خبرگزاری تسنیم ـ عباس نورزائی، فعال سیاسی و اجتماعی | در آشوب‌های خیابانی دشمن‌ساخته و در میانه‌ جنگ‌های سه‌گانه‌ی آمریکایی صهیونی، با رفتار افرادی مواجه بوده و هستیم که باید گفت: " یکی مواظب غضنفر باشه" 

این عبارت، در نگاه نخست طنزآمیز یا عامیانه به نظر می‌رسد، اما در لایه‌های عمیق‌تر خود، حامل یک هشدار اجتماعی درباره‌ی سازوکار قدرت، شهرت و خطای انسانی است. «غضنفر» در لغت به معنای شیر و نماد شجاعت است، اما در ادبیات عامه به فردی اطلاق می‌شود که میان نام و واقعیت او فاصله وجود دارد؛ یعنی عنوانی بزرگ دارد، اما رفتار و عملکردی ساده‌لوحانه یا ناشیانه از خود نشان می‌دهد. 

در این چارچوب، اصطلاح «حرکت غضنفری» نیز به خطاهای آشکار، غیرحرفه‌ای و گاه خسارت‌بار اشاره دارد؛ خطاهایی مانند گل‌به‌خودی در فوتبال یا رفتارهایی که نتیجه‌ای غیرمنتظره و زیان‌بار دارند. این تعبیر، بیش از آنکه صرفاً تمسخر باشد، بازتاب یک تجربه‌ی جمعی از مشاهده‌ی تضاد میان ظاهر و کارکرد است. 

اما تحلیل دقیق‌تر نشان می‌دهد که همه‌ی رفتارهای خسارت‌بار را نمی‌توان به نادانی فروکاست. گاهی خطا از بی‌کفایتی است، گاهی از ناتوانی ساختاری، و در مواردی نیز ممکن است رفتارها آگاهانه و در قالب منافع پنهان یا نفوذ رخ دهند. از همین‌جا، مفهوم «غضنفر» دو لایه پیدا می‌کند: غضنفرِ واقعی و غضنفرِ نمایشی. 

در سطح مدیریتی و اجتماعی، این تفکیک اهمیت حیاتی دارد. زیرا برخورد با خطای ساده، ناتوانی مزمن و رفتار عامدانه یکسان نیست.

جامعه‌ای که این مرزبندی را رعایت نکند، یا دچار ظلم در قضاوت می‌شود یا در برابر آسیب‌های واقعی بی‌دفاع می‌ماند. اصل بنیادین در این میان، تکیه بر شواهد، پرهیز از شتاب در برچسب‌زنی و توجه به سازوکارهای اصلاحی است. 

در چنین نگاهی، «یکی مواظب غضنفر باشه» دیگر یک جمله‌ی طنز نیست، بلکه هشداری است درباره‌ی مسئولیت جمعی در نظارت بر قدرت، شهرت و نقش‌های حساس. جامعه‌ای که نظارت را جدی نگیرد، ممکن است ناخواسته زمینه‌ی رشد افراد فاقدصلاحیت را فراهم کند؛ چه از سر ناآگاهی، چه از سر هیجان، و چه به‌واسطه‌ی موج‌سازی اجتماعی. 

تجربه‌ی تاریخی نشان می‌دهد که خطر اصلی، فقط در وجود افراد نالایق نیست، بلکه در سازوکارهایی است که آن‌ها را بالا می‌برد و دیر متوجه خطا می‌شود. از این‌رو، مراقبت از «غضنفر» در واقع مراقبت از عقلانیت جمعی، شایسته‌سالاری و سلامت تصمیم‌گیری در جامعه است.

انتهای پیام/