فشار چندلایه جنگ بر اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج فارس

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، تحلیل منتشرشده در اندیشکده استرالیایی کانورسیشن نشان می‌دهد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، اقتصاد کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را با فشارهای چندلایه مواجه کرده است؛ از کاهش رشد اقتصادی و آسیب به زیرساخت‌های انرژی گرفته تا رکود گردشگری، اختلال در تجارت و تهدید پروژه‌های بزرگ توسعه‌ای، تبعات این جنگ اکنون در سراسر منطقه آشکار شده است.

مهم‌ترین محورهای این گزارش به این شرح است:

1. سقوط رشد اقتصادی در سراسر خلیج فارس
بانک جهانی پیش‌بینی رشد اقتصادی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را برای سال 2026 از 4.4 درصد به تنها 1.3 درصد کاهش داده است. برخی نهادهای اقتصادی حتی هشدار داده‌اند که تعدادی از این کشورها ممکن است در نیمه دوم سال وارد رکود شوند؛ نشانه‌ای از آنکه جنگ، بنیان‌های اقتصادی منطقه را به‌طور مستقیم تحت فشار قرار داده است.

2. فلج شدن صنعت لجستیک و بنادر
حجم ورود کشتی‌ها به بندر جبل علی امارات 40 درصد کاهش یافته و خطوط کشتیرانی مسیر خود را به سمت عمان و سری‌لانکا تغییر داده‌اند و کریدورهای زمینی نیز به دلیل هزینه بالا کارایی ندارند.

3. خسارت بلندمدت به زیرساخت‌های انرژی
بازسازی تأسیسات انرژی آسیب‌دیده از جنگ از پالایشگاه‌ها گرفته تا خطوط انتقال نفت دست‌کم 58 میلیارد دلار هزینه داشته خواهد داشت. در قطر، آسیب به مجتمع گازی «راس لفان» به حدی بوده که مقام‌های انرژی این کشور از دوره‌ای چندساله برای بازسازی کامل آن سخن می‌گویند.

4. قربانی شدن گردشگری و هوانوردی
کشورهای خلیج فارس طی سال‌های اخیر بر توسعه گردشگری و صنعت هوانوردی به‌عنوان جایگزینی برای درآمدهای نفتی تمرکز کرده بودند، اما جنگ این راهبرد را نیز با بحران روبه‌رو کرده است. نرخ رزرو هتل‌ها در دبی به‌شدت کاهش یافته، ده‌ها هزار پرواز لغو شده و افزایش شدید قیمت سوخت، فشار مالی سنگینی بر شرکت‌های هواپیمایی منطقه وارد کرده است.

5. اختلال در تجارت و لجستیک منطقه‌ای
بندرهای مهمی مانند جبل‌علی امارات با کاهش محسوس ورود کشتی‌ها مواجه شده‌اند و بسیاری از خطوط کشتیرانی مسیرهای خود را تغییر داده‌اند.

6. بلعیده شدن ابرپروژه‌ها
کاهش درآمدها و افزایش هزینه‌های بازسازی و امنیتی، دولت‌های خلیج فارس را ناچار کرده به ذخایر صندوق‌های ثروت ملی خود رجوع کنند. این وضعیت می‌تواند تأمین مالی پروژه‌های عظیمی مانند «نئوم» عربستان را با مشکل مواجه کند و روند برنامه‌های بلندمدت توسعه‌ای را کند سازد.

7. از دست رفتن جایگاه «پناهگاه امن اقتصادی»
یکی از مهم‌ترین پیامدهای جنگ، آسیب به تصویر منطقه به‌عنوان محیطی امن برای سرمایه‌گذاری است. حتی در صورت پایان درگیری‌ها، افزایش هزینه بیمه، ریسک سرمایه‌گذاری و تغییر مسیرهای تجاری ممکن است برای مدت طولانی باقی بماند و مزیت رقابتی اقتصادی کشورهای خلیج فارس را تضعیف کند.

8. جمع‌بندی
تحلیل کانورسیشن نشان می‌دهد جنگ علیه ایران تنها یک بحران امنیتی برای کشورهای خلیج فارس نیست، بلکه آزمونی تعیین‌کننده برای مدل اقتصادی این کشورها نیز محسوب می‌شود. اگرچه برخی دولت‌ها توانسته‌اند بخشی از شوک را مدیریت کنند، اما ادامه ناامنی می‌تواند راهبرد چند دهه‌ای تنوع‌بخشی اقتصادی در منطقه را با چالش‌های جدی و ماندگار روبه‌رو سازد.

انتهای پیام/