دانشگاه‌ها در ایران پساجنگ باید پیشگام حل مسائل اجتماعی باشند

به گزارش خبرگزاری تسنیم از رشت، حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری امروز در دیدار با دانشگاهیان استان گیلان با اشاره به شهادت جمعی از فرماندهان و چهره‌های اثرگذار کشور، اظهار کرد: هنوز داغ این فقدان سرد نشده و ما همچنان سوگوار شخصیت‌های بزرگی هستیم که در حوزه علم، فناوری و سیاست‌گذاری‌های نوین نقش‌آفرین بودند، شهادت برای این بزرگان آرزویی دیرینه بود، اما فقدان آنان برای کشور، ضایعه‌ای بزرگ به شمار می‌رود.

وی در ادامه با قدردانی از ایستادگی مردم ایران افزود: مردم ایران در دفاع از منافع ملی، هوشیارانه در صحنه حضور دارند و نشان داده‌اند که در برابر منافع ملی، همه اختلافات سیاسی، حزبی و حتی تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی را کنار می‌گذارند، تکثر و تنوع دیدگاه‌ها امری طبیعی و مطلوب است، اما مرز اختلاف، منافع ملی است.

به گفته وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، این حضور و همدلی مردم نشان می‌دهد که اگر در برخی مقاطع، نسبت به بعضی اقشار کم‌توجهی شده یا مردم را دسته‌بندی کرده‌ایم، باید این رویکرد اصلاح شود؛ چرا که مردم در بسیاری موارد از ما جلوتر بوده‌اند و با گذشت و درک ملی، برای ایران ایستاده‌اند.

سیمایی صراف با اشاره به نمونه‌هایی از این تعلق خاطر ملی بیان کرد: مرحوم هوشنگ ابتهاج (سایه) که پیش و پس از انقلاب برای ایران ایستاد، نمونه‌ای از همین فرهنگ و شعور ایرانی است، او با همه فراز و نشیب‌ها، برای ایران ماند و حتی وصیت کرد که در ایران دفن شود؛ این روحیه برخاسته از تاریخ، فرهنگ و تمدن ریشه‌دار ایران است و درباره مردم گیلان نیز با توجه به جایگاه والای آنان در تاریخ و فرهنگ ایران، چنین انتظاری کاملاً طبیعی است.

وی با تأکید بر ضرورت توجه دانشگاهیان به مسئولیت اجتماعی خود گفت: امروز و به‌ویژه در ایرانِ پساجنگ، مسئولیت اجتماعی دانشگاه و استاد بیش از گذشته اهمیت دارد، مسئولیت اجتماعی یعنی دانشگاه نسبت به سرنوشت مردم و جامعه بی‌تفاوت نباشد، دانشگاه از مردم برخاسته و باید برای مردم باشد و مسائل و معضلات جامعه را نادیده نگیرد.

وزیر علوم با بیان اینکه جوانانی که برای تعلیم و تربیت در اختیار استاد قرار می‌گیرند، تنها برای کسب تخصص به دانشگاه نمی‌آیند، بلکه استاد در قبال رشد علمی، اخلاقی و فرهنگی آنان نیز مسئول است، افزود: ما فقط معلم نشده‌ایم که متخصص تربیت کنیم؛ دانشگاه باید انسان تحویل جامعه دهد.

سیمایی صراف با بیان اینکه دانشگاه ایرانی باید یک ایرانی برای جهان تربیت کند؛ فردی که هم هویت ایرانی خود را بشناسد و هم توان حضور در عرصه جهانی را داشته باشد، گفت: اگر استادی فقط آخرین یافته‌های رشته خود را منتقل کند، ممکن است مدرس خوبی باشد، اما زمانی معلم خوب است که نسبت به شخصیت، اخلاق، مشکلات و حتی گرفتاری‌های شخصی دانشجو نیز احساس مسئولیت کند.

وی با اشاره به تبعات اجتماعی جنگ بیان کرد: در دوران پساجنگ احتمالاً با مسائل و آسیب‌های اجتماعی بیشتری مواجه خواهیم شد، بخشی از خسارت‌های دشمن مادی و اقتصادی است، اما بخش مهمی از آن اجتماعی است و دانشگاه باید در این میدان پیشرو باشد.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با بیان اینکه دانشگاه باید برای کاهش شکاف‌های اجتماعی تلاش کند؛ نخست در درون خود دانشگاه، با ایجاد زمینه آشتی، نزدیکی اندیشه‌ها، آموزش مدارا، تحمل، فهم متقابل و دوست داشتن یکدیگر، گفت: این نیز بخشی از وظیفه معلمی است و نباید تصور کنیم صرف تدریس، داوری پایان‌نامه و مقاله، به‌تنهایی برای ایفای نقش معلمی کافی است.

سیمایی صراف با تأکید بر ماندگاری نام دانشگاهیان مسئولیت‌پذیر تصریح کرد: نام کسانی در حافظه جامعه ماندگار می‌شود که حس مسئولیت اجتماعی داشته باشند، دانشگاهیان باید بسیاری از معضلات فرهنگی و فکری را که در کتاب‌ها و مقاله‌ها حل شده، به عرصه جامعه بیاورند و برای مردم حل کنند. علم باید عمومی شود و آثار آن در زندگی جامعه دیده شود.

وی با بیان اینکه ما باید به جامعه نشان دهیم که اختلاف‌نظر نباید به دشمنی منجر شود و همه باید از یکپارچگی ایران نه فقط در جغرافیا، بلکه در فرهنگ و ذهن نیز دفاع کنیم، افزود: همان‌طور که حفظ یکپارچگی سرزمینی ارزشمند است، حفظ یکپارچگی ذهنی و فرهنگی جامعه نیز حتی مهم‌تر است و این از مهم‌ترین مسئولیت‌های اجتماعی دانشگاهیان محسوب می‌شود.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به سیاست‌های وزارت علوم در این زمینه بیان کرد: از ابتدای آغاز مسئولیت، یکی از اهداف ما تحریک و تشویق دانشگاه‌ها به ایفای مسئولیت اجتماعی بوده است، بر همین اساس، در آیین‌نامه جدید ارتقای اعضای هیئت علمی فصلی برای اثرگذاری اجتماعی استادان گشوده‌ایم تا استاد فقط با آموزش، پژوهش و فناوری ارزیابی نشود.

به گفته سیمایی صراف، در نظام ارزیابی دانشگاه‌ها نیز شاخص محصول و اثرگذاری اجتماعی را افزوده‌ایم. پیش‌تر دانشگاه‌ها با مجموعه‌ای از شاخص‌ها سنجیده می‌شدند، اما اکنون اگر دانشگاهی در منطقه‌ای دورافتاده، نسبت به مسائل اجتماعی حساس‌تر و اثرگذارتر باشد، امتیاز بیشتری دریافت خواهد کرد.

وی با بیان اینکه دانشگاه‌ها واحدهای صرفاً استانی نیستند بیان کرد: وقتی از مسئولیت اجتماعی سخن می‌گوییم، یعنی دانشگاه گیلان برای ایران، دانشگاه تهران برای ایران و دانشگاه سیستان و بلوچستان برای ایران؛ دانشگاه در عین پیوند با مسائل بومی، نهادی ملی است، نه صرفاً استانی.

وزیر علوم  با بیان اینکه دانشگاه گیلان باید مسئولیت خود را نسبت به توسعه استان، حل مسائل و معضلات گیلان نیز ایفا کند و خوشبختانه استاندار گیلان در این زمینه آمادگی لازم را دارند، گفت: دانشگاه ظرفیت بزرگی برای کمک به حل مسائل استان دارد، هرچند در پیوند دادن نیازها و منابع تأمین این نیازها، همچنان با چالش‌هایی روبه‌رو هستیم.

سیمایی صراف استان گیلان را استانی مستعد، پرظرفیت و پرافتخار توصیف کرد و افزود: یکی از جلوه‌های این هوشمندی آن است که دانشگاهیان به کمک استاندار بیایند تا این ظرفیت‌ها در مسیر درست به کار گرفته شود؛ از جمله در جلوگیری از تخریب محیط‌زیست، صیانت از منابع طبیعی و تقویت امنیت غذایی.

به گفته وی، گیلان در حوزه امنیت غذایی استانی قدرتمند است و می‌توان این ظرفیت را با تکیه بر فناوری و نوآوری ارتقا داد که در این زمینه، برای پارک علم و فناوری استان نیز برنامه‌های خوبی پیش‌بینی شده است.

وزیر علوم همچنین با اشاره به انتخاب دانشگاه گیلان در سطح ملی گفت: دانشگاه گیلان به عنوان یکی از سه دانشگاه منتخب کشور برای اجرای برنامه اصلاح اکوسیستم فناوری انتخاب شده و این انتخاب، نشان‌دهنده توجه وزارت علوم به ظرفیت‌های ویژه این دانشگاه است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع ساختار آموزش عالی در استان اشاره کرد و افزود: حفظ یکپارچگی دانشگاه گیلان موجب شده این دانشگاه در رتبه‌بندی‌های علمی جایگاه بهتری داشته باشد، اگر ظرفیت‌های علمی و مقالات دانشگاهی میان چند دانشگاه و شناسه مختلف تقسیم شود، توان رقابتی دانشگاه در رتبه‌بندی‌ها کاهش می‌یابد.

به گفته سیمایی صراف، در برخی استان‌ها، تقسیم ظرفیت‌ها میان دانشگاه‌های مختلف باعث شده دانشگاهی که می‌توانست با تعداد بالایی از مقالات ارزیابی شود، با بخشی از تولیدات علمی خود سنجیده شود. اما در گیلان، به دلیل حفظ یکپارچگی، دانشگاه با نام یک مجموعه بزرگ و با حدود 15 تا 16 هزار دانشجو ارزیابی می‌شود و رتبه مناسبی کسب کرده است.

سیمایی صراف در عین حال تأکید کرد: این یکپارچگی نباید موجب محرومیت دانشگاه گیلان از اعتبارات و حمایت‌ها شود، این موضوع را بررسی خواهم کرد، زیرا گاهی اطلاعات و شاخص‌های توزیع بودجه دقیقاً منطبق با واقعیت‌های میدانی نیست و ممکن است در برخی بخش‌ها کم‌توجهی صورت گرفته باشد.

وزیر علوم با درخواست از دانشگاه گیلان برای همکاری نزدیک با مدیریت استان افزود: انتظار دارم دانشگاه گیلان همکار استاندار باشد و استاندار نیز از این ظرفیت عظیم دانشگاهی برای حل مسائل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و توسعه‌ای استان استفاده کند.

وی همچنین بر نقش فراملی دانشگاه گیلان تأکید کرد و گفت: این دانشگاه می‌تواند پل ارتباطی علمی ایران با کشورهای حوزه کاسپین باشد و خوشبختانه در پروژه‌های مرتبط با این حوزه نیز سهم دانشگاه گیلان دیده شده است.

سیمایی صراف به موضوع دانشکده دریا اشاره کرد و افزود: این موضوع را حتماً پیگیری می‌کنم و از مسئولان خواسته‌ام بررسی کنند که مجوزهای لازم از شورای گسترش صادر شده یا خیر، اگر مسئله مربوط به ساختمان و زیرساخت نیز در همان حدی باشد که توضیح داده شد، به نظر می‌رسد قابل حل باشد.

انتهای پیام/