کامران کرمی، کارشناس مسائل خلیج فارس در گفت‌وگو با خبرنگار بین‌الملل خبرگزاری تسنیم با اشاره به اختلافات عربستان و امارات در ارتباط با وضعیت کنونی شورای همکاری خلیج فارس گفت: از زمان‌های گذشته یک سلسله اختلافات بین اعضای این شورا وجود داشت و همچنان ادامه دارد، این اختلافات از مسائل مرزی و سرزمینی گرفته تا رقابت‌های درون شورای همکاری خلیج فارس و حتی فراتر از آن رقابت‌های منطقه‌ای است، این رقابت‌ها قبلاً بین عربستان و قطر بود و به‌تازگی بین ریاض و ابوظبی به وجود آمده و به مجموعه اختلافات اضافه شده است.

این کارشناس تحولات خلیج فارس نوع برقراری ارتباط با ایران را یکی دیگر از اختلافات شورای مزبور دانست و  اظهار داشت: اگرچه ما یک نوع انسجام در بیانیه‌های شورای همکاری خلیج فارس مشاهده می‌کنیم اما مسئله نوع برخورد و مواجهه با ایران یکی از اختلافاتی است که همواره بین اعضای این شورا وجود دارد.

وی ادامه داد: در مجموع، شورای همکاری خلیج فارس توانسته بود در برخورد با این موضوعات تا حدی یک نوع همگرایی از خود نشان دهد ولی اختلافات به‌میزانی بود که در دوره‌هایی خودش را به‌صورت خیلی جدی نشان می‌داد و باعث گسست و شکاف درون این شورا می‌شد و جنگ رمضان (تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران) بازتابی از اختلافات درون شورای همکاری خلیج فارس را نشان داد.

وی در پاسخ به این سؤال؛ «در جنگ اخیر نقاط ضعف ساختار نظامی امنیتی کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس که مبتنی بر سیستم آمریکایی بود، به‌خوبی نشان داده شد، شما تصور می‌کنید این کشورها راهبرد نظامی و امنیتی خود را براساس همان ساختار قبلی استوار خواهند کرد یا اصلاحاتی در آن به وجود می‌آورند؟" ابراز کرد: از مدت‌ها قبل مثلاً بازیگری مثل عربستان به‌سمت بومی‌سازی تسلیحاتی خودش حرکت کرد، گرچه درصد یا درجه این بومی‌سازی به‌مراتب خیلی کم است اما ما رگه‌هایی از متنوع‌سازی در سبد نظامی ـ امنیتی مشاهده می‌کنیم، این متنوع‌سازی هم در ارتباط با شرکای بین‌المللی عربستان است و هم در حل‌وفصل کردن اختلافات دوجانبه با ایران، مثلاً در توافقنامه پکن ما شاهد آن بودیم. توافقنامه پکن همان زمان که اعلام شد یک نوع غافلگیری را در آمریکایی‌ها ایجاد کرد و نشان داد چنانچه عربستان زمانی احساس کند مسیر تأمین امنیت‌ آن نیازمند به یک فرمول (راهکار) دوجانبه حتی با رقیبی همچون ایران است، منتظر اجازه آمریکا نخواهد ماند و حتماً مسیر خود را دنبال خواهد کرد.

این کارشناس با اشاره به همکاری‌های نظامی و امنیتی آمریکا با اعضای شورای همکاری خلیج فارس گفت: آمریکا به‌عنوان شریک اصلی نظامی ـ امنیتی این کشورها حتی با شکاف و گسست‌های به‌وجودآمده در شرایط کنونی باقی خواهد ماند اما نکته این است؛ آیا این به‌سمت تقویت حرکت خواهد کرد یا ما شاهد گسستی در آن خواهبم بود و این چتر حمایتی آمریکایی‌ها این شکاف به‌وجودآمده را جبران خواهد کرد یا نه؛ کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس  به این نتیجه می‌رسند که برای تأمین کسری امنیتی خود باید مسیر دیگری را دنبال کنند؟

کرمی دیگر مسیر پیشِ‌روی شورای همکاری خلیج فارس را صف‌بندی‌های دوجانبه و سه‌جانبه برشمرد و خاطرنشان کرد: این صف‌بندی‌ها می‌تواند در چارچوب تقویت همکاری‌های نظامی امنیتی با فرانسه، روسیه، چین، کشورهای اروپایی، ایران و حتی رژیم صهیونیستی باشد.

وی تأکید کرد: مسیر بعدی تقویت ساختار بومی‌سازی دفاعی بین اعضای شورای همکاری خلیج فارس است. حال، اعضای این شورای کدام‌یک از این مسیرها را انتخاب می‌کنند با قطعیت نمی‌توان گفت؛ اما آنچه به‌نظر می‌رسد بازیگری مثل امارات به این نتیجه رسیده است که به‌سمت رژیم صهیونیستی حرکت کند، گرچه به‌خوبی آگاه هست که هرنوع افزایش همکاری نظامی و امنیتی با این رژیم طبیعتاً حساسیت‌های ایران را برانگیخته خواهد کرد و به‌نظرم اماراتی‌ها در آینده یک نقطه تعادلی در این زمینه تعیین خواهند کرد.

این کارشناس مسائل حوزه خلیج فارس در پاسخ به این پرسش؛ «آیا منطقه خلیج فارس شاهد یک نظم امنیتی یکپارچه خواهد بود یا چندگانه؟» گفت: مسئله شکاف در شورای همکاری خلیج فارس جدی است. اگر بخواهیم قضاوتی برای دو یا سه سال آینده داشته باشیم یعنی تا پایان دوره ریاست‌جمهوری ترامپ، باید گفت روند شکاف همچنان ادامه خواهد داشت و تا حدی مثلاً اخباری مثل خبری که فایننشنال تایمز منتشر کرد مبنی بر اینکه عربستان متمایل به امضای یک پیمان عدم‌تجاوز (با ایران) است و به‌نظر می‌رسد فارغ از گمانه‌زنی رسانه‌ای، تحلیل‌هایی هست ناشی از همین مسئله کسری اعتماد و تأمین امنیت از جانب آمریکا، با توجه به اینکه ترامپ شخصیتی دارد که به دادن تعهدات امنیتی به شورای همکاری خلیج فارس تمایل چندانی ندارد.

در اینجا باید گفت که سیاست خارجی آمریکا حداقل از دوران ریاست‌جمهوری اوباما به این سو چندان به سپردن تعهدات امنیتی خیلی کلان به بازیگران همچون شورای همکاری خلیج فارس تمایل ندارد لذا این شکاف تقویت خواهد شد و شورای همکاری خلیج فارس به‌سمت متنوع‌سازی سبد امنیتی خودش حرکت خواهد کرد.

انتهای پیام/+