پشت ویترین لوکس کیش؛ سهم بومیان از اقتصاد گردشگری چقدر است؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم ، جزیره کیش سال‌هاست در تبلیغات رسمی و رسانه‌ای، به‌عنوان نماد گردشگری لوکس، هتل‌های پنج‌ستاره، مراکز خرید مدرن و تفریحات گران‌قیمت معرفی می‌شود. تصویری براق از جزیره‌ای که قرار است ویترین توسعه گردشگری ایران باشد. اما در پشت این ویترین پرزرق‌وبرق، زندگی روزمره ساکنان بومی کیش روایت دیگری دارد. روایتی از افزایش هزینه‌های زندگی، محدود شدن فرصت‌های اقتصادی و فاصله‌ای که هر سال میان بومیان و اقتصاد گردشگری بیشتر می‌شود.در حالی که سالانه میلیون‌ها گردشگر به کیش سفر می‌کنند و حجم قابل توجهی از سرمایه در بخش‌های هتل‌داری، تجارت و تفریحات گردشگری گردش دارد، بسیاری از خانواده‌های بومی معتقدند سهم واقعی آن‌ها از این اقتصاد، بسیار کمتر از آن چیزی است که در آمارها دیده می‌شود. برای بخشی از ساکنان قدیمی جزیره، کیش دیگر نه یک خانه آرام ساحلی، بلکه شهری گران و دشوار برای زندگی است.

گردشگری لوکس

طی دو دهه گذشته، توسعه کیش عمدتاً بر محور جذب سرمایه‌گذار و گردشگر متمرکز بوده است. ساخت مجتمع‌های تجاری عظیم، برج‌های مسکونی، هتل‌های لوکس و پروژه‌های تفریحی، چهره جزیره را به‌طور کامل تغییر داده است. با این حال، منتقدان می‌گویند این توسعه بیش از آن‌که به بهبود کیفیت زندگی مردم محلی منجر شود، به سود سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی غیربومی تمام شده است.بسیاری از بومیان کیش در مشاغل خدماتی با درآمد محدود فعالیت می‌کنند. از کار در فروشگاه‌ها و مراکز خدماتی گرفته تا مشاغل فصلی مرتبط با گردشگری. در مقابل، بخش عمده سود پروژه‌های بزرگ گردشگری و تجاری نصیب شرکت‌ها و سرمایه‌گذارانی می‌شود که ارتباط مستقیمی با جامعه محلی ندارند.

از سوی دیگر، افزایش قیمت زمین و مسکن در سال‌های اخیر، فشار قابل توجهی بر ساکنان قدیمی جزیره وارد کرده است. رشد قیمت اجاره‌بها و هزینه‌های عمومی زندگی باعث شده برخی خانواده‌های بومی برای تأمین هزینه‌ها با دشواری روبه‌رو شوند؛ مسئله‌ای که در تضاد آشکار با تصویر لوکس و ثروتمندانه‌ای است که از کیش نمایش داده می‌شود.کارشناسان حوزه شهری معتقدند توسعه نامتوازن در مناطق گردشگری، اگر بدون توجه به منافع ساکنان محلی انجام شود، می‌تواند به شکاف اجتماعی و حتی حذف تدریجی بومیان از چرخه اقتصادی منجر شود. این نگرانی اکنون در کیش نیز شنیده می‌شود. جایی که برخی ساکنان می‌گویند احساس می‌کنند در جزیره‌ای زندگی می‌کنند که بیش از آن‌که برای مردمش طراحی شده باشد، برای گردشگران ساخته شده است.

هزینه زندگی در جزیره‌ای که هر روز گران‌تر می‌شود

زندگی در جزیره، ذاتاً با هزینه‌های بیشتری همراه است؛ از حمل‌ونقل کالا گرفته تا خدمات و تأمین مایحتاج روزانه. اما بسیاری از ساکنان کیش می‌گویند روند افزایش قیمت‌ها در سال‌های اخیر، فشار اقتصادی را دوچندان کرده است. قیمت مواد غذایی، اجاره مسکن، خدمات درمانی و حتی تفریحات ساده برای خانواده‌های محلی به سطحی رسیده که با درآمد بخش بزرگی از آن‌ها همخوانی ندارد.در چنین شرایطی، برخی از بومیان معتقدند فرصت‌های شغلی پایدار و با درآمد مناسب در اختیارشان قرار نمی‌گیرد. بسیاری از مشاغل مدیریتی و پردرآمد در بخش گردشگری در اختیار نیروهای غیربومی است و سهم ساکنان محلی بیشتر به مشاغل کم‌درآمد محدود شده است.

همزمان، تغییر سبک توسعه شهری در کیش موجب شده بخشی از بافت سنتی و فرهنگی جزیره نیز تحت تأثیر قرار گیرد. خانه‌های قدیمی جای خود را به مجتمع‌های تجاری و ساختمان‌های مدرن داده‌اند و برخی فعالان اجتماعی هشدار می‌دهند که هویت بومی جزیره در سایه توسعه تجاری کمرنگ شده است.با این حال، مسئولان حوزه گردشگری معتقدند رونق اقتصادی کیش در نهایت به نفع همه ساکنان جزیره خواهد بود و توسعه زیرساخت‌ها، اشتغال و سرمایه‌گذاری می‌تواند سطح رفاه عمومی را افزایش دهد. اما پرسشی که همچنان باقی مانده این است که آیا سود حاصل از اقتصاد چند هزار میلیاردی گردشگری، به‌صورت عادلانه میان ساکنان جزیره توزیع می‌شود یا خیر؟کیش امروز دو تصویر متفاوت را همزمان در خود جای داده است. از یک سو جزیره‌ای مدرن با مراکز خرید لوکس و هتل‌های مجلل، و از سوی دیگر جامعه‌ای محلی که بخشی از آن هنوز از سهم واقعی خود در این چرخه اقتصادی سخن می‌گوید. شاید مهم‌ترین چالش آینده کیش، نه فقط توسعه گردشگری، بلکه پیدا کردن تعادلی میان سرمایه‌گذاری، رونق اقتصادی و حفظ حقوق و منافع بومیانی باشد که سال‌ها پیش از تبدیل شدن این جزیره به مقصد گردشگری، در آن زندگی می‌کردند.

یادداشت از حمیده عبدالهی  ، خبرنگار

انتهای پیام/