به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، آذربایجان شرقی به عنوان یکی از قطب‌های تمدنی و تاریخی ایران، همواره گنجینه‌ای از آثار بی‌بدیل فرهنگی و هنری را در دل خود جای داده است. موزه‌های این استان، از مراغه تا تبریز، تنها نمایشگاه اشیای قدیمی نیستند، بلکه راویان خاموش تاریخ، هنر و هویت ملی ایرانیان محسوب می‌شوند. با این حال، حفظ این میراث گران‌بها نیازمند پشتوانه‌های قدرتمند حقوقی و علمی است تا از گزند حوادث، فراموشی و سرقت در امان بمانند. 

در دهه‌های گذشته، فقدان مستندنگاری جامع و ثبت ملی بسیاری از آثار منقول تاریخی، یکی از حلقه‌های مفقوده در مدیریت میراث فرهنگی کشور بوده است. ثبت رسمی این اشیا نه تنها یک اقدام اداری، بلکه سپر دفاعی مستحکمی برای صیانت از اصالت آن‌هاست. این روند، علاوه بر حفاظت فیزیکی، مسیر را برای ورود پژوهشگران، باستان‌شناسان و هنرمندان به منظور واکاوی دقیق‌تر تاریخ این مرز و بوم هموار می‌کند.

اکنون، دورخیز استان آذربایجان‌شرقی برای عبور از مرز 100 اثر ثبت‌شده در فهرست ملی و برنامه‌ریزی برای ثبت 100 اثر دیگر در سال جاری، نشان‌دهنده یک بیداری در حوزه مدیریت موزه‌هاست. این جهش آماری و کیفی می‌تواند تبریز و خطه آذربایجان را از یک مخزن صرف نگهداری آثار، به کانون فعال پژوهش‌های میراث فرهنگی در شمال‌غرب کشور تبدیل کرده و الگویی برای سایر استان‌ها در زمینه هویت‌بخشی به آثار کمتر شناخته‌شده باشد.

غلامرضا یزدانی، رئیس امور موزه‌های آذربایجان‌شرقی امروز سه‌شنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به اجرای طرح گسترده مستندنگاری و هویت‌بخشی به آثار تاریخی منقول در موزه‌های استان اظهار داشت: این اقدام با هدف تقویت جایگاه حقوقی اشیای منحصربه‌فرد موزه‌ای و ثبت رسمی آن‌ها در فهرست ملی میراث‌فرهنگی کشور در حال اجراست.

وی با تشریح جزئیات این طرح افزود: در حال حاضر بیش از 70 اثر شاخص از موزه‌های مهم استان از جمله موزه‌های ایلخانی مراغه، مشروطه تبریز، ارامنه تبریز، قاجار تبریز، قرآن و کتابت و شهرداری تبریز در مرحله نهایی برای ثبت ملی قرار گرفته‌اند. 

رئیس امور موزه‌های آذربایجان‌شرقی ثبت ملی این آثار را دارای ابعاد چندگانه دانست و تصریح کرد: این اقدام ضمن ارتقای ضریب حفاظت فیزیکی از گنجینه‌های موزه‌ای، بستر مستحکمی برای انجام پژوهش‌های باستان‌شناسی، تاریخی و هنری فراهم می‌آورد و اعتبار علمی موزه‌های استان را در سطح ملی به طرز چشمگیری ارتقا می‌دهد.

یزدانی با ارائه آماری از روند رو به رشد ثبت آثار در استان خاطرنشان کرد: در سال‌های گذشته تنها 35 اثر منقول از آذربایجان‌شرقی در فهرست ملی جای گرفته بود، اما با تلاش‌های صورت‌گرفته و ثبت پرونده‌های جدید در سال 1404، آمار آثار ثبت‌شده از مرز 100 اثر عبور می‌کند. این دستاورد، استان آذربایجان‌شرقی را در زمره فعال‌ترین قطب‌های میراثی کشور قرار می‌دهد.

وی در خصوص استانداردهای رعایت شده در این طرح تاکید کرد: تمامی مراحل ثبت براساس دستورالعمل‌های دقیق علمی شامل فتوگرافی، مستندسازی باستان‌شناسی و تحلیل فنی انجام می‌شود تا اصالت و پشتوانه تاریخی هر اثر با بالاترین دقت و ضریب اطمینان ثبت شود.

رئیس امور موزه‌های آذربایجان‌شرقی در پایان با تشریح برنامه‌های آتی این مجموعه گفت: برنامه سال جاری ما تشکیل پرونده برای 100 اثر دیگر است. تمرکز اصلی ما در این مرحله بر آثار کمتر شناخته‌شده و اشیای در معرض خطر قرار دارد تا بتوانیم همزمان با حفاظت، مسیر معرفی و پژوهش علمی آن‌ها را تسهیل کنیم. آذربایجان‌شرقی با تکیه بر این گنجینه‌های فاخر، توان تبدیل شدن به قطب پژوهش‌های میراث‌فرهنگی شمال‌غرب کشور را دارد و این ثبت‌های ملی، نخستین گام در مسیر تبدیل ظرفیت‌های تاریخی استان به سرمایه‌های ماندگار فرهنگی است.

انتهای پیام/