بعثت هنرمندان می‌تواند مسئولین و هنرمندان جامانده را به صف مردم برساند

به گزارش گروه امام و رهبری خبرگزاری تسنیم، حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، رهبر شهید انقلاب اسلامی (ره) در یکی از آخرین سخنرانی‌هایشان، تعبیر نغز و بدیعی را در وصف ملت بزرگ ایران مورد طرح و تاکید قرار دادند. ایشان ضمن اشاره به نقش خطیر مردم در رویارویی با حوادث و اتفاقات گوناگون، بیان داشتند: «چنانچه حادثه‌ای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابله‌ی با حوادث، و کار را مردم تمام خواهند کرد.»از زمان طرح این معنا تا به امروز، تعبیر رسا و درخور تامل «ملت مبعوث» و مشتقات دیگر آن مانند «امت مبعوث» و «بعثت مردم» به یکی از مهم‌ترین مفاهیم الهام‌بخش و مورد توجه اصحاب فکر و قلم تبدیل شده است. به‌ویژه ساعاتی پس از اعلام خبر شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی، جوشش و پیوند وثیق امام و امت که تجلی آن، خروش پرشکوه، حماسه‌آفرین و دشمن‌شکن مردم در خیابان‌ها بود، بیش از هر چیز توجه اصحاب تامل و اندیشه را به تعبیر بلیغ «ملت مبعوث» و صدق وقوع آن معطوف ساخت و حالا هر روز و هر شب در نقطه نقطه جغرافیای پهناور ایران، شاهد تجلیات تازه‌ای از بعثت شکوه‌مند ملت و تزاید اوراق زرین دیگر بر تارک پرافتخار تاریخ این مرز و بوم هستیم.

در همین راستا حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای (حفظه‌الله) رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز در پیام اخیر خود به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، ضمن تاکید بر لزوم بعثت هنرمندان در امتداد بعثت مردم، تصریح فرمودند که حماسه‌ حضور و دفاع و پیروزی ملت، تکلیف بزرگی را بر دوش اهالی فرهنگ و ادب و هنر می‌گذارد تا همچون فردوسی برخیزند و فکر و قلم و زبان را با هنر درآمیزند و روایت خیزش عظیم ملت را در تاریخ، ماندگار کنند.

به همین مناسبت، محمود فرهنگ، هنرمند باسابقه و شناخته‌شده عرصه هنرهای نمایشی که اصحاب فرهنگ و هنر او را بیشتر به واسطه اجرای نمایش «خورشید کاروان» می‌شناسند، در یادداشتی به تفسیر پیام اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی پرداخته است.

متن این یادداشت که به صورت اختصاصی در اختیار تسنیم قرار گرفته به شرح زیر است:

بنام خداوند جان و خرد        

کزین برتر اندیشه برنگذرد                                                        

«ملت عزیز ایران در دفاع مقدس سوم نیز همچون دو جنگ تحمیلی قبلی ثابت کردند که داستان‌های اسطوره‌ای فردوسی، واقعیت زندگی و شخصیت قهرمانانه‌ آنان بوده و مفاهیم انسان‌ساز، سلحشورانه و قرآنی شاهنامه، همه‌ اقوام و اقشار ایران را در حفظ هویت، اصالت و استقلال خود و مبارزه با «ضحاک‌وشان» متجاوز، همدل و همراه و همساز می‌کند. این حماسه‌ حضور و دفاع و پیروزی، تکلیف بزرگی را بر دوش اهالی فرهنگ و ادب و هنر می‌گذارد تا همچون فردوسی برخیزند و بعثت هنرمندان را در امتداد بعثت مردم رقم زنند؛ فکر و قلم و زبان را با هنر درآمیزند و روایت خیزش عظیم ملت را در تاریخ، ماندگار کنند[1]

پیام رهبر عزیزمان به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی که به عنوان خط‌مشی امروز تعیین شده، حاوی سطور ارزشمندی است که می‌تواند سرلوحه‌ای استوار برای رسالت هنرمندان این عصر قرار گیرد تا با بعثت خود از مردم در میدان که همان هنرمندان امروز تاریخ ایران در جهان هستند، عقب نمانند و بتوانند با هنرشان خود را با مردم حاضر در میدان همراه سازند.

رهبر گرانمایه با نگاه ژرف‌نگرانه و حکیمانه خود بر درس‌آموزی از شاهنامه؛ این گنجینه هنر ادبیات فارسی که مظهر ادب، رشادت، پهلوانی، مروت، مردانگی، وطن‌پرستی، دفاع از ناموس، آب و خاک، دین و دین‌سروران است، تاکید می‌فرمایند. بهره‌گیری از داستان‌ها، قصه‌های حماسی و پهلوانی شاهنامه حول دفاع جانانه از ایران و فرهنگ ملی می‌تواند در بالا بردن روحیه سلحشوری، مقاومت و تاب‌آوری جامعه اثرگذار باشد و دست‌مایه به وجود آمدن هنری ارزشمند شود.

از هنرهایی چون نقاشی، خط، نقالی، پرده‌خوانی، روایتگری، شاهنامه‌خوانی، مداحی‌های ملهم از شاهنامه، نمایش‌های حماسی، میدانی، سخنرانی‌های شورانگیز که از داستان‌های شاهنامه بهره گرفته، سردم‌خوانی، حمله‌خوانی، حیدری‌خوانی و... می‌توان برای بالا بردن روحیه پهلوانی و تاب‌آوری جامعه در مقابل دشمنان ضحاک‌وش؛ یعنی آمریکا و اسراییل آدم‌کش، بهره گرفت.

هنرمندان عرصه نمایش خیابانی اندکی پس از آن که مردم ولایت‌پذیر و بابصیرت برای دفاع از ایران اسلامی و ایستادگی در مقابل دشمنان داخلی، وطن‌فروشان، دشمنان قسم‌خورده، کودک‌کش، کودک‌خوار، جهان‌خوار و جنایتکار در میدان حاضر شدند، احساس کردند که رسالتی بر دوش دارند و در سراسر کشور با حمایت‌های مردمی و همت خویش، تلاشی جدی را برای بهره‌گیری از اسطوره‌های شاهنامه آغاز کرده و آثاری را تولید و به اجرا بردند. در این آثار، شخصیت‌های گوناگون شاهنامه چون رستم و اسطوره‌های ایرانی مانند آرش، دیگر سرداران صدر اسلام و اسوه‌های هشت سال دفاع مقدس به تصویر کشیده شد و با کمک نهادهایی از جمله حوزه هنری  و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای روحیه بخشیدن به مردم حاضر در میدان که امروز، پهلوانان تاریخ‌ساز ایران بزرگ هستند، در میادین به اجرا درآمد. در بخش‌هایی دیگر نیز با زبان نمایش به جنگ‌های صدر اسلام از جمله احزاب، خندق و.... پرداخته شد.

از طرف دیگر، آثاری هم برای به تصویر کشیدن جنایات قوم یهود در طول تاریخ و به‌و‌یژه تاریخ معاصر با تاکید بر ریشه‌های تاریخی آن و دلایل دشمنی یهود و صهیونیزم جهانی با اسلام و شیعیان، با زبان نمایش، ساخته و پرداخته شد. اگرچه سراسر شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی، حاکی از آن است که او حکیمی شیعی و ایرانی است؛ ازجمله اینجا که می‌فرماید:

چه گفت آن خداوند تنزیل و وحی

خداوند امر و خداوند نهی

که من شهر علمم علی‌ام در است

درست این سخن قول پیغمبر است

اگر چشم داری به دیگر سرای

 به نزد نبی (وصی) و علی گیر جای

منم بنده اهل بیت نبی

ستاینده خاک پای وصی

بر این زادم و هم بر این بگذرم

یقین دان که خاک پی حیدرم

این حکیم فرزانه خود را خاک پای حیدر می‌نامد؛ حیدری که در میدان امروز، شعاری همیشگی به‌منظور مدد جستن برای پیروزی است، حیدری که در رشادی، ولایت‌پذیری، ظلم‌ستیزی، حق‌گستری، حق‌جویی و حق‌پروری، شهامت و جان‌فشانی در راه اسلام و دین پیامبر (ص) سرآمد بود. حکیم فرزانه زمان ما، رهبر عالی‌قدر جهان تشیع، پدر امت در جهان و سرور شهیدان که خود و خانواده خویش را در راه اسلام و دین و پیامبر (ص) و جمهوری اسلامی و ایران فدا کرد، درباره فردوسی حکیم می‌فرماید:

«شاهنامه فردوسی پر از حکمت است. او انسانی بوده از معارف ناب دینی. حکمت فردوسی حکمت الهی است. در عمق داستان‌های فردوسی، حکمت گنجانده شده است، تقریباً در همه‌ داستان‌ها یا بسیاری از ‌داستان‌های فردوسی، حکمت هست. ‌فردوسی‌ ‌قله‌ شعر است. فردوسی، «حکیم فردوسی» است؛ شما توجه کنید، در بین شعرای ما «حکیم فردوسی» مطرح است؛ ‌حکمت فردوسی حکمت الهی است. در عمق داستان‌های فردوسی، حکمت گنجانده شده؛ تقریباً در همه‌ داستان‌ها یا بسیاری از ‌داستان‌های فردوسی، حکمت هست؛ لذا به فردوسی می‌گویند «حکیم فردوسی»؛ ما به کمتر شاعری در طول تاریخ حکیم می‌گوییم ‌امّا اسم او حکیم فردوسی است‌. فردوسی، خدای سخن است؛ او زبان مستحکم و استواری دارد و واقعاً پدر زبان فارسی امروز است؛ او دل‌‌‌باخته و مجذوب مفاهیم حکمت اسلامی بود؛ شاهنامه را با این دید نگاه کنید.»

باتمام این اوصاف، مسئولین و هنرمندان در صفی عقب‌تر از مردم حاضر در میدان قرار گرفتند؛ چراکه رهبر شهیدمان مردم را مبعث فرمودند. اگرچه هنرمندان اهل درد و مردمی، تلاش کردند عقب‌افتادگی خود از مردم فهیم، بابصیرت، مبعوث‌شده و ولایت‌پذیر را جبران کنند، اما به نظر موجی کوتاه و حبابی کم‌جان بود و زود سپری شد. اکنون پس از صدور پیام رهبری، وظیفه هنرمندان این است که بار دیگر پویش و کوششی جدی را برای تولید آثار هنری ملهم از حکمت‌های شاهنامه برای مردم حاضر در میدان آغاز کنند و این امر، حمایت نهاد‌های هنری دلسوز را می‌طلبد. رهبر عزیز و فرزانه ما رسالت بزرگی را بردوش هنرمندان نهاده است؛ از این‌رو باید تلاش‌های جدی‌تری صورت پذیرد و از ظرفیت‌های این گنج سخن و حکمت‌های ارزشمندی که زمان بر آن حادث نمی‌شود و همواره تازگی و طراوت داستان‌ها و شخصیت‌هایش را حفظ کرده است، بیشتر بهره‌برداری شود.

اگرچه پاسداشت، شهرخوانی، شاهنامه‌خوانی و سخنرانی،نمی‌تواند به تنهایی پاسخگوی این مهم باشد و هنرهای نمایشی و دیگر هنرهایی که می‌توانند در به تصویر کشیدن و زنده ساختن پهلوانی‌های شخصیت‌ها با زبان سمعی و بصری مفید واقع شوند نیز باید بکار گرفته شوند. در این راه، سازمان‌های متولی هنر با توجه به رسالتی که رهبر معظم انقلاب بر دوش هنرمندان گذاشته‌اند، باید به حمایت‌گری‌های جدی بپردازند تا به این رسالت مهم، جامه عمل پوشانده شود.

یادم می‌آید که بنده در گذشته خدمت‌گذار خانواده بزرگ نمایش خیابانی در کشور بودم و صدها گروه در ایران تولید نمایش می‌کردند. بخشی از تولیدات خیابانی به داستان‌های شاهنامه اختصاص می‌یافت و همیشه با اقبال تماشاچی کوچه و خیابان همراه بود. در این برهه تاریخ‌ساز که مردم ایران کترشان در جهان زبانزد شده است،  از هنرمندان انتظار می‌رود که عمل به این رسالت بزرگ را مبنای کار خود قرار دهند، آن هم برای بالا بردن روحیه مردم حاضر در میدان، ارتقای تاب‌آوری و آشنایی هرچه بیشتر همگان با پهلوانان شاهنامه فردوسی حکیم؛ انشاالله.

انتهای پیام/                                                                                   

 

 

                                              

 

[1]  بخشی از پیام حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت فردوسی (1405/2/25)