به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، بر اساس آخرین شاخص‌های آماری، استان خراسان جنوبی  بر اساس پیش بینی مرکز آمار ایران، در سال 1405  با برخورداری از رتبه دوم کشور در نسبت جمعیت کمتر از 15 سال و قرارگیری در جایگاه پنجم کشور در گروه سنی 15 تا 24 سال (جمعیت فعال و در آستانه ورود به بازار کار)، از جمله جوان‌ترین استان‌های کشور محسوب می‌شود.

این مؤلفه‌ها، نشان‌دهنده وجود یک «سرمایه انسانی عظیم و پویا» است که موتور محرک اصلی توسعه و بالندگی استان در دهه‌های آتی خواهد بود. این  جمعیت پویا، استان را در مرکز یک بازه زمانی حساس قرار داده است؛ بازه‌ای که از سال 1385 آغاز شده و تا سال 1425 ادامه خواهد داشت و به آن «پنجره جمعیتی طلایی» می‌گویند.  

بخش جمعیت سازمان ملل متحد (2004) پنجره فرصت جمعیتی را، دورهای تعریف میکند که در آن نسبت جمعیت کمتر از 15 سال به کمتر از 30 درصد کل جمعیت برسد و نسبت جمعیت 65 ساله و بالاتر نیز کمتر از 15 درصد باشد.

با توجه به این معیار، پنجره جمعیتی استان خراسان جنوبی از سال 1385 باز  شده است؛ بطوری که در سال 1385 نسبت جمعیت کمتر از 15سال، 28.3 درصد بوده است  و نسبت جمعیت 65 ساله و بالاتر نیز در همان سال، 7 درصد بوده است.

پیش بینی می شود در سال 1415 ، جمعیت کمتر از 15 سال، به 22.2 درصد و جمعیت 65 سال و بیشتر، به حدود 9.1 درصد خواهد رسید، و این فاز از تحولات جمعیتی استان، انتظار می رود با پیروی از الگوی کشور، به مدت چهار دهه(از سال 1385 تا سال 1425)  ، باز بماند. همچنین پیش بینی می شود از سال 1425 به بعد،  با آغاز فاز سالخوردگی جمعیت (یعنی افزایش سهم جمعیت 65 ساله و بالاتر)، پنجره ی جمعیتی استان، به تدریج بسته خواهد شد.  

 در صورتی که از این پنجره جمعیتی بهره گرفته شده و متناسب با آن شرایط اشتغال و بهره‌ وری ایجاد شود، نه تنها در حال حاضر برخی از مشکلات جمعیتی از جمله تأخیر در ازدواج و فرزندآوری مرتفع خواهند شد، بلکه تولید و بهره‌ وری بالاتر نسل جوان در آینده در حوزه های مختلف اقتصادی می ‌تواند به طور خودکار از آثار منفی دوره ی سالمندی در آینده جلوگیری کرده،  سالمندی سالم، فعال و موفقیت آمیزی را به دنبال داشته باشد، هرچند بهره برداری از آن، نیازمند بسترهای اقتصادی، اجتماعی، سیاستی و نهادی مناسب است.  

در این میان، مهم‌ترین بستر تبدیل پنجره‌ جمعیتی به توسعه، گسترش فرصت‌های شغلی به ‌ویژه برای جوانان تحصیل‌کرده در استان است. بر اساس برآورد مرکز آمار ایران، جمعیت استان در سال 1405، حدود 862 هزار نفر است که بیش از  564 هزار نفر از آن، معادل  65.5 درصد جمعیت استان، در سن فعالیت و کار(15 سال تا 64 سال)  به سر می ‌برند  که بر این اساس، در حال حاضر، جمعیت استان، جمعیتی جوان است.  

هفته ی ملی جمعیت( 24 تا 30 اریبهشت ماه)  که در سال جاری به شعار  «همه برای ایران جوان» مزین شده است، بهانه ای است  که مدیران عزیز، پژوهشگران گرانقدر  و  علاقه مندان سخت کوش این عرصه، با نگاهی ویژه و با تأملی آینده نگرانه، این فرصت طلایی را مورد دقت و کنکاش، قرار دهند.

بدون شک، برای استان خراسان جنوبی که بنای استفاده از این فرصت مهم در مسیر توسعه را دارد، همدلی ها و همراهی های مدیریتی، بیش از پیش ، مهم و اثرگذار خواهد بود. به نوبه ی خود، «هفته ملی جمعیت» را گرامی می دارم و به همه ی دست اندرکاران، فعالان و خادمان این عرصه مهم، خداقوت عرض می نمایم.

علی بهدانی-رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان