به گزارش خبرگزاری تسنیم| یادداشت از میثم میرزاده، فعال رسانه‌ای و خبرنگار|جهان امروز، دیگر فقط درگیر نبردهای مرزی، رقابت‌های اقتصادی یا منازعات نظامی کلاسیک نیست؛ میدان اصلی تقابل قدرت‌ها، بیش از هر زمان دیگری به عرصه روایت‌ها، حافظه جمعی و مهندسی افکار عمومی منتقل شده است و در چنین شرایطی، موزه‌ها دیگر صرفاً ساختمان‌هایی برای نگهداری اشیای تاریخی نیستند؛ بلکه به یکی از مهم‌ترین ابزارهای تثبیت هویت، بازنمایی حقیقت و مقابله با فراموشی تاریخی تبدیل شده‌اند.

روز جهانی موزه، تنها مناسبتی فرهنگی برای پاسداشت میراث تمدنی نیست؛ بلکه فرصتی برای بازخوانی جایگاه موزه‌ها در نبرد روایت‌ها و جنگ ادراک‌هاست؛ جنگی که در آن، هر تصویر، هر سند و هر روایت می‌تواند به اندازه یک عملیات میدانی اثرگذار باشد.

سال‌ها موزه‌ها با تعریفی کلاسیک شناخته می‌شدند؛ تالارهایی آرام با اشیایی خاموش از گذشته، اما تحولات جهان معاصر نشان داده که موزه‌ها امروز کارکردی فراتر از نگهداری تاریخ دارند آن‌ها به حافظه زنده ملت‌ها تبدیل شده‌اند؛ حافظه‌ای که اجازه نمی‌دهد حقیقت قربانی سانسور، تحریف یا فراموشی شود.

در همین چارچوب، حوادث تلخ و دردناک نیز می‌توانند از سطح یک اتفاق گذرا عبور کرده و به بخشی از حافظه تاریخی ملت‌ها تبدیل شوند فجایعی که اگر صرفاً در اخبار روزمره دفن شوند، به مرور در غبار زمان کمرنگ خواهند شد، اما اگر به روایت ماندگار تبدیل شوند، قدرت شکل‌دهی به افکار عمومی جهان را پیدا می‌کنند.

امروز هرمزگان، پس از حادثه تلخ مدرسه شجره طیبه میناب و ارتکاب جنایت تاریخی آمریکا و شهادت مظلومانه 168 دانش‌آموز و معلم، در برابر یک انتخاب مهم قرار دارد؛ اینکه این فاجعه تنها در قاب چند خبر و گزارش باقی بماند یا به سندی ماندگار برای روایت مظلومیت کودکان و ثبت حقیقت در حافظه تاریخی تبدیل شود که البته انتخاب متولیان تبدیل مدرسه به موزه است تا این سند جنایت دشمن همواره راوی مظلومیت ایران باشد.

واقعیت آن است که در منطق جنگ‌های ترکیبی، قدرت‌ها بیش از آنکه از واکنش‌های مقطعی هراس داشته باشند، از ماندگاری روایت جنایات خود نگران‌اند آنچه مشروعیت نظام‌های سلطه را فرسایش می‌دهد، صرفاً پاسخ نظامی نیست؛ بلکه تثبیت حقیقت در افکار عمومی جهانی است

تجربه‌های تاریخی نیز این مسئله را ثابت کرده‌اند بسیاری از مکان‌هایی که روزی صحنه فجایع انسانی بودند، امروز به نمادهای جهانی حافظه تاریخی تبدیل شده‌اند؛ مکان‌هایی که نه‌تنها گذشته را روایت می‌کنند، بلکه وجدان عمومی جهان را نسبت به حقیقت بیدار نگه می‌دارند.

در چنین شرایطی، موزه‌ها تنها محل نگهداری اشیا نیستند؛ آن‌ها به دادگاه دائمی تاریخ تبدیل می‌شوند جایی که اسناد، تصاویر و روایت‌ها علیه فراموشی شهادت می‌دهند و اجازه نمی‌دهند حقیقت در هیاهوی رسانه‌ای جهان گم شود.

هرمزگان نیز با پیشینه تاریخی، تمدنی و هویتی خود، ظرفیت آن را دارد که از موزه صرفاً به‌عنوان یک فضای نمایشی عبور کند و آن را به بستری برای روایت مقاومت، هویت و حقیقت تبدیل سازد این مسئله به‌ویژه در دورانی که جنگ روایت‌ها به یکی از مهم‌ترین عرصه‌های تقابل تبدیل شده، اهمیتی دوچندان دارد.

امروز بیش از هر زمان دیگری باید به این درک برسیم که بازدارندگی فقط در تجهیزات سخت و قدرت نظامی خلاصه نمی‌شود ملت‌ها زمانی ماندگار می‌شوند که بتوانند حافظه تاریخی خود را حفظ کنند و روایت خویش را به جهان منتقل سازند.

موزه‌ها در این میدان، سنگرهای خاموش اما اثرگذار ملت‌ها هستند؛ سنگرهایی که شاید صدای انفجار نداشته باشند، اما قدرت آن‌ها در حفظ حقیقت، کمتر از میدان‌های نبرد نیست.

انتهای پیام/864