به گزارش خبرگزاری تسنیم از بندرعباس، سیره سیاسی آیت‌الله شهید سید ابراهیم رئیسی را می‌توان در دو ساحت «داخلی» و «بین‌المللی» تحلیل کرد؛ ساحت‌هایی که در هر دو، بر سه محور اصلی استوار بود: اعتماد به نخبگان و جوانان، رویکرد مسئله‌محور و نوآورانه و پیگیری جدی برای حل بحران‌ها. این ویژگی‌ها، چه در مدیریت امور داخلی مانند کرونا، مسکن و جمعیت، و چه در عرصه سیاست خارجی همچون تقویت دیپلماسی منطقه‌ای، عضویت در پیمان‌های راهبردی و تلاش برای بازتعریف جایگاه ایران در نظام بین‌الملل، به‌روشنی قابل مشاهده است.

این سیره، می‌توان نمونه‌ای از مدیریت جهادی، برنامه‌محور و مبتنی بر اعتماد به سرمایه انسانی کشور دانست؛ مدیریتی که در دو حوزه اصلی، یعنی امور داخلی و روابط بین‌المللی، جلوه‌ای مشخص و قابل تحلیل دارد.

1. سیره سیاسی داخلی؛ جوان‌گرایی، نخبگانی‌بودن و حل مسئله

یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های مدیریتی شهید رئیسی، استفاده از ظرفیت نخبگان، اهل علم و نیروهای جوان بود. در دولت ایشان، بسیاری از مدیران را چهره‌هایی جوان، متخصص و متعهد تشکیل می‌دادند؛ افرادی که در عین برخورداری از دانش و انگیزه، نسبت به مأموریت‌های محوله احساس مسئولیت جدی داشتند. این رویکرد، نشان‌دهنده باور عمیق ایشان به این اصل بود که پیشرفت کشور بدون میدان‌دادن به نیروهای کارآمد و تازه‌نفس ممکن نیست.

از سوی دیگر، شهید رئیسی در برابر نقد نیز رویکردی باز و شنوا داشت. او نه‌تنها از نقدهای سیاسی و رسانه‌ای هراسی نداشت، بلکه از دیدگاه‌های منتقدان، به‌ویژه دانشگاهیان، نخبگان و جوانان استقبال می‌کرد. این ویژگی، نشانه‌ای روشن از تحمل، عقلانیت و اعتماد به گفت‌وگوی سازنده در سیره سیاسی او بود.

در حوزه سیاست‌گذاری داخلی نیز، ایشان به‌جای حرکت‌های شعاری، بر طرح‌های نیازمحور و نوآورانه تمرکز داشت. نمونه روشن آن را می‌توان در مدیریت بحران کرونا مشاهده کرد؛ جایی که با وجود بن‌بست‌های اولیه در تأمین دارو و واکسن، دولت ایشان با جدیت، پیگیری و رایزنی مؤثر با کشورهای مختلف از جمله چین، روسیه و برخی کشورهای اروپایی، مسیر تأمین واکسن را هموار کرد و در کنترل بحران نقش‌آفرین شد. این تجربه، از نگاه بسیاری از ناظران بین‌المللی نیز، ایران را در زمره کشورهای موفق در مهار کرونا قرار داد.

همچنین در موضوعات مهمی چون مسکن جوانان و بحران جمعیت، شهید رئیسی با رویکردی مسئله‌محور وارد عمل شد. او با درک اهمیت «پنجره جمعیتی» و خطر ورود کشور به مرحله بحران، حمایت از فرزندآوری و طراحی سیاست‌های تشویقی را در دستور کار قرار داد. این نگاه، نشان می‌دهد که در سیره مدیریتی ایشان، توجه به آینده کشور و نه صرفاً حل مسائل روزمره، جایگاه ویژه‌ای داشت.

2. سیره سیاسی بین‌المللی؛ احیای جایگاه انقلاب اسلامی در نظام جهانی

در عرصه بین‌المللی نیز شهید رئیسی را می‌توان صاحب یک دیپلماسی فعال، متوازن و عزتمند دانست. او باور داشت که مذاکره، ابزار مهمی در سیاست خارجی است، اما تمام مسئله نیست؛ بلکه باید در کنار آن، ظرفیت‌های دیگر نیز برای پیشبرد منافع ملی به‌کار گرفته شود. بر همین اساس، سطح تعاملات خارجی ایران در دوره ریاست‌جمهوری او، صرفاً محدود به برخی کشورهای غربی نماند و به گسترش روابط با شرق، همسایگان و کشورهای همسو با گفتمان انقلاب اسلامی انجامید.

از مهم‌ترین دستاوردهای این دوره می‌توان به عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس اشاره کرد؛ دو سازوکار مهم بین‌المللی که حضور ایران در آن‌ها، نشانه‌ای از ارتقای جایگاه کشور در معادلات جهانی و تقویت دیپلماسی چندجانبه‌گرایانه بود. این تحولات، در عمل به تقویت ظرفیت‌های سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی کمک کرد و افق‌های جدیدی را پیش روی کشور گشود.

در کنار این، سیاست تقویت روابط با همسایگان و حرکت به سمت محور شرق نیز از محورهای مهم سیاست خارجی شهید رئیسی بود. ایشان با بهره‌گیری از ظرفیت 15 کشور همسایه و نیز توسعه روابط با کشورهای آسیایی، آفریقایی، آمریکای لاتین و برخی کشورهای اروپایی، تلاش کرد تا دیپلماسی ایران از انفعال خارج شده و به مرحله‌ای فعال، اثرگذار و چندلایه وارد شود.

همچنین در بعد اقتصادی سیاست خارجی، می‌توان به دلارزدایی و تقویت نقش پول ملی اشاره کرد؛ رویکردی که در راستای کاهش وابستگی به ساختارهای مالی غرب و افزایش استقلال اقتصادی کشور معنا می‌یافت. این سیاست، در امتداد همان نگاه راهبردی به استقلال، عزت و بازتعریف اقتدار جمهوری اسلامی قابل فهم است.

یادداشت: دکتر قاسم امینی نویسنده و پژوهشگر 

انتهای پیام/864