به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، نشست ویژه شورای امنیت روسیه با محوریت بررسی چشم‌انداز و آینده همکاری‌های دوجانبه با ارمنستان در حوزه‌های کلان سیاسی و اقتصادی برگزار شد؛ نشستی که در آن عالی‌رتبه‌ترین مقامات امنیتی مسکو، هشدارهای بی‌سابقه و صریحی را متوجه مقامات ایروان کردند.

در جریان این نشست راهبردی، «سرگئی شویگو»، دبیر شورای امنیت ملی روسیه، با اتخاذ لحنی تند و انتقادی، رویکردهای اخیر دولت نیکول پاشینیان را زیر سوال برد و با قاطعیت تاکید کرد که دستگاه رهبری ارمنستان در مقطع اخیر گام‌ها و اقداماتی را در عرصه سیاست خارجی و داخلی اتخاذ کرده که به هیچ وجه با ماهیت، اصول و روح حاکم بر روابط هم‌پیمانی و اتحاد استراتژیک با فدراسیون روسیه همخوانی و سازگاری ندارد.

بازی خطرناک ایروان در زمین غرب و ائتلاف‌های ضد روسی

دبیر شورای امنیت روسیه در ادامه برای اثبات ادعاهای خود به مصادیق روشنی اشاره کرد.

وی تصریح کرد که چگونه مجموعه‌ای از کشورهای غربی که رویکردی کاملاً خصمانه و غیردوستانه در قبال مسکو دارند، طی سال‌های اخیر به شرکای راهبردی و استراتژیک جدید ارمنستان تبدیل شده‌اند.

به گفته شویگو، ارمنستان در حال حاضر برنامه‌ریزی‌های گسترده‌ای را برای تعمیق همه‌جانبه همکاری‌ها در حوزه امنیتی و نظامی با این بازیگران غربی در دستور کار قرار داده که برگزاری رزمایش‌های نظامی مشترک با آن‌ها، تنها یکی از نمودهای بارز این چرخش خطرناک ژئوپلیتیکی است.

مقام ارشد امنیتی روسیه همچنین به فهرست بلندبالایی از اقدامات تحریک‌آمیز ارمنستان اشاره کرد که خشم کرملین را برانگیخته است. عضویت ارمنستان در دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) – نهادی که با رویکردهای سیاسی خود مواضع ضد روسی اتخاذ کرده است – استرداد و تحویل شهروندان روسی به کشورهای ثالث، ایجاد محدودیت و وخیم‌تر کردن عامدانه شرایط برای فعالیت اپراتورها و فعالان اقتصادی روس در داخل ارمنستان، و از همه مهم‌تر، در اختیار قرار دادن بستر و تریبون به نمایندگان «اوکراین» در جریان اجلاس جامعه سیاسی اروپا، از جمله مواردی بود که شویگو آن‌ها را به عنوان خطوط قرمز رد شده توسط ایروان برشمرد.

تضاد منافع؛ سرگردانی ارمنستان میان استانداردهای اروپا و تعهدات اوراسیا

در بخش دیگری از این نشست، به رویکردهای همگرایانه ارمنستان با اتحادیه اروپا پرداخته شد. سرگئی شویگو با انتقاد از مواضع دیپلماتیک ایروان اظهار داشت: «ارمنستان در مجامع و پلتفرم‌های بین‌المللی به طور مستمر و سیستماتیک با مواضع و دیدگاه‌های اتحادیه اروپا همسویی و موافقت نشان می‌دهد. این کشور به شکلی فعالانه در تلاش است تا استانداردهای داخلی خود را تغییر داده و رژیم‌های گمرکی و تجاری خود را با ساختارهای اتحادیه اروپا هماهنگ سازد.»

وی با هشدار نسبت به تبعات این رویکرد تاکید کرد که این رویه، در تضاد و تناقض آشکار با تعهدات و الزامات حقوقی و اقتصادی ارمنستان در چارچوب عضویت در «اتحادیه اقتصادی اوراسیا» قرار دارد و نمی‌توان در دو جبهه متضاد بازی کرد.

شویگو خاطرنشان کرد که اگرچه مقامات مسکو به خوبی تمایل و اشتیاق رهبران ارمنستان برای «کسب حداکثر منافع و سودآوری از روابط با روسیه» را درک می‌کنند، اما این حقیقت را نباید نادیده گرفت که تعاملات راهبردی، همکاری‌های دوجانبه و مشارکت استراتژیک، یک جاده یک‌طرفه نیست و باید بر مبنای تعهدات متقابل استوار باشد.

اهرم‌های فشار اقتصادی؛ بهای سنگین پشت کردن به مسکو

دبیر شورای امنیت روسیه در ادامه با تشریح ابعاد وابستگی شدید ایروان به مسکو، تصویر روشنی از آنچه ارمنستان در صورت تداوم این مسیر از دست خواهد داد، ارائه کرد.

وی با یادآوری حمایت‌های بی‌دریغ اقتصادی مسکو، تاکید کرد: «فدراسیون روسیه اقلام استراتژیک و حیاتی نظیر گاز طبیعی، آرد، غلات، کودهای شیمیایی و بنزین را با قیمت‌هایی که به مراتب – یعنی تا سه برابر – پایین‌تر از نرخ‌های بازارهای جهانی است، در اختیار ارمنستان قرار می‌دهد تا امنیت غذایی و انرژی این کشور تضمین شود.»

وی با ارائه آمارهای خیره‌کننده از حجم مبادلات تجاری افزود: «کشور ما هم در عرصه صادرات و هم در زمینه واردات، شریک تجاری بی‌رقیب و در رتبه نخست برای ارمنستان قرار دارد.»

شویگو با تاکید بر وابستگی بازار ارمنستان تصریح کرد: «امروزه بالغ بر 98 درصد از کل محصولات و تولیدات کشاورزی صادراتی ارمنستان، منحصراً روانه بازارهای روسیه می‌شود. این رقم در خصوص صادرات نوشیدنی‌ها نیز به حدود 78 درصد می‌رسد. تنها در سال 2025 میلادی، حجم صادرات و مراودات تجاری در این بخش‌ها از مرز 700 میلیون دلار نیز فراتر رفته است که نشان‌دهنده شریان حیاتی اقتصاد ارمنستان است.»

مهاجران کار و حواله‌های ارزی؛ شاهرگ حیات اقتصادی ارمنستان

ابعاد وابستگی تنها به تجارت کالا محدود نمی‌شود. سرگئی شویگو با اشاره به وضعیت نیروی کار ارمنی حاضر در روسیه، جنبه دیگری از حمایت‌های مسکو را به رخ کشید.

وی در این باره گفت: «شهروندان ارمنستان هم‌اکنون بدون هیچ‌گونه محدودیت سهمیه‌بندی، نیاز به ثبت اختراع یا دریافت مجوزهای پیچیده کاری، در سراسر فدراسیون روسیه مشغول به کار هستند. آن‌ها دقیقاً مشابه شهروندان روس، از حقوق و مزایای کاملاً برابر و یکسان در حوزه‌های خدمات بهداشتی و درمانی، بازنشستگی و بیمه‌های تامین اجتماعی برخوردارند.»

اهمیت این حضور زمانی آشکار می‌شود که به آمار حواله‌های ارزی نگاهی بیندازیم. شویگو فاش کرد: «تنها در سال گذشته میلادی، رقمی بالغ بر 3.9 میلیارد دلار از سوی این کارگران مهاجر از مبدأ روسیه به مقصد ارمنستان حواله و منتقل شده است. این رقم نجومی، تقریباً معادل دو سوم از کل حجم نقل و انتقالات مالی خارجی به ارمنستان را تشکیل می‌دهد و رقمی نزدیک به 13 درصد از کل تولید ناخالص داخلی (GDP) این کشور را شامل می‌شود.»

این ارقام به وضوح نشان می‌دهد که هرگونه محدودیت از سوی مسکو، می‌تواند اقتصاد متزلزل ارمنستان را با فروپاشی مواجه سازد.

فراموشی تاریخی؛ نقش روسیه در بقای حاکمیت ارمنستان

شویگو در پایان اظهارات خود به جنبه‌های امنیتی و تاریخی نیز نقبی زد و با انتقاد از سیاست‌های جریانات حاکم در ایروان، تاکید کرد که دقیقاً و منحصراً به لطف حمایت‌ها و چتر امنیتی روسیه بود که ارمنستان توانست در دهه پرتلاطم 1990 میلادی، حاکمیت ملی و استقلال خود را حفظ کند.

وی همچنین یادآور شد که در جریان جنگ خونین سال 2020 (جنگ دوم قره‌باغ)، این صرفاً میانجی‌گری قاطعانه و مداخله مستقیم مسکو بود که به توقف عملیات نظامی و جلوگیری از یک فاجعه تمام‌عیار برای ارامنه منجر شد.

دوراهی سرنوشت‌ساز؛ چشم‌انداز اخراج احتمالی از اوراسیا

در سایه این هشدارهای تند، مقامات مسکو طی روزهای گذشته با صراحت تمام اعلام کرده‌اند که در نشست آتی سران اتحادیه اقتصادی اوراسیا که قرار است در اواخر ماه جاری میلادی در شهر آستانه (پایتخت قزاقستان) برگزار شود، مسئله تداوم عضویت یا اخراج ارمنستان از این بلوک اقتصادی مهم به طور جدی و ویژه مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.

در واکنش به این فشارهای فزاینده، «آرارات میرزویان»، وزیر امور خارجه جمهوری ارمنستان، روز گذشته در موضع‌گیری‌ای دوگانه اعلام کرد که اگرچه مقامات در ایروان به خوبی به این حقیقت واقف‌اند که دو نهاد اتحادیه اروپا و اتحادیه اقتصادی اوراسیا با یکدیگر نامتجانس و غیرقابل جمع هستند، اما دولت ارمنستان در مقطع کنونی هنوز تصمیمی برای انتخاب نهایی میان این دو بلوک ندارد.

میرزویان همچنین در مصاحبه‌ای رادیویی، با لحنی که نشان از نگرانی‌های پنهان ایروان داشت، مدعی شد که کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا از منظر حقوقی نمی‌توانند ارمنستان را از این اتحادیه اخراج کرده و بیرون برانند؛ ادعایی که با توجه به هشدارهای صریح مسکو، آینده حضور ارمنستان در ائتلاف‌های منطقه‌ای را در هاله‌ای از ابهام عمیق فرو برده است.

انتهای پیام/