جاده ترامپ و اتحادیه اروپا؛ قفقاز در آستانه یک اوکراین جدید

به ‌گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، همزمان با تشدید جنگ تحمیلی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی و ملت ایران، تحولاتی شتابان و پنهان در منطقه قفقاز در حال شکل‌گیری است که در صورت بی‌توجهی، می‌تواند به یک غافلگیری استراتژیک برای امنیت ملی و منافع ایران تبدیل شود.

در حالی که همه نگاه‌ها به آسمان منطقه و تنگه هرمز دوخته شده، زمین قفقاز زیر پای ایران در حال لرزیدن است و غفلت از این تحولات، گرانیگاه امنیت ملی را هدف می‌گیرد. نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، در تاریخ 26 فروردین ماه اعلام کرد که طرح به اصطلاح جاده ترامپ یا همان کریدور موسوم به زنگزور که سال‌ها محل مناقشه بوده وارد مرحله اجرا شده است. این اظهارات در حالی مطرح شد که هم‌زمان، نشانه‌های آشکاری از عادی‌سازی روابط بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان به چشم می‌خورد؛ از جمله انتقال سوخت و تأمین کالاهای اساسی ارمنستان از طریق خاک آذربایجان.

در روزهای گذشته نیز ارمنستان میزبان اجلاس جامعه سیاسی اتحادیه اروپا با حضور سران 40 کشور اروپایی بود و که می‌توان آن را نشانه‌ای مهم از تمایل جدی دولت ارمنستان برای حرکت به سمت اتحادیه اروپا و الحاق کامل این کشور به اتحادیه اروپا، تلقی کرد.

این موضع چنان بی‌پرده بود که واکنش فوری ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه را برانگیخت. پوتین با صراحت هشدار داد: دولت ارمنستان باید میان اتحادیه اوراسیا یا اتحادیه اروپا یکی را انتخاب کند. او با اشاره به آغاز فرآیند مشابه در اوکراین، به طور خاص تأکید کرد که آغاز فرایندهای مربوط به اوکراین نیز، تلاش برای ادغام در اروپا بود؛ هشداری که میتوان آن را یک تهدید روشن تلقی کرد و باید گفت که پوتین به پاشینیان یادآوری کرد که اوکراین از جاده اتحادیه اروپا به جنگ رسید و ممکن است قفقاز هم از همین جاده آتش بگیرد!

نکته هشداردهنده برای ایران، غربگراییِ پیوسته و فزاینده دولت پاشینیان در سالهای اخیر است که متأسفانه گاه در کشورمان با بی‌توجهی مواجه شده است. اکنون این روند به نقطه‌ای رسیده که احتمال حضور جدی آمریکا، اتحادیه اروپا و حتی ناتو در فضای قفقاز از مسیر ارمنستان بیش از هر زمان دیگری جدی شده است.

با توجه به تجربه جنگ اخیر در منطقه، این تحولات نیازمند یک کنش فوری و قاطع از سوی دستگاه دیپلماسی ایران است. ضروری است اخطارهای لازم به دولت جمهوری ارمنستان - مشابه تذکرات قبلی به دولت جمهوری آذربایجان - داده شده و یادآوری گردد که تجربه حضور نیروهای آمریکایی در محیط پیرامونی ایران – به‌ویژه کشورهای عربی – نه‌تنها امنیت آفرین نبوده، بلکه صرفاً به جنگ، ناامنی و بی‌ثباتی انجامیده است.

به نظر می‌رسد که پس از جنگ اخیر، خط قرمز جدیدی در منطقه ترسیم شده است: هیچ حضور آمریکایی در هیچ همسایه‌ای تحمل نخواهد شد و دولت ارمنستان باید متوجه تبعات اقدامات خود برای امنیت منطقه ای باشد.

این هشدار نباید در هیاهوی کشمکش‌های جاری و اخبار جنگ به فراموشی سپرده شود. قفقاز بار دیگر به کانونی برای بازیگری قدرت‌های فرامنطقه‌ای تبدیل شده و تنها توجه به‌موقع و اقدام پیش‌دستانه می‌تواند مانع از شکل‌گیری یک بحران جدید در مجاورت مرزهای شمال غربی ایران شود.

یادداشت از: محسن محمدزاده، فعال سیاسی

انتهای پیام/