاه‌های صرفاً حفاظتی و اداری بوده است؛ رویکردی که بسیاری از ظرفیت‌های تاریخی را به فضاهایی کم‌تحرک و فاقد پیوند اقتصادی تبدیل کرده بود.

شهرزاد نیز با اشاره به همین مسئله تصریح کرد: دکترین جدید ما خروج میراث‌فرهنگی از وضعیت ایستا و تبدیل آن به یک بخش فعال اقتصادی است اگر بناهای تاریخی، آیین‌های بومی و صنایع‌دستی نتوانند وارد چرخه معیشت مردم شوند، حفاظت از آن‌ها پایدار نخواهد بود.

وی تاکید کرد: رسانه‌ها در این میان نقش کلیدی دارند. باید این ظرفیت‌های پنهان را به متن افکار عمومی و تصمیم‌سازی‌های کلان بیاوریم تا نگاه به گردشگری از یک موضوع فانتزی به یک ضرورت اقتصادی تغییر کند.

سه ریل‌گذاری برای بازتعریف اقتصاد جنوب

مدیرکل میراث‌فرهنگی هرمزگان، نقشه راه جدید این مجموعه را بر سه محور اصلی استوار دانست و گفت: نخستین محور، نهضت احیای بناها و مفاخر تاریخی در سواحل و جزایر است تا این ظرفیت‌ها از حالت رهاشدگی خارج شده و به زنجیره تولید ثروت متصل شوند.

وی ادامه داد: محور دوم، مشارکت واقعی مردم در فرآیند توسعه است. هیچ برنامه‌ای بدون حضور جامعه محلی موفق نخواهد شد؛ به همین دلیل تلاش داریم مردم در چهار حوزه فکر، برنامه‌ریزی، نظارت و اقتصاد نقش مستقیم داشته باشند.

شهرزاد سومین رکن این تحول را «دیپلماسی میراثی» عنوان کرد و افزود: هرمزگان می‌تواند از طریق معرفی ظرفیت‌های تمدنی و فرهنگی خود در سطح منطقه خلیج‌فارس، به جذب گردشگر و سرمایه‌گذار خارجی دست پیدا کند. این مسئله بخشی از آینده اقتصاد جنوب خواهد بود.

اگر این مسیر با پیوست‌های زیرساختی، مدیریت علمی و سرمایه‌گذاری هدفمند همراه شود، اقتصاد گردشگری می‌تواند در سال‌های آینده به یکی از ستون‌های اصلی توسعه هرمزگان تبدیل شود؛ مدلی که هم اشتغال‌زاست، هم کم‌آلاینده و هم امکان توزیع عادلانه‌تر ثروت را در نوار ساحلی فراهم می‌کند.

اکنون به نظر می‌رسد هرمزگان در آستانه یک تغییر پارادایم اقتصادی قرار گرفته است؛ تغییری که در آن «میراث، فرهنگ و گردشگری» دیگر صرفاً حافظه تاریخی جنوب نیستند، بلکه به ابزارهای واقعی قدرت اقتصادی و توسعه پایدار تبدیل می‌شوند.

انتهای پیام/864/