به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، به تعبیر یکی از کارشناسان عرصه رتوریک سیاسی، خانم دکتر تینا چهارسوقی امین، «پلاکاردها فقط چند واژه روی مقوا نیستند؛ فشرده‌ترین و صریح‌ترین شکلِ بیان افکار عمومی‌اند.

اکنون که خبرها میان ملاحظات سیاسی، روایت های جهتدار و تیترهای هیجانی روزنامه‌ها گم میشوند، این نوشته های سادهٔ خیابانی اند که بی‌واسطه سخن مردم را بازتاب می‌دهند. اهمیت پلاکاردها در همین اصالت و زایندگی است. نه وابسته به اتاق خبرند، نه گرفتار رقابت برای جذب مخاطب، و نه اسیر چارچوب‌های رسمی روایت.

آنان از متن زندگی روزمره بیرون می‌آیند و درست مانند کلماتِ رحم، معنا را زنده و بارور به فضای عمومی بازمی‌گردانند. پلاکاردها زبان لحظه‌های انباشت سکوت‌اند؛ زمانی که جامعه احساس می‌کند آنچه باید گفته شود، یا شنیده نمی‌شود یا آنگونه که هست روایت نمی‌شود. در چنین وضعیتی، مردم خود دست به تولید معنا میزنند  با کلمات زنده، کوتاه، روشن، مستقیم و بی‌آلایش.

در بسیاری از بزنگاه‌ها، آنچه واقعاً افکار عمومی را نمایندگی می‌کند، نه تیترهای پرزرق‌وبرق رسانه‌ها، بلکه همان جمله‌هایی است که مردم بر دست گرفته‌اند، اما چه می‌شود که گاه یک پلاکارد، با همین چند کلمه، چنان در جان مینشیند که هیچ گزارهٔ خبری یا تحلیل رسمی ای جای آن را نمیگیرد؟ پاسخ در تفاوت میان «کلمات» است. 

همه پیام ها، کلمات در جملات هستند اما گاه کلمات، تابوت‌هایی هستند که جسد معنا را با خود حمل می‌کنند و جمله‌ها روح ندارند. معنایی که از برخی پیامها بر می‌آید به راحتی از طریق واژگان دیگر و به ده‌ها شکل دیگر قابل بازگویی و رسانش است، اما گاه کلمات رحم‌هایی هستند که جانِ معنا را در خود حمل می‌کنند؛ نه جسدی سرد. جنینی زنده، نفس‌دار و بارور؛ به طوری که هیچ واژه‌ی دیگری نمی‌تواند جایش بنشیند، مگر آنکه معنا سقط شود. درون این پیام ها، کلمات در جمله‌ها نفس می‌کشند، می‌تپند و در قلب مخاطب و خواننده متولد می شوند.

به نظرم پلاکارد «میدان: بچه‌های خامنه‌ای/اقتصاد: بچه‌های شیکاگو» دقیقاً از همین جنس است.

در ظاهر چند واژهٔ ساده، اما در باطن رحمی است که معنایی از اراده و خواست جمعی را باردار است. «بچه‌های خامنه‌ای» راوی وفاداری و حوزۀ فرهنگِ انقلاب، و «بچه‌های شیکاگو» نشانۀ اقتصاد نئولیبرال و تکنوکراسی غربزده. در لحظه انباشت سکوت، این دو عبارت در کنار هم آنچنان ضربه‌ای به پیکر سیاست میزنند که هیچ تیتر رسمی خبری نمی‌تواند جای آن را پر کند.کلمات مردم، کلمات زندگی هستند، کلمات زنده هستند.

یادداشت از: حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌اصغر اسلامی‌تنها، استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع)

انتهای پیام/