کسری 604 میلیون مترمکعبی مخازن آب زیرزمینی چهارمحال و بختیاری

به گزارش خبرگزاری تسنیم از شهرکرد، محمد اسلامی، مدیر حفاظت و بهره‌برداری از منابع آب شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری در نشست خبری با اصحاب رسانه، با اشاره به تشدید بحران منابع آب زیرزمینی در استان اظهار داشت: در حال حاضر کسری تجمعی مخازن آب زیرزمینی استان به 604 میلیون مترمکعب رسیده و سالانه به طور میانگین حدود 45 میلیون مترمکعب به این کسری افزوده می‌شود.

اسلامی با تشریح آخرین وضعیت آبخوان‌ها و منابع آب زیرزمینی استان اظهار کرد: از مجموع 11 آبخوان دارای شبکه پایش در استان، 10 آبخوان در وضعیت ممنوعه قرار دارند که چهار آبخوان شهرکرد، بروجن، سفیددشت و جوانمردی در وضعیت ممنوعه بحرانی هستند و تنها آبخوان آزاد استان چشمه سلیمان است.

وی افزود: زمانی که سطح آب زیرزمینی از نظر کمی کاهش پیدا می‌کند، وضعیت دشت از آزاد به ممنوعه تغییر می‌یابد و در صورت تداوم این روند، علاوه بر افت توان آبدهی چاه‌ها، چشمه‌ها و قنوات، غلظت املاح نیز افزایش یافته و پدیده فرونشست رخ می‌دهد که در این شرایط، دشت وارد وضعیت ممنوعه بحرانی می‌شود.

مدیر حفاظت و بهره‌برداری از منابع آب شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری با اشاره به وقوع فرونشست در دشت‌های استان بیان کرد: طبق مطالعات انجام‌شده، بسیاری از آبخوان‌ها به‌ویژه دشت‌های ممنوعه بحرانی درگیر فرونشست هستند و این پدیده در دشت شهرکرد شدت بیشتری دارد؛ به‌طوری‌که براساس مطالعات سازمان نقشه‌برداری کشور در سال‌های 96 و 97، نرخ فرونشست در دشت شهرکرد سالانه 6 سانتی‌متر و در دشت خانمیرزا سالانه 9 سانتی‌متر ثبت شده است.

اسلامی ادامه داد: فرونشست پدیده‌ای غیرقابل بازگشت است، زیرا با از بین رفتن حفره‌های آبخوان، حتی در صورت بهبود شرایط بارندگی نیز امکان ذخیره‌سازی آب به شکل گذشته وجود نخواهد داشت.

وی تغییرات اقلیمی را از مهم‌ترین عوامل ایجاد کسری مخزن عنوان کرد و گفت: طی دو دهه گذشته کاهش بارندگی‌ها، افزایش دما و تغییر الگوی بارش از برف به باران موجب کاهش تغذیه آبخوان‌ها شده است؛ به‌گونه‌ای که بارش‌هایی که پیش‌تر به صورت برف موجب تغذیه سفره‌های زیرزمینی می‌شد، اکنون به شکل روان‌آب از حوضه خارج می‌شود.

اسلامی افزود: خشک شدن چشمه‌ها و قنوات نیز فشار بر منابع آب زیرزمینی را افزایش داده و وابستگی به چاه‌ها را بیشتر کرده است که این موضوع افت سطح آبخوان‌ها را تشدید می‌کند.

وی با اشاره به برنامه‌های شرکت آب منطقه‌ای برای کنترل بحران منابع آب زیرزمینی تصریح کرد: کاهش کسری مخازن از طریق تعدیل چاه‌ها، جلوگیری از اضافه‌برداشت، انسداد چاه‌های غیرمجاز و نصب کنتورهای هوشمند در دستور کار قرار دارد.

مدیر حفاظت و بهره‌برداری از منابع آب شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری خاطرنشان کرد: سال گذشته 107 حلقه چاه غیرمجاز در استان مسلوب‌المنفعه شد، هزار و 127 پروانه بهره‌برداری چاه‌های کشاورزی تعدیل و از اضافه‌برداشت حدود دو میلیون مترمکعب آب جلوگیری شد.

اسلامی ادامه داد: همچنین پرونده 300 حلقه چاه فاقد تعیین تکلیف بررسی و برای آن‌ها پروانه بهره‌برداری صادر شد و حدود 10 میلیون مترمکعب اضافه‌برداشت نیز شناسایی و در دستور برخورد قرار گرفت.

وی با بیان اینکه تاکنون حدود هزار و 650 دستگاه کنتور هوشمند در استان نصب شده است، گفت: از این تعداد، 561 دستگاه مربوط به سال گذشته بوده و برنامه امسال نیز نصب 800 دستگاه دیگر است.

اسلامی افزود: کنتورهای هوشمند علاوه بر جلوگیری از اضافه‌برداشت، امکان محاسبه دقیق احجام تخلیه آب زیرزمینی، کنترل برداشت‌ها و توزیع عادلانه آب را فراهم می‌کند و در کاهش افت سطح آبخوان‌ها مؤثر است.

وی با اشاره به طرح احیا و تعادل‌بخشی آبخوان‌ها اظهار داشت: این طرح از سال 1394 ابلاغ شده و مشتمل بر 15 پروژه است که بخشی از آن توسط جهاد کشاورزی و سازمان نقشه‌برداری و 11 پروژه نیز توسط شرکت آب منطقه‌ای اجرا می‌شود.

مدیر حفاظت و بهره‌برداری از منابع آب شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری گفت: اطلاع‌رسانی، انسداد چاه‌های غیرمجاز، تعدیل چاه‌های کشاورزی، استقرار نیروهای گشت و بازرسی و پایش مستمر منابع آب زیرزمینی از مهم‌ترین برنامه‌های اجرایی این طرح است.

اسلامی در ادامه با اشاره به وضعیت مصرف آب زیرزمینی در استان بیان کرد: در حال حاضر چهار هزار و 684 حلقه چاه کشاورزی در استان وجود دارد و 83 درصد مصرف آب زیرزمینی مربوط به بخش کشاورزی است.

وی افزود: حدود 14 درصد مصرف آب زیرزمینی معادل 60 میلیون مترمکعب در بخش شرب و سه درصد معادل 25 میلیون مترمکعب نیز در بخش صنعت مصرف می‌شود.

اسلامی خاطرنشان کرد: یکی از برنامه‌های مهم استان برای کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی، جایگزینی منابع آب سطحی در بخش شرب است که اجرای طرح بن ـ بروجن بخشی از فشار وارد بر آبخوان‌ها را کاهش داده است.

انتهای پیام/7540